İş sözleşmesi devam ederken işçinin sadakat borcu gereği zaten rekabet yasağı bulunduğundan bu konuda ayrı bir anlaşmanın varlığına gerek yoktur. Rekabet yasağının ihlali halinde işveren, iş sözleşmesine aykırı davranıştan ötürü sözleşmeyi haklı nedenle feshedebileceği gibi, varsa zararının tazminini de isteyebilecektir. Türk Borçlar Kanunu'nun rekabet yasağının sona ermesini düzenleyen 447.maddesinde iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak ya da işçi tarafından haklı nedenle feshedilmiş olması halinde rekabet yasağının sona ereceği düzenlenmiş olup, haklı fesih müessesesinin iş hukuku ilkeleri çerçevesinde ticaret mahkemesince değerlendirilmesinin güçlüğü ortadadır. Uyuşmazlığın kaynağı iş sözleşmesi olduğundan Türk Borçlar Kanununun 444 ve devamı maddelerine dayalı olarak İş Kanunu kapsamında işçi sayılan kişinin, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali nedeniyle açılan cezai şartın tahsiline ilişkin davalarda iş mahkemeleri görevlidir....
İş sözleşmesi devam ederken işçinin sadakat borcu gereği zaten rekabet yasağı bulunduğundan bu konuda ayrı bir anlaşmanın varlığına gerek yoktur. Rekabet yasağının ihlali halinde işveren, iş sözleşmesine aykırı davranıştan ötürü sözleşmeyi haklı nedenle feshedebileceği gibi, varsa zararının tazminini de isteyebilecektir. Türk Borçlar Kanunu'nun rekabet yasağının sona ermesini düzenleyen 447.maddesinde iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak ya da işçi tarafından haklı nedenle feshedilmiş olması halinde rekabet yasağının sona ereceği düzenlenmiş olup, haklı fesih müessesesinin iş hukuku ilkeleri çerçevesinde ticaret mahkemesince değerlendirilmesinin güçlüğü ortadadır. Uyuşmazlığın kaynağı iş sözleşmesi olduğundan Türk Borçlar Kanununun 444 ve devamı maddelerine dayalı olarak İş Kanunu kapsamında işçi sayılan kişinin, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali nedeniyle açılan cezai şartın tahsiline ilişkin davalarda iş mahkemeleri görevlidir....
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali iddiasına dayalı cezai şartın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davaya dayanak olan limited şirket hisse devri ve gizlilik sözleşmesi taraflar arasında imzalanmış olsa da, sözleşmenin bütünü ve özellikle rekabet yasağının düzenlendiği 4. maddesine göre rekabet yasağının davacı lehine değil davacının sahibi olduğu ve ayrı tüzel kişiliğe sahip ......
Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmenin 12. maddesinde davalının rekabet yasağı sözleşmesini ihlali halinde rekabet yasağı kararlaştırılmış olup, bununla ilgili TBK 446.maddesi uyarınca “ rekabet yasağına aykırı davranan işçi, bunun sonucu olarak işverenin uğradığı bütün zararları gidermekle yükümlüdür. Yasağa aykırı davranış bir ceza koşuluna bağlanmışsa ve sözleşmede aksine bir hüküm de yoksa, işçi öngörülen miktarı ödeyerek rekabet yasağına ilişkin borcundan kurtulabilir; ancak, işçi bu miktarı aşan zararı gidermek zorundadır” düzenlemesi yer almasına ve davacı tarafça cezai şart alacağı talebinde bulunulmasına rağmen Mahkemece cezai şart alacağı yerine maddi tazminata hükmedilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir....
İş Mahkemesinin 28/12/2023 tarihli 2023/14 E. 2023/898 K sayılı ilamı ile işçilik alacaklarının ödenmesine, kıdem tazminatına hak kazanıldığına karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, müvekkilinin bahsi geçen ve rekabet ihlali oluşturduğunu iddia ettiği dava dışı ...şirketinde bir süredir çalıştığını, müvekkilinin iş akdini haklı nedenle feshettiğinden rekabet yasağının ortadan kalktığını belirterek davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; TBK'nın 446. Maddesi; "Rekabet yasağı, işverenin bu yasağın sürdürülmesinde gerçek bir yararının olmadığı belirlenmişse sona erer. Sözleşme, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse rekabet yasağı sona erer." hükmünü amir olduğu, İstanbul 30....
