Bunun mümkün olmaması hâlinde borçlu, sözleşmeden dönebilir; sürekli edimli sözleşmelerde ise kural olarak, fesih hakkını kullanır.” denilerek uygulama da kabul edilen uyarlama davasının yasa maddesi haline getirildiği belirtilmiştir. Mahkemece, sözleşme koşullarının kiracı aleyhine ağırlaştığı ekonomik şartlar ve mecurun niteliği nedeniyle edim dengesinin bozulduğu gerekçesiyle kira bedelinin kısmen uyarlanmasına karar verilmiş ise de; davacının davadaki talebi kira bedelinin uyarlanmasına ilişkin olup mahkemece yukarıda açıklanan ilkeler ışığında uyarlama koşullarının varlığı hususunda araştırma yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ve hüküm kurmaya elverişli ve yeterli görülmeyen bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuş olması doğru değildir. Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır....
Somut olayda; davacı kira alacağı ile birlikte aylık % 10 gecikme zammının tahsilini ve asıl alacağa aylık % 10 gecikme faizi uygulanmasını talep etmiştir. Davalı ise karşı davasında, kira sözleşmesinin aylık % 10 oranındaki gecikme faizine ilişkin hükmünün yasal faiz oranı olarak uyarlanmasını talep etmiştir. Yerel Mahkemece, uyarlama davasının reddine karar verilmiş ise de istinaf başvurusu sonucunda, davalı-karşı davacının uyarlama davasına yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile mahkeme kararı kaldırılarak, dosyanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmiştir. Kiracı tarafından açılan uyarlama davasında verilecek kararın alacak davasında verilecek hükmü etkileyeceği açıktır....
Davalı,ağustos 2006 kira bedeli dahil dava konusu dönemin büyük bir kısmının ödendiğini,uyarlama koşullarının bulunmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir....
Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/986 Esas ve 2005/ 235 Karar sayılı kira parasının uyarlanması davasında 30.4.2001 itibari ile kira parasının 7.750 dolar uyarlandığını, sözleşmenin 4. maddesi gereğince 2 yılda bir % 8 oranında artış şartının uyarlama kararından sonra da uygulanması gerektiği halde kiracının bu artışı uygulamadığını belirterek 2007/14438 sayılı icra takibi ile payına düşen kısım için 2005 Kasım ayı ila 2007 Nisan ayı arası aylar için toplam 9.640,16 TL kira farkının tahsili için takip yaptıklarını ,taşınmazın diğer paydaşları tarafından açılan davalarda taleplerin kabul edildiğini belirterek davalının haksız itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı, her iki dava için de kira parasının uyarlanması kararından sonra sözleşmedeki artış maddelerinin yerini artık bu uyarlama kararında belirlenen kira miktarının aldığını belirterek davaların reddini savunmuştur....
Her ne kadar davacı tarafından Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2004/96 esasında kayıtlı davada, davacı kiracının uyarlama isteğine ilişkin davası kısmen kabul edilmiş ise de bu karar davacıya yukarıda sözü edilen dönemlere ait kira parasının ödenmemesi hakkını değil, kararlaştırılan kira paralarını ödedikten sonra bu karara dayanarak yapılan fazla ödemelerin istirdadı yetkisini verir. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden davacı kiracının yukarıda belirtilen dönemlere ilişkin kira paralarını açtığı uyarlama davasına sığınarak ödemediği ve bu şekilde temerrüde düştüğü anlaşılmaktadır. Yapılan bu saptamaya göre davanın reddi yerine yanılgılı değerlendirme sonucu istek hüküm altına alındığından, karar bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 31.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
Davalı ise, sözleşmede kiranın artış hükmü bulunduğunu, uyarlama şartları olmadığını savunmuştur. Mahkemece uyarlama şartları bulunmadığı kabul edilerek, sözleşmenin 9.maddesindeki kiranın artış hükmü gereğince hesaplanan 3.236 YTL'nin kira bedeli olarak tespitine, karar verilmiştir. HUMK'nun 74.maddesi gereğince hakim taleple bağlıdır. Mahkemece talep edilmeyen bir konuda karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. 2-Bozma nedenine göre, davacının tüm davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiş. SONUÇ: Birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davacının tüm davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde taraflara iadesine, 2.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SUÇ : Irza geçme HÜKÜM : Mahkumiyet, uyarlama yapılmasına yer olmadığına İlk derece mahkemesince uyarlama yapılmasına yer olmadığına dair verilen 08.07.2005 günlü ek karar eski hale getirme istemli temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü: Yokluğunda uyarlama yapılmasına yer olmadığına dair mahkemece verilen 08.07.2005 tarihli ek karar ile tebliğine dair eski hale getirme talebinde belirtilen hususlar dosya içeriğine göre yerinde görülmediğinden reddiyle, yapılan değerlendirmede mahkemece hükümlünün yokluğunda verilip, usulüne uygun şekilde tebliğ edilen ek kararı sonradan vekaletnameyle yetkili kılınan müdafinin 1412 sayılı CMUK’nın 310/1. maddesinde düzenlenip tebliğden işlemeye başlayan bir haftalık kanuni süresinden sonra sunduğu 18.11.2015 günlü dilekçeyle temyiz ettiği anlaşıldığından, vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı...
Bu kararın tashihen tetkiki davalı tarafından süresi içinde istenilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü: Davacı, davalı hakkında ödenmeyen kira bedellerinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının itirazının iptaline ve icra tazminatı verilmesini talep etmiştir. Davalı, kira bedelinin uyarlanmasına ilişkin dava açtığını,derdest olan davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini savunmuştur.Mahkemece itirazın iptali ve davacı lehine icra tazminatı verilmesine karar verilmiştir.Ancak,davalı tarafından açılan kira parasının uyarlanmasına ilişkin davanın sonucu iş bu davanın sonucunu etkileyecek nitelikte olup,uyarlama davasının sonucunun (hükmün kesinleşmesinin) beklenilmesi gerekmektedir. Bu nedenle mahkemece uyarlama davasının bu dava için ön mesele (bekletici sorun) yapılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği bu defaki incelemeden anlaşılmakla davalının karar düzeltme isteğinin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sulh Hukuk Mahkemesi Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı uyarlama ve tazminat davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kiracının açtığı kira sözleşmesinden kaynaklanan uyarlama ve tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, görevsizlik kararı verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 6100 Sayılı HMK.nın 4/1-a maddesinde, Sulh Hukuk Mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'una göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görürler, hükmüne yer verilmiştidr....
Davalı; kira sözleşmesinde uyarlama talep edilmeyeceğinin, hatta mücbir sebep halinde kiralanan kullanılmasa dahi kira bedelinin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bu nedenle kiracının Covid-19 salgını nedeniyle müşterilerinin azaldığı gerekçesiyle kira bedelinin uyarlanmasını talep edemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir....
