Mahkemece, tapu iptali ve tescil davasının bu nedenle reddine, terditli bedel iadesi yönünden iddia ve savunma çevrevesinde tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi, geçersiz sözleşmeden kaynaklanan satış bedelinin uyarlama ve denkleştirici adalet kuralları, tefe-tüfe endeksleri, altın, döviz fiyatlarındaki artış oranları, memur ve işçi ücretlerindeki artışlar ile 10.07.1940 tarih, 1939/2 Esas, 1940/77 Karar ve 07.06.1939 tarih, 1936/31 Esas, 1939/47 Karar sayılı YİBK. kararlarının kapsamları gözetilerek dava tarihine kadar ulaştığı değerin uzman bilirkişi hukukçu, bir serbest muhasebeci ya da mali müşavir ve bir bankacıdan oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla saptanması, ondan sonra sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken; haricen satışın geçerli olduğu açıklanarak davanın kabulüne karar verilmiş bulunması doğru olmamıştır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Ve Tescil, Olmadığı Takdirde Bedel İadesi Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü....
Tapuda kayıtlı bulunan bir taşınmazın haricen satışı Türk Medeni Kanununun 706, Borçlar Kanununun 213 ve Tapu Kanununun 26. maddesi hükümleri karşısında geçersizdir. Böyle bir satış, haricen satın ve devralan kişiye tapu kaydının iptali ve adına tescili yönünde bir hak bahşetmez. Bu nedenle, tapu iptali ve tescil davasının reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bundan ayrı, davacı vekili iptal ve tescile ilişkin isteğinin kabul edilmemesi halinde, davalıya ödenen 10.000 TL'nin sözleşme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir. Davacının dayandığı "satış sözleşmesi" başlıklı 25.11.2000 tarihli belgede "... 40 nolu parselde bulunan 13000 m2 taşınmazımı İstanbul'da bulunan KİPTAŞ AŞ'ne sattım. Satış bedelinin on milyar nakit ve Vakıflar Bankası Ezine Şubesinde ...'...
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 10.4.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptal ve tescil, olmaz ise alacak istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl dava ve birleşen davanın kısmen kabulü, fazlaya ilişkin istemin reddine dair verilen 28.3.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava, 26.3.1994 günlü adi yazılı sözleşme uyarınca tapu iptali tescil, ikinci kademedeki istek ise satış bedelinin güncelleştirilmiş değeri olan 22.350.00 YTL.nin tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece dava kısmen kabul edilerek bilirkişinin hesap ettiği taşınmaz satış bedelinin güncelleştirilmiş değeri 9.262.35 YTL.nin asıl ve birleşen davanın davalılardan tahsiline karar verilmiş fazla istem reddedilmiştir....
İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı yükleniciye ödenen satış bedelinin icra yoluyla yükleniciden geri alınamadığını, bu nedenle seçimlik haklardan dönme hakkının kullanıldığından bahisle davanın reddine karar verilmesinin hakkaniyetli olmayacağı gerekçesiyle kararı istinaf etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, sözleşme kapsamında ödenen bedelin iadesi talep edilmiş olmakla sözleşmeden dönüldüğünün kabulü gerektiği, seçimlik hak kullanıldıktan sonra bundan dönülmesi ve sözleşmeden dönen davacının tapu iptâl ve tescil talebinde bulunması mümkün olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B....
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Büyükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 17.02.2023 tarih ve 2019/420 E. ve 2023/160 K. sayılı satış vaadi sözleşmesine dayanan tapu iptali ve tescil, terditli olarak sözleşme bedelinin iadesi talebine ilişkin davada tapuya kayıt ve tescil hükmü kurulamadığından 1.050.000,00 TL alacağın yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin kabul kararı ve karardaki ilam vekalet ücreti ve yargılama giderleri için ilamlı takip yapmış ise de takip konusu kararda şikayetçi borçlu aleyhine satış vaadi sözleşmesine dayanan tapu iptali ve tescil davası açıldığı, terditli olarak sözleşme bedelinini iadesi talep edildiği, mahkemece tapu kayıt ve tescil hükmü kurulamadığı için alacağa hükmettiği ancak temelde dava taşınmazın aynına ilişkin olduğundan bu karar kesinleşmeden takibe konulamayacağı, şikayetçinin şikayetinin kabülü ile Büyükçekmece 1....
Başkanlığı tarafından davalı ... aleyhine ...... 3.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemli davada, mahkemece 2015/188 Esas – 2017/6 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmaza ilişkin kamulaştırma bedelinin 479.634.03 TL olarak tespitine, dava konusu 109 ada 2 parsel sayılı taşınmaza ait tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verildiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca; mahkemece davalı vekilinin 07.04.2017 tarihli öncelik dilekçesine ekli ..... 3 .Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/188 E -2017/6 K sayılı dosyasının celbinin sağlanması, kamulaştırma kararından önce tapu kaydında satılamaz şerhinin bulunup bulunmadığının ve tapuda malik hanesinde bir değişiklik olup olmadığının araştırılması ve tüm bu hususların bir arada değerlendirilmesi sureti ile karar verilmesi'' gereğine değinilerek bozulmuştur....
Dava, harici satış sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil, ikinci kademede tazminat istemine ilişkindir. Harici satış sözleşmesinin hukuken geçersiz olması nedeniyle, 10.07.1940 tarihli 2/77 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ve haksız iktisap kurallarına göre herkesin aldığını iade ile yükümlü bulunduğu ve tarafların aldıklarını iade edeceği yolundaki genel ilke ve kabul karşısında, öncelikle; taşınmazı haricen satın alana ödenmesi gereken miktarın ne olacağı ve iade kapsamının belirlenmesi gerekir. İadesi gereken bedelin; harici satış sözleşmesinde gösterilen bedel, taşınmazın dava tarihindeki güncellenmiş (rayiç) bedel, yoksa harici satışta ödenen satış bedelinin denkleştirici adalet kuralına göre iadenin talep edildiği tarihte uyarlama sonucu ulaştığı alım gücü mü olacağı konusunun çözümü gerekir....
Bozma Kararı Yargıtay (Kapatılan) 14.Hukuk Dairesinin 15.05.2019 tarihli 2016/13225 Esas ve 2019/4423 Karar sayılı ilamı ile "....tapu iptali ve tescil istemi yönünden davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı ancak geçersiz satış sözleşmesi uyarınca herkesin verdiğini geri alma hakkı olduğu, zamanaşımının tapu iptali ve tescil talebinin reddi kararı ile başlayacağı, bu nedenle davacının ödediği miktarın güncellenmesi sonucu oluşacak bedel yönünden alacak davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile alacak istemi yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinin doğru görülmediği" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir. B....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi K A R A R Dava, harici satış sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil veya taşınmaz bedelinin iadesi isteğine ilişkin olup, mahkemece de bu yönde hüküm kurulmuştur. 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 14/son maddesi gereğince 01.03.2012 tarihinde yürürlüğe giren ve Yargıtay Büyük Genel Kurulunun Hukuk Dairelerinin iş bölümünü düzenleyen 09.02.2012 tarihli ve 2012/1 sayılı Kararı uyarınca, davanın açıklanan niteliği itibariyle temyiz inceleme görevi Yargıtay 8. Hukuk Dairesine ait bulunmaktadır. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın ilgisi yönünden Yargıtay 8. Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 16.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
