Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/697 Değişik İş sayılı dosyası üzerinden davacı tarafından yaptırılan delil tespiti sebebiyle yapıldığı ileri sürülen 550,15 TL delil tespiti giderinin de dava konusu yapılarak davalıdan tahsilinin istendiği ve mahkemece de belirtilen delil tespiti giderlerinin asıl alacak kapsamında davalıdan tahsiline karar verildiği görülmektedir. 22.03.1976 tarih, ve 1/1 Sayılı Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararı gereğince, davanın açılmasından önce, HUMK'nın 368-374. maddeleri uyarınca yapılan delillerin tespitine ilişkin giderler, aynı Kanun'un 413-426. maddelerinde yer alan yargılama giderlerinden sayılacağından; bu tür giderler dava konusuna ilave edilemez; ancak, yargılama giderleri kapsamında değerlendirilebilir. Bu hukuksal nedenle, mahkemece dava dosyası kapsamında delil tespiti giderleriyle ilgili bilgi ve belge de bulunmadığı halde, istenen delil tespiti giderlerinin dava konusu kapsamında davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru olmamıştır....
Delil tespiti kararı, nihai bir karar olmadığından temyiz edilemez. Fakat karşı taraf, delil tespiti kararı icra edilinceye (delil tespiti yapılıncaya) kadar delil tespiti kararına itiraz edebilir. Delil tespiti kararı icra edildikten sonra, hem delil tespiti kararına hem de delil tespiti işlemine itiraz edilebilir (HUMK m. 373 c. 1). İtiraz, delil tespitini yapmış olan mahkemeye yapılır. Delil tespitine itiraz bir süreye bağlı değildir. Delil tespitine itirazdan önce dava açılmış ise, bu itiraz, davanın açılmış olduğu mahkemeye yapılır ve o mahkeme tarafından incelenir. Karşı taraf, delil tespiti yolu ile alınmış olan bilirkişi raporuna itiraz ederse, delil tespitini yapmış olan mahkemenin, aynı bilirkişiden ek rapor istemesi gerekir. Aksi hâlde, itiraza uğramış olan bilirkişi raporu, davada delil olarak kullanılamaz. Nitekim, Hukuk Genel Kurulunun, 10.02.2010 tarih ve 2010/13-26 E., 2010/73 K. sayılı kararında da aynı ilkeler vurgulanmıştır....
Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili dilekçesinde, davalıya ait A ve B termik santralinin olumsuz etkileri nedeni ile ekili buğday ürününün zarar gördüğünü, zarar tespiti yaptırıldığını, 4.956 TL maddi zararın oluştuğunu belirterek bedelinin davalı tarafça ödenmesini talep etmiştir.Davalı vekili dilekçesinde, illiyet bağının bulunmadığını, yapılan delil tespitini kabul etmediklerini belirtmiştir.Mahkemece, 4.460 TL tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınmasına karar verilmiş, mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Davacı vekili tarafından davadan önce delil tespiti yaptırıldığı, fen bilirkişisi, ziraat bilirkişisi ve çevre mühendisi bilirkişisinin raporlarını delil tespiti dosyasına sundukları, anılan bu bilirkişi raporlarının davalı yana tebliğ edilmediği anlaşılmıştır.HMK. 400-406.maddelerinde delil tespiti düzenlenmiş olup;...
Ayrıca delil tespiti dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir (HMK 405/1). Bu nedenle dava ile ilgili olan delil tespiti dosyası nedeniyle yapılan ve HMK’nın 323. maddesinde sayılan giderler de yargılama giderine dahildir. Delil tespiti giderleri yargılama gideri olduğundan dava değerine dahil edilemez. 22.03.1976 tarihli 1976/1 Esas, 1976/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda da delil tespiti giderlerinin yargılama giderlerinden sayılacağına ve müddeabihe dahil edilmeyeceğine karar verilmiştir....
