Somut olayda; davacının mülkiyet iddiası bulunmadığı anlaşılmakla, kadastro mahkemesince süresinde açılan davada sicil oluşturduktan sonra yenilik doğurucu hak almayı gerektiren geçit hakkının tesisi için görevsizlik kararı verilmesi gerektiği saptanmakla, bu aşamada uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme kadastro mahkemesidir. SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince Ulus Kadastro Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 17/10/2008 gününde oybirliğiyle karar verildi....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen davada; Davacı; 195 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlardan, davalının maliki olduğu 3 parsel sayılı taşınmaz lehine geçit hakkı tesis edildiğini, davalının geçit hakkı sınırlarını aşarak taşınmazlarına el attığını ileri sürerek, elatmanın önlenmesine, taşınmazın eski hale getirilmesine, geçit hakkının terkinine ve uğradığı zarar karşılığı 2.134.66 maddi tazminat ile 2.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesini istemiştir. Davalı; geçit hakkı tesisi konusunda kesinleşmiş mahkeme kararı olduğunu, taşınmaza el atmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, elatmanın önlenmesine, ağaç enkazlarının kaldırılmasına, maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir. Karar, davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, Tetkik Hakimi ...’un raporu okundu, düşüncesi alındı....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 5.11.2003-16.9.2004 gününde verilen dilekçeler ile geçit hakkı istenmesi üzerine davalar birleştirilerek yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27.12.2004 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne duruşma isteğinin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R 1- Yapılan yargılamaya toplanan delillere ve dosya içeriğine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. 2- Geçit hakkı kurulması istemine ilişkin davalarda kurulan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenecek bedelin hükmün infazından önce mahkeme veznesine depo ettirilmesi ayrıca kurulan geçit hakkının Medeni Kanunun 748/3.maddesi uyarınca tapu siciline kaydı gereklidir....
Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılması da gerekebilir. 3.Geçit hakkının kurulması istemli bu davada fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gereği hüküm altına alınacak geçit bedelinin karar tarihine en yakın rayiç bedele göre belirlenmesi gerekmektedir. 4.Yukarıda açıklanan genel ilkeler ışığında somut olaya gelince; geçit bedelinin karar tarihine yakın bir tarihte belirlenmesi gerektiğinden, mahkemece bilirkişiden ek rapor alınarak geçit bedelinin tespiti ile davacıya belirlenen bu bedelin depo ettirilmesinden sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. V....
Davalı ... vekili, davacının kullandığı fiili bir yolun mevcut olduğunu, ... arazisinden geçit hakkı tesis edilemeyeceğini, diğer davalılar ise geçit hakkının tarlalarına zarar vereceğini beyanla davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir. Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir....
Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır. Somut olaya gelince; Yukarıda açıklandığı gibi geçit istemlerinin karşılanmasında fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi asıldır. Aleyhine geçit kurulan 156 parsel sayılı taşınmaz 2587.24 m2, dava dışı 155 parsel sayılı taşınmaz ise 9917 m2 yüzölçümündedir. Dosyada bulunan krokiden 155 parsel sayılı taşınmazın kuzey sınırını takip edecek geçit güzergahından genel yola ulaşma olanağının bulunduğu ve bu güzergahtan kurulacak geçit hakkının fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesine daha uygun olacağı anlaşılmaktadır. Ancak, mahkemece yapılan keşif ve inceleme sırasında uzman bilirkişiler tarafından açıklanan bu güzergah değerlendirilmemiştir....
Bozma ilamlarına uyularak yapılan yargılama neticesinde mahkemece, davanın kabulüne karar verilerek 115 parsel sayılı taşınmaz lehine 116 parsel sayılı taşınmaz aleyhine 22.09.2010 havale tarihli bilirkişi raporunda belirtilen 1. alternatif yol güzergahı üzerinden geçit hakkı tesisine karar verilmiştir. Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir. 1- Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2- Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün “İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili” başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir....
Zorunlu geçit hakkının yukarıda açıklandığı gibi genel yola kadar kesintisiz kurulması şart olup, genel yol ile bağlantısı bulunmayan, paftasında dere ve sonrasında tescil harici kısma bağlantı sağlanarak davalı parsellerden geçit tesisi ile kesintisizlik ilkesi ihlal edilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar vermek gerekirken, infazı da mümkün olmayacak şekilde istemin kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ...’nin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 28.03.2011 gününde oybirliği ile karar verildi....
Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilecekse, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir. 1-Yapılan yargılamaya toplanan deliller ve dosya kapsamına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir. 2-Yararına geçit hakkı kurulan taşınmaz tapuda “ev-avlu” olarak kayıtlı olup fiilen de aynı şekilde kullanılmaktadır.Taşınmazın niteliği ve kullanım biçimine göre geçit hakkının en fazla 2,5 metre genişliğinde kurulması gerekirken 3 metre olarak kabulü ve davalı ... aleyhine açılan davanın reddine karar verildiği halde yararına avukatlık ücretine hükmedilmemesi doğru olmadığından kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir....
Diğer taraftan, geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılması gerekirken yargılama gideri, karar-ilam harcı ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi de doğru değildir. 3-Davacının temyiz itirazlarına gelince; Mahkemece dava kabul edilerek davacı parseli lehine geçit hakkı kurulduğundan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün “İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili” başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir. Mahkemece geçit hakkı tesisi ile yetinilmesi doğru görülmemiştir. Hükmün açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir....
