Derece mahkemelerince 6306 sayılı Kanun uyarınca kiralananın tapu kaydına şerhin konulmasının sözleşme başlangıcından sonra gerçekleştiği gerekçesiyle davalı kiraya verenin bir kusurunun bulunmadığına karar verilmiş ise de; kiralananın, kira sözleşmesinin başladığı tarihde ve sözleşme süresi boyunca, kullanılmaya elverişli, hukuki ayıptan ari bir şekilde teslim borcu kiraya veren davalıya aittir. Önemli ayıplardan sayılan riskli yapı özelliği, kiralananın teslimi sırasında mevcut olan ve yapı maliki tarafından bilinmesi gereken bir ayıp olması karşısında, davalı kiraya verenin kusurlu olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda, davacıların maddi tazminat isteminde haklı olduğu gözönüne alınarak faydalı ve zorunlu imalat bedelleri ile kazanç kaybına yönelik isteminin değerlendirilmesi gerekmektedir....
Derece mahkemelerince 6306 sayılı Kanun uyarınca kiralananın tapu kaydına şerhin konulmasının sözleşme başlangıcından sonra gerçekleştiği gerekçesiyle davalı kiraya verenin bir kusurunun bulunmadığına karar verilmiş ise de; kiralananın, kira sözleşmesinin başladığı tarihde ve sözleşme süresi boyunca, kullanılmaya elverişli, hukuki ayıptan ari bir şekilde teslim borcu kiraya veren davalıya aittir. Önemli ayıplardan sayılan riskli yapı özelliği, kiralananın teslimi sırasında mevcut olan ve yapı maliki tarafından bilinmesi gereken bir ayıp olması karşısında, davalı kiraya verenin kusurlu olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda, davacıların maddi tazminat isteminde haklı olduğu gözönüne alınarak faydalı ve zorunlu imalat bedelleri ile kazanç kaybına yönelik isteminin değerlendirilmesi gerekmektedir....
Somut olayda; dava konusu edilen kiralanan davacı ... tarafından 01.11.1998 başlangıç tarihli ve iki yıl süreli kira sözleşmesi ile davalılardan ... Ltd. Şti'ne kiralanmıştır. Sözleşmenin Hususi Şartlar 1. maddesinde kiracınının kiralananı devir ve ciro edemeyeceği, kiraya veremeyeceği, başkasına kullandıramayacağı, 2. maddesinde kiralananın boş arsa olduğu, tahliye halinde kiracının arsayı boş olarak teslim edeceği kararlaştırılmıştır.Bu şartlar geçerli olup tarafları bağlar. Davacılar tarafından davalılara akde aykırılığın giderilmesi yönünden 18.08.2006 tarihinde keşide ve 24.08.2006 tarihinde tebliğ edilen ihtar ile yedi gün içinde kiralananın üzerinde bulunan yapıların kaldırılması, para cezalarının ödenmesi, kiralananın boş arsa haline getirilerek teslimi istenmiştir....
Mahkemesi marifetiyle aldığı ve takibe dayanak belge olarak sunduğu bilirkişi tespit raporu ile araçta hasar bulunduğunun rapor edildiğini, bununla birlikte araçlar davalı şirkete 15.03.2020 tarihinde teslim edildiği halde hasar tespit raporunun 23.11.2020 tarihinde alındığını, davalı şirketin araçların davalıya tesliminden 8 ay sonra bilirkişi raporu alarak; davacıyı ne zaman veya kim tarafından oluştuğu belli olmayan bir hasardan sorumlu tutması ve icra baskısı ile sorumlu olmadığı bir hasardan ötürü ödeme yapmaya zorlaması kötüniyet emaresi olduğunu, araç kiralama sözleşmesi ile kiralanan araçların sürücüleri davalı şirketin kendi sigortalı personelleri iken kusurun kira sözleşmesi kapsamında davacıya ait olmadığının ortada olduğunu, eğer kullanım hatasından doğan bir zarar var ise kusurun davalı şirketin araçların şoförlüğünü yapan sigortalı personellerine ait olduğunu belirterek davacının borçlu olmadığı halde cebri icra takibi neticesinde ödemek zorunda kaldığı 42.123,76'nin, 39.761,10...