Delil tespiti davalının yokluğunda yapıldığı gibi, davalı tarafından delil tespiti dosyasındaki bilirkişi raporuna da itiraz edilmiştir. HUMK'nun 373. (HMK'nun 403) maddesi gereğince, delil tespiti yokluğunda yapılmış olan karşı taraf, delil tespitine itiraz edebilir. İtiraza uğramış olan delil tespiti raporu ise hükme esas alınamaz. Davanın reddini talep eden davalı karşı davacının, “yeniden bilirkişi incelemesine gerek yoktur. Zira mecur yapıldı” şeklindeki beyanları, raporun kabul edildiği anlamına gelmez. O halde davalının rapora itirazları doğrultusunda taraf ve Yargıtay denetimine açık, gerekçeli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yukarıda açıklanan hususlar gözardı edilerek, itiraza uğramış olan tesbit raporu esas alınmak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır....
Delil tespiti dosyası kapsamından; davacının 948,00 TL delil tespiti gideri yaptığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, davacı tarafça yapılan delil tespiti gideri yargılama giderlerine katılmamıştır. Oysa, tespitin yapıldığı ve davanın açıldığı tarih itibariyle uygulanması gereken 22.03.1976 tarih ve 1/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince davanın açılmasından önce, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 368-374. maddeleri uyarınca yapılan delillerin tespitine ilişkin giderler aynı Kanun'un 413-426. maddelerinde yer alan yargılama giderlerinden sayılmaktadır. Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 323. maddesinde de geçici hukuki korumalara ilişkin giderlerde yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerekeceğinden delil tespitine ilişkin giderler her halükarda yargılama giderleri içerisinde değerlendirilmelidir. Mahkemece, bu hususun gözden kaçırılması doğru olmamıştır. Kararın yukarıdaki bentte açıklanan nedenle davacı yararına, bozulması gerekir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DELİL TESPİTİ İSTEYEN : ... VEK.AV. ... KARŞI TARAF : ... Taraflar arasında görülen delil tespiti davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I HMK'nın 400 ve devamı maddelerinde düzenlenen delil tesbiti ve bu nitelikteki işin esasını çözümlemeyen kararlar temyiz yolu ile incelenemezler. Bu itibarla temyiz dilekçesinin REDDİNE, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 13.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (AİLE)MAHKEMESİ Taraflar arasındaki kişisel eşyanın tespiti davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, tespit isteminin reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde talep eden tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Talep, delil tespiti istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 10. kısım 2. bölümünde 400. ve devamı maddelerinde " Geçici Hukuki Korumalar" başlığı altında düzenlenen delil tespiti; ileride açılacak veya açılmış olan bir dava ile ilgili delillerin bazı şartlar altında zamanından önce toplanıp emniyet altına alınmasını sağlamak için kabul edilmiş bir kurumdur. 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi gereğince, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı HUMK 427 ila 454. madde...
Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 27.07.2011 gün ve 2010/22-2011/35 D.İş sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Talep, 1086 Sayılı HUMK'nın 368-374. maddeleri gereğince delil tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece talebin kabulü ile delillerin tespitine ilişkin olarak verilen karar, aleyhine tespit istenen vekilince temyiz edilmiştir. Talep ve karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 1086 Sayılı HUMK'nın 368 ve devamı maddelerinde delil tespiti ve bundan sonra yapılacak işlemler düzenlenmiştir. Sözkonusu Kanun'un 373. maddesinde delillerin tespiti hakkında ileri sürülecek itirazların, delilleri tespit eden hakim tarafından hallolunacağı belirtilmiştir. Aynı Yasa'nın 427. maddesinde delil tespiti sonucu verilen kararlar temyiz edilebilecek kararlar arasında sayılmamıştır....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 25/02/2025 (D.İş Karar) NUMARASI: 2025/98 D.İş - 2025/106 Karar TALEP: Delil Tespit GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İstinafa konu karar, HMK'nın 400. ve devam maddelerine dayanan delil tespiti talebidir. HMK'nın 341. maddesinde istinaf kanun yoluna başvurulabilen kararlar açık bir şekilde belirtilmiş olup, delil tespitine ilişkin talepler hakkında verilen kararlar yer almamaktadır. Delil tespitinin düzenlendiği HMK 400 ile 406. maddeleri arasında yer alan hükümlerde de delil tespitine ilişkin kararlara karşı herhangi bir kanun yolu öngörülmemiştir....
