ın 22/10/2020 havale tarihli raporundaki aynı yer 117 ada 45 parsel üzerinde "1. alternatif yol" olarak gösterilen ve koordinatları belirtilen 532,18 m2 alanda sürekli geçit hakkı tesisine, tesis edilen geçit hakkının TMK.748/3 gereği tapunun beyanlar hanesinde gösterilmesine ve kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline, karar verilmiştir. Hükmü davalı Hazine vekili temyiz etmiştir. İncelenen dosya kapsamına göre; Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine "Mutlak geçit ihtiyacı" veya "Geçit yoksunluğu", ikincisine de "Nispi geçit ihtiyacı" ya da "Geçit yetersizliği" denilmektedir....
Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 maddesi uyarınca tapu siciline kaydı da gereklidir Somut olayda asıl dava davacısı ... 2640 parsel malikidir. Birleşen davanın davacıları ise asıl dava konusu parselin doğusunda kalan 2639 ve 2641 parsellerin malikleridir ve asıl dava davacısını da davalı gösterilerek tüm taşınmazların batısından geçen genel yola bağlantılarının sağlanması için dava açmışlardır. Ancak, birleşen davanın davalılarından ...’ya ait 2640 parsel dışındaki davalılara ait 2642, 2643, 2644 ve 2645 parsellerden geçit hakkı kurulmuştur. Geçit hakkı kurulan 2642 parselle davacılara ait 2641 ve 2639 parsel arasında kalan asıl dava davacısına ait 2640 parsellerden geçit hakkı kurulmamış kesinti yapılmıştır....
Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün "İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili" başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir. Somut olaya gelince; geçit kurulurken yukarıdaki ilkelere aykırı şekilde, geçit hakkı talep edilen taşınmazlar için hangi taşınmaz leh ve aleyhine geçit kurulduğu ayrı ayrı belirlenmemiş, kesintisizlik ilkesine uygun şekilde geçit talep eden taşınmazların genel yola bağlantısı kurulmamış ve geçit güzergahının taşınmazın hangi kısmından kurulduğu ilgili rapor ve krokide belirtilmek suretiyle belirlenmemiştir. Mahkemece, geçit davalarında uygulanan kesintisizlik ilkesi gereğince bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davacının lehine geçit istediği her bir taşınmaz için bağımsız olarak genel yola bağlantı kurulacak şekilde geçit hakkı kurulması gerekir....
Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir. Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir. Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir....
Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır. Somut olaya gelince; Yukarıda açıklandığı gibi geçit istemlerinin karşılanmasında fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi asıldır. Aleyhine geçit kurulan ve hükmü temyiz eden 5393 parsel sayılı taşınmaz 2831 m2, 1910 parsel sayılı taşınmaz ise 17850 m2’dir. Dosyada bulunan krokiden 1910 parsel sayılı taşınmazın doğu sınırını takip edecek geçit güzergahından genel yola ulaşma olanağının bulunduğu ve bu güzergahtan kurulacak geçit hakkının fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesine daha uygun olacağı anlaşılmaktadır. Ancak, mahkemece yapılan keşif ve inceleme sırasında açıklanan bu güzergah değerlendirilmemiştir....
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, fen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 14/03/2012 tarihli bilirkişi raporundaki krokiye göre, bilirkişi raporunda A4 ile işaretli 138 ada 7 nolu parsel üzerindeki 59,02 m2, A3 ile işaretli 138 ada 8 nolu parsel üzerindeki 278,31 m2, A2 ile işaretli 138 ada 11 nolu parsel üzerindeki 224,56 m2 ve A1 ile işaretli 138 ada 9 nolu parsel üzerindeki 125,08 m2 yüzölçümündeki kısımlar üzerinde 138 ada 12 parsel sayılı taşınmaz lehine geçit hakkı tesisine,kurulan bu geçit hakkının tapu kaydının beyanlar hanesine şerh ettirilmesine,fen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 14/03/2012 tarihli bilirkişi raporundaki krokiye göre A1 ile işaretli 138 ada 9 nolu parsel üzerindeki 125,08 m2 yüzölçümündeki kısım üzerinde 138 ada 11 parsel sayılı taşınmaz lehine geçit hakkı tesisine,kurulan bu geçit hakkının tapu kaydının beyanlar hanesine şerh ettirilmesine karar verilmiştir. Hükmü, davalılardan ... vekili temyiz etmiştir....
