Yargıtay bazı kararlarında ödeme emrine itiraz eden borçlunun icra takibi mevcut olduğu sürece borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunduğunu kabul etmiştir; “ Borçlunun itirazı üzerine icra takibinin durması alacaklının takibe devam etmeyeceği anlamına gelmez.İtiraz icra takibini ortadan kaldırmaz. Kaldı ki, icra takibinde önce de menfi tespit davası açılması mümkün olduğuna ve davalı alacağın varlığını bu davadan önce iddia etmiş bulunmasına göre, bu davanın iddia ve savunma çerçevesinde incelenerek esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı nedenle mahkemece ret kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.(11. H.D. 30.11.1982, 6501/7252)....
İcra Müdürlüğünün 2020/7117 E. sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde belirtilen borcun hiç doğmadığını, bu sebeple takipteki borca ve tüm fer'ilerine itiraz edildiğini, davalı tarafın ise bu itirazın bertaraf edilmes itirazın iptali davası açtığını, müvekkilin korunmaya değer hukuki yararının bulunduğu ve bahsi geçen icra dosyasında borçlu olmadığının tespitini talep etme hakkının bulunduğunu, menfi tespit davası sonucunda elde edilecek hükmün bir tespit hükmü olup davanın borçlu lehine sonuçlanması halinde takibin derhal duracağını, menfi tespit davasında borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın %15'inden az olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini talep edebileceğini, kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1....
Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/3 E. sayılı dosyası için herhangi bir kesin hüküm teşkil etmemekle birlikte, müvekkil davacının menfi tespit isteminde hukuki yararının bulunduğunu, davacı/ borçlunun borçlu olmadığını ileri sürerek ilamsız icra takibine itiraz etmesi ancak takibin durmasını sağlamakta olup, icra takibini ortadan kaldırmadığını, takibin iptali ise eldeki davanın açılmasından sonra gerçekleşen bir sonuç olduğunu, bu nedenle, davacının, takibe konu icra dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti davası açmakta hukuki yararı bulunduğunu, bu açıklamalar ve özellikle 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 nci maddesinde icra takibinden önce dahi menfi tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunduğunun kabulü karşısında Yerel Mahkemenin, davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı yönündeki gerekçesi ve buna göre vardığı sonucun hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1....
DAVALI : *** DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : *** KARAR TARİHİ : *** KARAR YAZIM TARİHİ : *** Mahkememize açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın aleyhine Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile ihtiyati haciz takibine başlandığını, icra takibine konu edilen çek üzerinde tahrifat yapıldığını, 2022 yılı olan ödeme tarihinin 2023 yapılarak ihtiyati hacze konu edildiğini, ayrıca ciro zincirindeki imzanın da müvekkiline ait olmadığını, icra takibinin iptali için Kayseri 2....
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 72 nci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan madde; “Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.” hükmünü içermektedir. 14. Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir....
nun kullandığının belirlenerek kamu davası açıldığı, ceza soruşturması ve kovuşturması neticesinde verilen kararlarda bu durumun sabit olduğu, icra takip ve dava tarihlerinden önce bu durumun bilinebilir olduğu anlaşılmıştır. Davalı/alacaklı, niza konusu ilamsız icra takibine itiraz edilmesi neticesinde takip durmuş, mahkemede itirazın kaldırılması yada itirazın iptali istemiyle dava açmamıştır. Davacı/borçlu ise hemen borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararının bulunduğu gerekçesiyle iş bu davayı açmıştır. Borçlunun icra takibinden sonra menfi tespit davası açabilmesi için, borçlu olmadığının hemen tespit edilmesinde korunmaya değer bir hukuki yararının bulunması gerekir. Alacaklının elinde İİK m. 68'de yazılı (itirazın kesin kaldırılmasını sağlayacak) nitelikte bir belge yoksa, borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açmakta hukuki yarar yoktur....
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Davanın icra takibinden sonra açılan Menfi Tespit davası olduğu görülmüştür. Menfi Tespit davalarında arabuluculuk dava şartı olup, TTK'nun 5/A maddesinde düzenlenmiştir. TTK'nun 5/A maddesinde "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmü bulunmaktadır. Arabuluculuk dava şartı 03/01/2019 tarihinde yasal düzenleme olarak yürürlüğe girmiştir. yürürlüğe girdikten sonra 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle menfi tespit davaları da arabuluculuğa tabi kılınmış olup yürürlük tarihi 01/09/2023 olup eldeki bu dava değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra davaya uygulanması zorunludur....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 12.10.2011 birleştirilen dosyada 30.07.2012 gününde verilen dilekçe ile asıl davada ipoteğin terkini ve menfi tespit takibin iptali, birleştirilen davada icra takibine itirazın iptali talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabul kısmen reddine dair verilen 26.05.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı- birleştirilen dosya davacısı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Asıl dava menfi tespit, icra takibinin iptali ve ipoteğin fekki istemleri, birleşen dosyadaki dava ise icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir....
İcra Müdürlüğü, ----- Esas Sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, işbu icra takibinde müvekkilinden talep olunan asıl alacak meblağı 36.961,75 TL olduğunu, ödeme emri " 4-Senet ve tarihi ve senet yoksa borcun sebebi" kısmına yazılan alacak sebebi "Bakiye Alacak 36.961,75 TL" şeklinde olduğunu, işbu icra takibine müvekkilce süresi içinde itiraz edilmiş ve icra takibinin itiraz üzerinde durduğunu, icra takibinin halen derdest olduğunu, müvekkilinin, icra takibinde alacaklı gözüken davalı şirkete hiç bir nam altında hiç bir borcunun bulunmadığını, müvekkili aleyhine, dava dışı ----. tarafından, aynı borç sebebine dayanılarak açılmış olan ------ İcra Müdürlüğü ------sayılı icra dosyasının bulunduğunu, işbu icra dosyasına müvekkilce yapılan itiraz üzerine, itirazın iptali davasının ----Asliye Ticaret Mahkemesi, ------Esas sayılı dava dosyasında devam ettiğini beyanla; ---- İcra Müdürlüğü, ------ Esas sayılı icra dosyasına ilişkin olarak müvekkilin davalıya borçlu olmadığının...
Menfi tespit davası ile itirazın iptali davası arasındaki hukuki ilişkinin ortaya konulmasına yönelik Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/19-892 Esas, 2020/305 Karar sayılı ilamında, "...İtirazın iptali davasından önce menfi tespit davası açılması durumunda sonra açılacak itirazın iptali davasında hukuki yararın var olduğu kabul edilmektedir. Menfi tespit davası sonucunda (davanın reddi) alınan kesin hüküm itirazın iptali davası açılmaksızın icra takibinin devamını sağlamayacaktır. Menfi tespit davasından sonra karşılık dava veya ayrı bir dava olarak itirazın iptali davası açılması mümkündür (Kuru, B.: İcra ve İflas Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 87-88, 119). İtirazın iptali davası, menfi tespit davasından daha geniş talepli bir dava olduğu için aralarında derdestlik anlamında bir ilişki bulunmamaktadır....