Davacı tarafça gönderilen ihtarname ile davalıdan kira bedelinin talep edildiği, ancak kiralananın teslimi hususunda karşı tarafa daha önce herhangi bir ihtar çekilmediği ve teslim borcu alacaklısı kiracının bu konuda temerrüde düşürülmediği; davalı tarafından gönderilen e-mailde de yine kiralananın teslimi için süre verilmediği, teslim borcu bulunan kiraya verenin teslim borcu bakımından temerrüde düşürülmediği ve doğrudan sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği görülmektedir. Davacı tarafça tazminat talep edilmekle mahkemece 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun yargılama ilkelerinden taleple bağlılık ilkesini düzenleyen” Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmüne aykırı olarak kira bedeline hükmedilmesi doğru değildir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi DAVA TÜRÜ : İtirazın iptali Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı ve davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı vekili Av. ... ... geldi. Davacı taraftan gelen olmadı. Hazır bulunanın sözlü beyanı dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. İncelenmesine gerek görülen davada dayanılan ve hükme esas alınan ... ve ...plakalı araçların kiralanmasına ilişkin kira sözleşmelerine dosya arasında rastlanılmamıştır....
faaliyet konusuna uygun olmaması ve beyan edilen matrahlara ulaşılması için gereken sayının çok altında olması, davacı şirketin işlem hacmine sahip bir firmanın kiraladığı araçlara ilişkin sözleşme imzalamaması, kiralanan araçların plakalarının ve kiralama sürelerinin faturalarda yer almaması, birim fiyatın belirlenmemesi hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin aktifinde bulunan araçlar ile elde ettiği hasılatlar dışındaki faaliyetinin gerçeği yansıtmadığı, bu faturaların gerçek bir mal veya hizmet teslimi karşılığında düzenlenmediği sonucuna varılmıştır....
araçlarla yapılabilecek en yüksek hasılatın belirlendiği tespitlerine yer verilmiştir Yukarıda yer verilen tespitlerin ve dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, davacı şirketin alış yaptığı firmalar hakkında sahte belge düzenleme fiilinden vergi tekniği raporu ve olumsuz tespitler bulunması ve firmalarla arasında olan ortaklık ilişkisi, fatura düzenlenen firmalar hakkında sahte belge kullanma fiilinden olumsuz tespit bulunması, yüksek vergi borcu bulunmasına rağmen cüzi miktarda ödeme yapması, alış yapılan firmaların da yüksek miktarda vergi borcunun bulunması, yüksek ciroyla çalışmasına rağmen alacaklarını uzun süre ertelemesi, aktifinde yer alan araçların faaliyet konusuna uygun olmaması ve beyan edilen matrahlara ulaşılması için gereken sayının çok altında olması, davacı şirketin işlem hacmine sahip bir firmanın kiraladığı araçlara ilişkin sözleşme imzalamaması, kiralanan araçların plakalarının ve kiralama sürelerinin faturalarda yer almaması, birim fiyatın belirlenmemesi...
faaliyet konusuna uygun olmaması ve beyan edilen matrahlara ulaşılması için gereken sayının çok altında olması, davacı şirketin işlem hacmine sahip bir firmanın kiraladığı araçlara ilişkin sözleşme imzalamaması, kiralanan araçların plakalarının ve kiralama sürelerinin faturalarda yer almaması, birim fiyatın belirlenmemesi hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin aktifinde bulunan araçlar ile elde ettiği hasılatlar dışındaki faaliyetinin gerçeği yansıtmadığı, bu faturaların gerçek bir mal veya hizmet teslimi karşılığında düzenlenmediği sonucuna varılmıştır....
faaliyet konusuna uygun olmaması ve beyan edilen matrahlara ulaşılması için gereken sayının çok altında olması, davacı şirketin işlem hacmine sahip bir firmanın kiraladığı araçlara ilişkin sözleşme imzalamaması, kiralanan araçların plakalarının ve kiralama sürelerinin faturalarda yer almaması, birim fiyatın belirlenmemesi hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin aktifinde bulunan araçlar ile elde ettiği hasılatlar dışındaki faaliyetinin gerçeği yansıtmadığı, bu faturaların gerçek bir mal veya hizmet teslimi karşılığında düzenlenmediği sonucuna varılmıştır....