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; İş Mahkemesi kararının konusunun yalnızca kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin olduğu, taraflar arasındaki rekabet yasağı taahhüdünün geçerliliği ve ihlali hususunda herhangi bir maddi ya da hukuki tespit içermediğini, iş sözleşmesinin sona erme şekli, davalının rekabet yasağı kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ettiği somut fiillerin değerlendirilmesine engel teşkil etmediğini, davalının iş akdi 20.04.2018 tarihinde sona ermesine rağmen aynı sektörde faaliyet gösteren ......
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkili ....------ davacı tarafın da belirttiği ----- davacı --------------- çalıştığını, işyerinde akdin fesih tarihinden geriye doğru 10 ay boyunca düzensiz ücret ödemesi ve işyerinin ikametgahından çok uzak bir adrese taşınma hazırlığı içerisinde olması nedeni ile 4857 sayılı Kanunun 24/II maddesi gereği,-------- numaralı ihtarname ile iş akdini haklı nedenle feshettiğini, Davacı tarafın dava dilekçesinde açıkça belirttiği ve izah ettiği üzere, huzurdaki davada taraflar arasındaki ---- sözleşmesinin Rekabet Yasağı başlıklı 12. Maddesi taahhüdüne dayandığını, taraflar arasında sözleşme ile düzenlenen rekabet yasağının, borçlar kanunu çerçevesinde işçinin rekabet etmeme borcuna ilişkin bir rekabet yasağı olması, konunun taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi ile düzenlenmiş olması nedeni ile TTK kapsamında rekabet yasağından ve TTK 4....
Somut olayda; davalıya ait SGK işten ayrılış belgesinde ... kodu ile "belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirmeden feshi" ile iş sözleşmesinin sona erdirildiği, işçinin fesih öncesi savunmasının alınmadığı, Yargıtay İçtihadı Birleştire Genel Kurulunun 19/10/2018 tarih, ... Esas, ...Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere savunma alınmasına ilişkin gerekli ihtarın da yapılmadığı, dosya kapsamında performans düşüklüğüne ilişkin bilgi belgelerin bulunmadığı, taraflar arasındaki iş sözleşmesi ile rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olduğu ancak iş sözleşmesinin davacı şirket tarafından haklı bir sebep olmaksızın feshedildiği anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilmiştir....
Kanun koyucu bu kuralı rekabet yasağı sözleşmesinin ticarî işletmeyi ilgilendirmesi sebebiyle getirmiş olup; öğretide rekabet yasağı sözleşmesi ile hizmet akdi arasındaki yakın ilişki sebebiyle iş mahkemelerinin görevli olması gerektiği, her hizmet sözleşmesinin mutlaka bir ticarî işletmeyi ilgilendireceğini kabul etmenin mümkün olmadığı, dolayısıyla esnaf düzeyindeki kişinin yaptığı hizmet sözleşmesinde yer alan rekabet yasağının ihlalinden doğan davanın da bu hüküm gereğince mutlak ticarî dava sayılmasının anlamsız olduğu, bu tür bir sözleşmeden doğan uyuşmazlık “öz ticaret hayatına” dair olmadığı gibi çözümünün de ayrı bir uzmanlığı gerektirmeyeceği görüşü de savunulmaktadır (Arkan Sabih, Ticarî İşletme Hukuku, Onuncu Bası, s. 96). Yukarıdaki ayrıntılı açıklamalar göstermektedir ki, iş akdinin devamı sırasında işçinin sadakat borcundan kaynaklanan rekabet etmeme yasağına aykırılık hâlinde, bu tür davalara bakmakla görevli mahkeme iş mahkemesidir....
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ: Dava, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali iddiasına dayalı cezai şart ve maddi zarar istemine ilişkindir. Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır. Davacının defterleri ve dosya üzerinde inceleme yapılmak amacıyla dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 10/01/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle: davalı işçinin rekabet yasağına aykırı davrandığını, davacı işveren tarafından hem cezai şartın hem zararların tazmininin talep edildiği ancak işçinin cezai şartını ödeyerek rekabet yasağına ilişkin borcundan kurtulabilmesinin mümkün olup, ödenecek cezai şart miktarının rekabet yasağı sözleşmesi 4....
