Kira sözleşmesinin 12. maddesinde, kiracının, herhangi bir uzlaşma sağlanmadan sözleşme süresinden önce kira sözleşmesini tek taraflı olarak feshe ve kiralananların tamamını tahliye etmesi halinde kalan aylar-yıllar kira bedelinin tamamını cezai şart olarak kiralayanlara ödeyeceği düzenlenmiştir. Kira sözleşmesinin 12. maddesinde yer alan cezai şart hükmünün geçerli olduğunu ve kira sözleşmesinin davalı tarafından feshinin haklı bir nedene dayanmadığı hususları kesinleşmiştir. Mahkemece ilk kararda, belirlenen 31.633.170,00 TL cezai şart alacağından 1/4 oranında indirim yapılmış, yapılan indirimin çok az olduğu belirtilerek bozma ilamında açıklanan ilkeler gözetilerek bir indirim yapılması gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda bu defa cezai şart alacağından 1/3 oranında indirim yapılmış ise de yapılan indirim oranı az olmuştur....
Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre belirlenen kira bedelinden kiracının eski kiracı olduğu nazara alınarak TBK 51, 52 (BK 43,44) maddesi gereğince kiracı lehine %10-20 oranında bir hakkaniyet indirimi yapılması gerekirken %10 dan daha az bir indirim yapılarak kira bedeli belirlenmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır. SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 14.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle bilirkişi raporunda olağan rayiç tespit edilemediğinden ekonomi esasları ve hak ve nesafet kuralları uyarınca saptanan kira parası esas alınarak hüküm tesis edilmiş olmasına göre, yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,Ancak, davalı; kiralananda uzun süredir kiracı olup, eski kiracılık gözetilerek, boş olarak belirlenen kira parasından hakkaniyete uygun bir miktarda indirim yapılması gerekirken, indirim yapılmamış olması; ayrıca, reddedilen kira parası üzerinden davalı taraf yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş olması doğru değil ise de; bu hususların düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, bu yönlere ilişen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün birinci bendindeki "15/06/2009 tarihinden...
Öte yandan bilirkişi tarafından taşınmazın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası olarak tespit edilen miktara aynen hükmedilmiş olup hak ve nesafete göre kira parası tespit edilirken taşınmazın boş olmadığı ve davalının eski kiracı olduğu gözetilerek belirlenen kira parasından bir miktar indirim yapılması gerekir. Mahkemece net kira parasının tespitine karar verilmiş ise de, mecurun kullanımından doğan masraf kalemlerinden olmayan vergi, kira parasının tespitinde bir unsur olarak dikkate alınamayacağından fon ve vergi stopajı, KDV düşülerek “net” kira parası tespit edilemez....
Bilirkişi heyetince taşınmazın boş olarak kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenerek; hakim tarafından bu kira parası dikkate alınarak hak ve nesafete uygun makul bir kira bedeline karar verilmesi gerekirken, mahkemece, yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilmeksizin, bilirkişilerin hak ve nesafete göre belirledikleri kira parasından %20 eski kiracılık indirimi yaparak mükerrer indirim yapmış olması doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir....
Ancak bilirkişilerce belirlenen 1100 TL kira bedelinden kiracının uzun süreden beri oturduğu eski kiracı olduğu nazara alınarak TBK 51,52 (BK 43,44) maddesi gereğince kiracı lehine %10-20 oranında bir hakkaniyet indirimi yapılması gerekirken %10 dan daha az bir indirim yapılarak kira bedeli belirlenmesi doğru değil ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi için yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,bilirkişice belirlenen 1050 TL bedelden %10 hakkaniyet indirimi yapılarak hükmün birinci maddesinde yazılı” kiralananın 01.07.2011 tarihinde başlayan döneme ilişkin aylık kira bedelinin 1.050.TL olarak tespitine” ibaresinin kaldırılarak yerine” kiralananın 01.07.2011 tarihinde başlayan döneme ilişkin aylık kira bedelinin 990.-TL olarak tespitine “ ibaresinin eklenmek suretiyle hükmün değiştirilmiş şekliyle ONANMASINA ve aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenden alınmasına 27.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
Hak ve nesafete uygun kira belirlenirken en son ödenen aylık kira bedeline endekse (ÜFE) göre artış yapılarak belirlenen kiradan daha düşük olmayacak şekilde taşınmazın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira bedelinden, davalının eski kiracı olduğu gözetilerek hakkaniyete uygun bir miktarda indirim yapılması gerekmektedir. Taraflar arasında imzalanan 01.04.2009 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. İki ayrı özleşme ile aylık kira bedeli 550 TL olarak belirlenmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde ise 01.04.2014 tarihinden itibaren aylık brüt 1.500 TL kira parası getirebileceği, ek rapor ile 01.04.2015 tarihinden itibaren ise aylık brüt 1.700 TL kira parası getirebileceği belirtilmiştir....
Hak ve nesafete uygun kira belirlenirken en son ödenen aylık kira bedeline endekse (ÜFE) göre artış yapılarak belirlenen kiradan daha düşük olmayacak şekilde taşınmazın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği brüt kira bedelinden, davalının eski kiracı olduğu gözetilerek hakkaniyete uygun bir miktarda indirim yapılması gerekmektedir. Taraflar arasında imzalanan 01.09.2004 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli kira sözleşmesi hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme ile aylık kira bedeli 3265 Euro olarak belirlenmiş, 15.7.2009 tarihli protokol ile aylık kira bedeli 7.000 TL belirlenmiştir. Davacı dava dilekçesinde aylık kira bedelinin 14.000 TL olarak tespitini istemiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde ise aylık 11.000 TL kira parası getirebileceği belirtilmiştir....
Hak ve nesafete uygun kira belirlenirken en son ödenen aylık kira bedeline endekse (ÜFE) göre artış yapılarak belirlenen kiradan daha düşük olmayacak şekilde taşınmazın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira bedelinden, davalının eski kiracı olduğu gözetilerek hakkaniyete uygun bir miktarda indirim yapılması gerekmektedir. Taraflar arasında imzalanan 01.02.2009 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli kira sözleşmesi bulunduğu hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede aylık kira bedeli 20.000.TL net olarak belirlenmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise taşınmazın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde aylık brüt 50.000 TL kira parası getirebileceği belirtilmiştir....
Zira HGK. 21.03.1990 gün ve 13/193 sayılı kararında da açıklandığı üzere 6570 Sayılı Yasanın 11.maddesi gereğince kira sözleşmesi yıldan yıla yenilenmekte olduğundan taşınmazın boş olduğu farz ve kabul edilerek sonuca gidilemez. Bu nedenle kiralananın boş olarak kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parasına eşit olacak şekilde veya bunun çok yakınına ulaşan bir kira parasına hükmedilmemek gerekir. Öyle ise mahkemece, yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilerek bilirkişilerce tespit edilen (boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde) bedel üzerinden hak ve nesafet ilkeleri gereğince uygun miktarda indirim yapılarak kira bedelinin tespitine karar verilmesi gerekirken, kiralananın boş olarak kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parasının çok yakınına ulaşan bir kira parasına hükmedilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir....
