Ancak, kararlaştırılan cezai şart miktarının ekonomik yönden borçlunun mahvına sebebiyet verecek ölçüde yüksek olduğunun saptanması durumunda cezai şarttan makul oranda indirim yapılabileceği Yargıtay’ca kabul edilmektedir. Ne var ki, bu şekilde bir indirime gidilebilmesi için borçlunun ekonomik ve sosyal durumu yönünden ayrıntılı bir inceleme yapılması ve kararlaştırılan cezai şartı ödemesinin ekonomik yönden mahvına sebep olup olmayacağı hususunun belirlenmesi gerekmektedir. Somut olayda bu yönler üzerinde araştırma ve inceleme yapılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz....
Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51. (818 sayılı BK’nın 43.) maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir. Davalı taraf, davacının sigortalı araçta hatır için taşındığı savunmasında bulunarak bu sebeple tazminattan indirim yapılmasını talep etmiş; Hakem Heyeti tarafından, davacının hatır için taşındığına ilişkin dosyada belge bulunmadığı gerekçesiyle, davalı yanın hatır savunmasına itibar edilmemiştir....
Borcun yerine getirilmesinin kusurla olanaksız hale gelmesinde, temerrüde düşen borçludan, gecikmiş ifa ile birlikte gecikme dolayısıyla tazminat istenmesinde, yahut borçlunun temerrüdü halinde ifadan vazgeçilip, ifa yerine tazminat istenmesinde ve sözleşmenin olumlu biçimde ihlalinde, müspet zararın giderimi söz konusu olur (Prof. Dr. H. Tandoğan Türk Mesuliyet Hukuku 1961 s. 426 vd.). Müspet zarar, alacaklının ifadan vazgeçerek zararının tazminini istemesi halinde söz konusu olur. Sözleşme ortadan kalkmamaktadır, yalnız alacaklının ifaya ilişkin talep hakkının yerini müspet zararının tazminine dair talep hakkı alır. Burada sözleşmenin feshedilmemesinden değil, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın söz konusu olduğu gözardı edilmemelidir." (Örnek: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05.07.2006 tarihli, 2006/13-499 Esas, 2006/507 Karar sayılı ilâmı)....
Dolayısı ile yüklenicinin ediminin ifası hususunda üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğinin kabulü için, kararlaştırılan bu sürede inşaat ruhsatı almak için başvuru yapmış olması, kendisine düşen yükümlülüğü yerine getirmiş olması gerekmektedir. Kararlaştırılan bu süre içerisinde başvuru yapmış olmasına rağmen idare tarafından ruhsat işlemlerinin durdurulmuş olması ve inşaat ruhsatının verilmemesi halinde yükümlülüğünü yerine getirmiş olacak, aksi halde ise, bu hususdaki ediminin ifası konusunda yükümlülüğünü yerine getirmediğinin kabulü gerekecektir. Başvurmuş olması ve inşaat ruhsatının verilmesi önünde bir engelin bulunması halinde, sözleşme kurulduğu anda bulunan objektif bir imkânsızlıktan bahsetmekte mümkün olacaktır. Dosyaya ibraz edilen deliller ve yapılan araştırmada bu durumun açıklığa kavuşmadığı anlaşılmaktadır....
Bu durumda yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda ceza-i şartın fahiş olup olmadığı, indirim gerekip gerekmediği, fahiş ise ne oranda indirim yapılması gerektiği saptanıp, sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekir " açıklaması yapılmıştır. Mahkemeece direnme kararı verilmiş ve direnme kararı HGK'nun 27.3.2013 gün,...sayılı ilamı ile bozulmuş ve mahkemece bozmaya uyulduğu halde, bozma kararı gereğince bir inceleme ve araştırma yapılmamıştır. Mahkemece bozma kararına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak doğmuştur. Bozma kararına uyan mahkemenin artık bozma ilamı doğrultusunda işlem yapmak yükümlülüğü bulunmaktadır. Mahkemece, sözleşmenin 10/c maddesi gereğince davacı tarafın feshinin haksızlığı nedeni ile davalının talep edebileceği miktar belirlenmeli ve yukarıda açıklanan bozma ilamı gereğince indirim koşulları tartışılarak sonucuna uygun bir karar verilmelidir....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/654 KARAR NO : 2023/482 DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/09/2022 KARAR TARİHİ : 06/09/2023 Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile müvekkili arasında ... kodlu ve 2500 litre hacimli kapalı kondens tankı sisteminin eksiksiz yapımı, teslimi ve müşteri tatmini doğrultusunda çalışır vaziyette kabulü yapılması işi konusunda anlaştıklarını, ... tarihli sözleşmeye göre; sistemin verimli ve başarılı kabul edilebilmesi için iddia edilen ve kararlaştırılan teknik hususları sağlaması gerektiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği davalı şirket sözleşmenin gereği gibi ifası için bir çok sorumluluğu üstlenmiş ancak hiçbir şekilde bu sorumluluklarını yerine getirmediğini, davalı şirkette birçok defa arızanın giderilmesi talep edildiğini, makinedeki eksiklerin...
