Havalimanı inşaatının elektrik yapım işleri) hak ediş alacağının tahsili, teminat olarak verilen senetlere dayalı başlatılan takipler sebebiyle borçlu olmadığının tespiti ve takibin iptali ile sözleşmenin davalı tarafça haksız feshi ile haksız icra takiplerinden dolayı uğranılan zarar ve kar kaybının tazminini talep etmiş, davalı iş sahibi, davacının hak ediş alacağı olmadığını, senetlerin teminat senedi olarak verilmediğini, davacının zararı olmadığını iddia ederek davanın reddini istemiş, mahkemece, hak ediş alacağı ve menfi tespit taleplerinin kabulüne, haksız takip sebebiyle uğranılan zarar ve kâr kaybı alacağına yönelik talebinin reddine karar verilmiş, karar davalılar vekilince istinaf edilmiştir. 6100 sayılı HMK hükümlerine göre; mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir (266/1)....
D.İş sayılı dosyasında tespit yaptırıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalının sözleşme uygun davranmaması, işi fen ve sanat kurallarına aykırı yapması yönünden ortaya çıkan 133.091,31.-TL zarar miktarının, sözleşmenin 6.5.2 maddesinde davalının işçilik tutarını işyeri dosyasına bildirmemesi nedeniyle doğan SSK işçilik tutar farkından dolayı 50.254,99.-TL zararın, sözleşmenin 6.2.8 maddesi gereğince davalının yaptığı imalatlar sırasında kendi işi ile ilgili tüm alan temizliğini yapmamasından dolayı da vermiş olduğu 195.265,06.-TL zarar miktarı olmak üzere toplam 378.611,36....
Birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin teslim edilen jeneratörler nedeniyle 127.489 USD alacağının bulunduğunu, sözleşmenin feshi nedeniyle 659.911 USD ciro kaybına uğradıklarını ayrıca, ödemelerin zamanında yapılmamasından dolayı 177.597 TL kur farkı alacaklarının bulunduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL tazminat ve 177.597 TL kur farkı alacağı olmak üzere toplam 178.597 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davalı vekili, davacının teslim ettiği mal bedelini mahsup ettikten sonra fazla ödemeyi müvekkiline iade etmekle yükümlü olduğunu, ayrıca sözleşmeyi fesheden davacının sadece menfi zararını isteyebileceğini, davacının talep ettiği alacak müspet zarar kapsamında olup, somut uyuşmazlıkta bu zararın müvekkilinden istenilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir....
GEREKÇE Dava, İİK. 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir. İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır. Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır. Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır....
Bu durumda kiracılar, sözleşmenin feshi nedeniyle uğradığı menfi zararı talep edebilecektir. Ancak davacıların tazminat talebinin, yeni işyerinin bakım, onarımı, taşınma ve yerleşme ile ilgili harcamalar olduğu görülmektedir. Davacıların kiralanandan taşınma masrafları ve yeni kiraladıkları yer için yaptıkları tadilat, tamirat masrafların, fesih nedeniyle uğranılan zarar (menfi zarar) kapsamında değerlendirilmesi ve talep edilmesi mümkün değildir. Hal böyle olunca mahkemece; asıl davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir. 2) Uyuşmazlık tarihinde yürürlükte olan TBK'nın 316 maddesi hükmü uyarınca; kiracı, kiralananı tam bir özenle kullanmak ve aynı Kanun'un 334. maddesi gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiralayana teslim etmekle yükümlüdür....
Menfi zarar ise, uyulacağı ve yerine getirileceğine inanılan bir sözleşmenin hüküm ifade etmemesi ve yerine getirilmemesi yüzünden güvenin boşa çıkması dolayısıyla uğranılan zarardır. Diğer bir anlatımla, sözleşme yapılmasaydı uğranılmayacak olan zarardır."belirtilmiştir....
Genel olarak menfi zarar; sözleşmenin kurulmamasından veya geçerli olmamasından; müspet zarar ise, ifa edilmemesinden doğan zararı ifade eder. Menfi zarar kavramına şunların gireceği kabul edilmektedir: Sözleşmenin yapılmasına ilişkin giderler: Harçlar, posta giderleri, noter ücreti gibi; Sözleşmenin yerine getirilmesi ve karşılık edanın kabulü için yapılan masraflar; Sözleşmenin yerine getirilmesi dolayısıyla uğranılan zarar: Gönderilen şeyin yolda kaybolması gibi; sözleşmenin geçerliğine inanılarak başka bir sözleşme fırsatının kaçırılması dolayısıyla uğranılan zarar; Hükümsüz sayılan sözleşmeyle satın alınan şey, başka bir sözleşmenin yerine getirilmemesi dolayısıyla uğranılan zarar; Dava masrafları. (Halûk Tandoğan, Türk Mes'uliyet Hukuku, 1961 yılı 1. Baskıdan Tıpkı Baskı, İstanbul, Vedat Kitapçılık, 2010, s.427-428)....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Teminat mektubunun iadesi, menfi tespit, itirazın iptali, alacak Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı teminat mektubunun iadesi, menfi tespit, itirazın iptali, alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı ve birleşen dosya davacısı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde asıl davanın davacısı davacı ... vekili Av. ... ve asıl davaların ve birleşen davalısı ve birleşen diğer davaların davacısı ... vekili Av. ... geldiler. Başka gelen olmadı. Hazır bulunanların sözlü beyanları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Uyuşmazlık, asıl davada davacı kiracı Bayındırbank AŞ ( Birleşik Fon Bankası ) tarafından kira sözleşmesi gereği verilen 240.000 Dolar bedelli teminat mektubunun iadesi, birleşen ... 6....
-TL'lik kısmını bankaya yatırdığını, sözleşmenin 10. maddesinin Genel İşlem Şartı niteliğinde olup BK’nun 20/2 maddesi gereğince kısmi butlanla sakat olduğunu, bankanın 26.04.2011 tarihinde ek teminat hakkında yapılan sözleşmeyi haksız ve kötü niyetli olarak ihlal ettiğini, davalı bankanın işleme konu finansal ürünün SPK güvencesi altında olduğunu belirterek hile yaptığını ileri sürerek, sözleşmenin iptali nedeniyle oluşan 94.675.-EURO ile haksız olarak vadeli mevduatın bozularak kendisine ödenmeyen 1.411,00 TL faiz alacağından dolayı oluşan zararın tazminine, bu talebin kabul edilmemesi halinde sözleşmenin haksız fesihi nedeniyle müvekkilinden fazla alınan 64.212....
Bu suretle; asıl davada davacının açıklanan alacağının tespiti sonrasında asıl dava ve birleşen menfi tespit davası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, asıl davanın reddi, birleşen teminat çekine dayalı menfi tespit davasının ise kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. 3- Demircioğlu Tesisat Taahhüt Taşımacılık İnşaat Turizm ve Sanayi Limited Şirketi tarafından açılan 400.000 TL bedelli dosya kapsamından teminat olarak verildiği anlaşılan çeke dayalı menfi tespit davasında; geriye dönüş cirosu olmaksızın çekin emrine düzenlendiği İlkem Turizm Taşımacılık A.Ş. tarafından takip edildiği, yani dava konusu çekin İlkem Turizm Taşımacılık A.Ş'nin elinde bulunduğu takip sonucu anlaşıldığından menfi tespit davasında Ebru Arat'a husumet yöneltilemeyeceği nazara alınmaksızın ve bu hususta bir gerekçeye de yer verilmeksizin birleşen menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. 4- Bozma neden ve şekline göre, asıl ve birleşen İstanbul...
