Basısının kapak tasarımının taklidi niteliğinde olduğu ve tasarım hakkından kaynaklı haksız rekabet iddiasına dayalı olarak açılan tespit ve maddi, manevi tazminat davasıdır. 5846 sayılı Fikir ve sanat eserleri hakkındaki kanunun 4. maddesinin son bendine göre tasarımların sanat eseri ve düşünce olmasına engel olmayacağı başka bir deyişle tasarımların Fikir ve sanat eserleri kapsamında olduğu belirtilmektedir. 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 56. Maddesinin 1. Fıkrasına göre; " Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur." düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır. 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 59. maddesinde (2) . fıkrasında "....Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 12/05/2015 NUMARASI : 2015/95-2015/95 Taraflar arasındaki davada, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi ve İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, tasarım hakkında tecavüz edildiğinin tespiti, önlenmesi ve ortadan kaldırılması, haksız rekabet yapıldığının tespiti, durdurulması, önlenmesi ve oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir. Asliye Ticaret Mahkemesince, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Hakkında Kanunun 4. maddesinin son bendine göre, tasarımların fikir ve sanat eserleri kapsamında olduğunun belirtildiği, davanın tasarım ürününe ilişkin olduğu ve fikri sınai haklar mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir....
Anılan ihbarnamede; Dosya kapsamına göre; 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun, “Bu Kanunda koruma altına alınan fikir ve sanat eserleriyle ilgili manevi, mali veya bağlantılı hakları ihlal ederek:Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı hak sahibi kişilerin yazılı izni olmaksızın işleyen, temsil eden, çoğaltan, değiştiren, dağıtan, her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma ileten, yayımlayan ya da hukuka aykırı olarak işlenen veya çoğaltılan eserleri satışa arz eden, satan, kiralamak veya ödünç vermek suretiyle ya da sair şekilde yayan, ticarî amaçla satın alan, ithal veya ihraç eden, kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran ya da depolayan kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.” şeklindeki 71/1. maddesi nazara alındığında, şüphelinin yetkilisi olduğu .... İstanbul isimli işyerinde, ......
Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde, davaya konu ... isimli kitabın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında, “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu, söz konusu fiil ile davacı tarafın talep ettiği FSEK md. 68 ve 70’den kaynaklanan telif tazminatı ve manevi tazminat şartlarının ortaya çıktığı, Davacı yan FSEK 68. madde uyarınca, rayiç bedel olarak tespit edilen 932,00 TL’nin üç katı olan; 2.796 TL’yi talep edebileceği, manevi hakların ihlali nedeniyle FSEK md. 70/1 kapsamında 3.000,00 TL manevi tazminata hükmedilebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerde, davanın kısmen kabulüne, FSEK 68/1 maddesi uyarınca 2.796,00 TL telif tazminatı ve FSEK 70/1 maddesi uyarınca 3.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihi olan 21.05.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur....
FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO:2020/298 Esas KARAR NO:2024/53 DAVA:Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan), Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini DAVA TARİHİ:01/09/2020 KARAR TARİHİ:26/03/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan), Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, binlerce yerli ve yabancı sinema eserinin, eser ve mali hak sahibi olarak, çok uzun yıllardır sinema sektöründe aktif olarak faaliyet sürdürdüğünü,huzurdaki davaya konu sinema eserlerinin tüm mali hakları,------ arasında akdedilen hak devir sözleşmeleri ile davacı şirkete devredildiğini ve davacı şirketin mali hak sahibi haline geldiğini, davalı yanın davacının mali hak sahibi olduğu dava konusu sinema...
Davalı vekili, davacının manevi tazminat talep edemeyeceğini, davacı ile TRT arasında imzalanmış lisans sözleşmesinin bulunması nedeniyle mali hak sahipliğinin tespiti gerektiğini, haber ve görsellerin davacıların izni ile yapıldığını, aksi halde iktibas serbestisi kapsamında olduğunu, ihtarnamenin tebliği ile karakterin yayınının durdurulduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur....
Mahkemece davanın kabulü ile, davacının davalı şirkette 01.10.2006-31.03.2010 tarihleri arsında hizmet akdine dayalı olarak 01.10.2006-01.01.2007 tarihleri arasında net 500,00 TL, 01.02.2007-01.01.2008 tarihleri arasında net 600,00 TL,01.01.2008-31.03.2010 tarihleri arasında aylık net 800,00 TL aylıkla çalıştığının ve yapılan işin 5953 Sayılı Basın-İş Kanunu kapsamına girdiğinin tespitine karar verilmiştir. Davacının yaptığı işin fikir ve sanat eseri üretme işi niteliğinde bulunmadığı anlaşıldığından yapılan işin 5953 Sayılı Basın-İş Kanunu kapsamına girdiğinin tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır....
Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2012 s: 53; ÖZTAN Fırat, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku, Turhan Kitabevi, Ankara, 2008. s. 649; BOZBEL Savaş, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2012 s. 555; DEMİRBAŞ Ali, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda Eser Sahibinin Mali Haklarına Tecavüz Halinde Hak Sahibine Sağlanan Hukuki Koruma, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2015, s. 83, Sarıkaya, s: 71). 9. Davacının tecavüzün refi ile birlikte 68 nci maddedeki “bedelin en çok üç kat fazlasını” talep ettiğiaçık olup esasen tartışma konusu değildir. Davacının haksız fiilin refine bağlı bu üç katı bedeli istemesi, taraflar arasında farazi olarak sözleşme kurulmasına da neden olur mu? Özel Daire ile çoğunluk görüşünden ayrıldığımız nokta bu temeldedir....
sayılı dosyasında yapılan tespit sonucunda bilirkişi ... tarafından düzenlenen 23.06.2017 tarihli bilirkişi tespit raporunda; inceleme sonucunda, ... şirketinde 2 adet notebook bilgisayarın bulunduğu, şirket içerisinde kullanıldığı beyanında bulunulan... marka bilgisayarda herhangi bir ... yazılımı bulunmadığını; ... marka bilgisayarda yapılan inceleme sonucunda ise ... yazılımının kurulu olduğunun tespit edildiği tespit esnasında hazırlanan tutanak ve alınan ekran görüntüleri incelenerek aşağıdaki tespitlerin yapıldığı ve Userr isimli, ... marka dizüstü bilgisayarda ... 5.1 programının yüklü ve çalışır durumda olduğu tespit ve değerlendirmelerinin yapıldığı görülmüştür. Mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporuna göre özetle; davaya konu ... 5.1 adlı bilgisayar programının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (...) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu, davacı ...Ş.'...
GEREKÇE: Uyuşmazlığın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Değerlendirilmesi ve Kabul Dava, dava konusu görüntülerin sinema eseri mahiyetinde kabul edilmesi halinde 5846 sayılı FSEK ile ilgili hükümlerin ihlali nedeni ile maddi ve manevi tazminat ile kârın iadesi, sinema eseri olarak kabul edilmediği takdirde FSEK 84/2-3 atfı ile TTK'nun haksız rekabet hükümleri uyarınca maddi ve manevi tazminat ile elde edilmesi mümkün görülen menfaatin karşılığının iadesi, buda mümkün olmadığı takdirde 4721 sayılı TMK'nun kişilik haklarının ihlali ile BK'nun haksız fiile ilişkin hükümleri uyarınca maddi ve manevi tazminat ile kazancın iadesi istemi ile açılmış terditli istemlerinden ibarettir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 1/B-a maddesi “eseri”, “sahibinin hususiyetlerini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri” olarak tanımlamıştır....