Davalı idare 30.9.2005 günlü yazısında demiryoluna 15 metreden yakın mesafede yapılacak iş ve yapıların tehlike hattının içine girdiğini, bu nedenle belirlenen geçit güzergahının fenne uygun mesafeden yapılmadığını bildirdiği halde bu itiraz üzerinde durulmadığı anlaşılmaktadır. Bundan ayrı; belirlenen geçit güzergahının davalı idareye ait parseli ikiye böler şekilde kurulması da fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesine aykırı olmuştur. Davalı idareye ait taşınmazın güney hududu boyunca belirlenecek bir güzergahın geçit için daha uygun olacağı anlaşılmakta olup, idarenin buradan verilecek geçit için bir itirazının da olmayacağı belirtildiğine göre geçit hakkının buradan kurulması yerine bu güzergahta zaman zaman olacak yağmurlar nedeniyle oluşacak taşkından sözedilerek kararda yazılı olduğu gerekçelerle A harfi ile gösterilen seçeneğin uygun bulunması yasaya aykırı görülmüştür....
Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 maddesi uyarınca tapu siciline kaydı da gereklidir. Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır. Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; davacı 133 ada 7 parselin maliki olduğunu, taşınmazının genel yola bağlantısı bulunmadığını belirterek davalı ...'e ait olduğunu bildirdiği 133 ada 4 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulması için dava açmış, keşif sonucunda fen bilirkişilerinin düzenlemiş olduğu raporda geçit yeri olarak belirlenen güzergah üzerinde bulunan 133 ada 5 parsel maliki ... ...'yı harçsız dilekçe ile davaya dahil etmiştir. Mahkemece de davacının istemi kabul edilmiştir. Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir. Geçit hakkı, taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte özünü komşuluk hukukundan alır....
Şayet başka türlü geçit tesisi olanaklı değil ise bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir. Somut olayda, davacının maliki olduğu 299 ada 33 parsel sayılı taşınmazın genel yola çıkışının bulunmadığı, mutlak geçit ihtiyacı içinde olduğu sabittir.Aleyhine geçit kurulan 299 ada 34 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümü 1.794 m2 olup diğer komşu parsel sayılı taşınmazların yüzölçümünden daha küçüktür. Ayrıca aleyhine geçit kurulan 299 ada 11 parsel sayılı taşınmazın yola cephesi, lehine geçit kurulan 299 ada 33 parsel sayılı taşınmazın kuzeyinde bulunan 299 ada 12 parsel sayılı taşınmazın yola cephesinden daha azdır. Bu sebeble geçit hakkı tesisi davalarındaki fedakarlığın denleştirilmesi ilkesi de gözetilerek, davacıya ait 299 ada 33 parsel sayılı taşınmaz lehine kurulacak geçit hakkının tamamının 299 ada 12 parsel sayılı taşınmazdan ve taşınmazın 16.11.2009 tarihli bilirkişi raporunda (A2) ile gösterilen kısmından verilmesi gerekir....
Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır. 1-Zorunlu geçit hakkının yukarıda açıklandığı gibi genel yola kadar kesintisiz olarak kurulması şarttır. Davacı, maliki olduğu 2022 parsel sayılı taşınmaz yararına 2025 parsel sayılı taşınmazdan geçit kurulmasına karar verilmiş ise de 26.05.2011 tarihli bilirkişi raporundan anlaşıldığına göre tesis edilen geçitin önceki geçide bağlantısının sağlanması kesintisizlik ilkesine aykırı olmuştur. Bir başka deyişle, aleyhine geçit kurulan taşınmaz ile genel yol arasında bulunan 2026 ve 2027 parsel sayılı taşınmazlardan geçit kurulmaması suretiyle kesintisizlik ilkesi ihlal edilmiştir....