Yapılması gereken iş, bilirkişi ek raporundaki açıklamalar gözetilerek, tespit edilen cezai şart miktarından bir indirim yapılmasından ibarettir. Öte yandan, davacı taleplerinden reddedilen herhangi bir istem bulunmadığı halde, davalı yararına nasıl hesap edildiği ve neden hükmedildiği belli olmayacak şekilde vekalet ücretine hükmedilmiş olması ve kısmen kabul, kısmen ret kararı kurulmuş gibi yargılama giderine hükmedilmesi de doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 20.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Tarım arazileri Bakanlıkça belirlenen büyüklüklerin altında ifraz edilemez, hisselendirilemez, Hazine taşınmazlarının satış işlemleri hariç olmak üzere pay ve paydaş adedi artırılamaz." Davanın dayanağı olan taşınmaz satış sözleşmesinin haricen düzenlenmesi nedeniyle TMK’nın 706 Tapu Kanununun ... ve Noterlik Kanununun 60 maddeleri hükümlerince resmi biçim koşuluna uyularak yapılması gerektiğinden geçersizdir. Davacı geçersiz sözleşmeye dayanarak tapu iptali ve tescil isteminde bulunamaz. Ancak sözleşmenin taraflarından biri karşı tarafa sözleşmenin ifa olunacağı hususunda tam bir güvence vermiş ve alıcı da buna iyiniyetle inanarak kendisine düşen edimleri yerine getirmiş ise artık sözleşmenin şekil yönünden geçersizliğine dayanılması hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğurur. Somut olayda; dava konusu taşınmaz tarla niteliğinde, 20.700,00 m2 yüzölçümüne sahip olup aralarında davalıların murisi ....'nin de olduğu...mirasçıları adına elbirliği mülkiyetine tabidir....
Birleşen davada; davalı tarafından, kendilerine hukuki danışmanlık verilmediği iddia edilmekte ise de birleşen dosyada davacı bankanın 11.11.2016 tarihli ihbarnamesine gönderilen yazı cevabında 35.662,76,00 TL danışmanlık ücretini kabul ettiklerini beyan ettiği, bu bedelin birleşen dosyada davacı bankaya ödenmesi gerektiği, Yine, birleşen davada davacı banka tarafından taşınmazla ilgili emlak vergisinin de ödenmesi talep edilmiş ise de; sözleşmenin 6/2. maddesinde belirtilen vergi resim ve harçların sözleşmenin imzalanması ve ifası ile ilgili olduğu, oysa davacı tarafından talep edilen emlak vergisinin sözleşmenin kurulması ve ifası ile ilgili olmadığı anlaşıldığından taşınmazlarla ilgili ödenen emlak vergisinden davalının sorumlu tutulamayacağı; Birleşen davada, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında bankacılık işlemi yapılmadığı gibi sözleşmede ...'...
Bu durumda yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda ceza-i şartın fahiş olup olmadığı, indirim gerekip gerekmediği, fahiş ise ne oranda indirim yapılması gerektiği saptanıp, sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacının tüm, davalının sair temyiz itirazlarının reddine (2) nolu bentte açıklanan nedenle kararın davalı yararına BOZULMASINA, 1350,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, aşağıda dökümü yazılı 1,50 TL kalan harcın davacıdan alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine, 26/05/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi....
