"İçtihat Metni" Davacı ... ile davalılar ..., ... ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki ayıplı mal nedeniyle misli ile değişim/bedel iadesi davasına dair Hatay 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nden verilen 06.10.2020 günlü ve 2019/273 Esas – 2020/189 Karar sayılı hükmün bozulması hakkında Dairemizce verilen 08.12.2021 günlü ve 2021/4119 Esas – 2021/12661 Karar sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir....
Mahkemece, ayıplı bulunan bir (1) adet makinenin ayıpsızı misli ile değiştirilmesine karar verilmiş ise de, taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi mevcut olup, ayıp halinde iş sahibinin haklarını düzenleyen BK'nın 360. maddesinde, eserin reddi ile bedelin iadesi, bedel indirimi ve onarım hakları mevcut olup, ayıpsız misli ile değiştirilmesi hususu düzenlenmemiştir. Davacı da dava dilekçesinde davayı terditli olarak açmış, ayıpsız misli ile değişimi olmadığı taktirde bedel indirilmesini istemiştir. Bu durumda mahkemece bedel indirimi konusunda Dairemizin ve Yargıtay'ın kökleşmiş içtihatlarına göre “nisbi metod” uygularak indirilecek bedel bulunup davacıya iadesi gerekirken bu hususlara riayet edilmemesi hatalı olmuştur. Nisbi metoda göre, kararlaştırılan ücret ile eserin ayıplı değerinin çarpılması sonucu elde edilecek bedelin, eserin ayıpsız değerine oranlama suretiyle, indirilecek bedel belirlenir....
Dava, ayıplı araç satışından kaynaklanan bedel iadesi istemine ilişkindir. Dosyanın incelenmesinde davanın 11.10.2012 tarihinde davacı tarafından sunulan dava dilekçesi ile açılmış olduğu, davacının daha sonra dosyaya sunduğu deliller ekinde 18.10.2012 tarihli servis fişinin de bulunduğu ve davalıların davacı tüketicinin dava açıldıktan sonra bu tarihte yetkili servis istasyonunda dava konusu otomobilin airbaginin değiştirilmek suretiyle tamir edilmiş bulunduğu ve bu haliyle davacı tüketicinin seçimlik hakkını dava tarihinden sonra tamirden yana kullanmak suretiyle tüketmiş bulunduğu savunmasını da ileri sürdükleri görülmüştür. Öte yandan; ilk derece yargılama makamınca hükme esas alınan bilirkişi asıl ve ek raporlarının incelenmesinde ayıplı olduğu öne sürülen bu airbag ünitesinin halen arızalı/ayıplı olduğuna dair bir belirleme de yapılmadığı anlaşılmaktadır....
Davalılar, ilk derece yargılama makamına sunmuş oldukları yanıt dilekçeleri ile dava konusu aracın ayıplı olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, dava konusu 2011 model, ... plaka nolu aracın tüm masrafları davalılara ait olmak üzere sıfır (0) km ayıpsız misliyle değiştirilmesine, araçta kaza nedeniyle meydana gelen 9.000,00 TL değer azalmasının davacıdan alınarak davalılara ödenmesine, ayıplı aracın her türlü vergi ve borçtan ari bir biçimde davalılara iadesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, sıfır km satın aldığı araçtaki üretimden kaynaklanan arıza nedeniyle aracın ayıpsız misli ile değişimi ve ek taleplerden oluşan eldeki davayı açmıştır....
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ayıplı malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebine yöneliktir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, 115 inci maddesinin ikinci fıkrası, TBK m. 219 vd. 3. Değerlendirme Dava, ayıplı malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebine yöneliktir. İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile dava konusu aracın ayıpsız yenisiyle değiştirilmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince de davalıların istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir....
Tüketici Mahkemesinin 18/01/2017 tarihli ve 2015/905 Esas 2017/15 Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın kabulü ile, davaya konu ... Plaka sayılı, 2015 model ... marka, ticari adı ... 1.4 Sport 140 HP MT6, gövde tanımı heçbek, yakıt türü benzinli olan davaya konu otomobilin davalı tarafından ayıpsız misliyle değiştirilerek davacı tüketiciye teslim edilmesine karar verilmiştir. Bu karar, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, sıfır km satın aldığı araçtaki üretimden kaynaklanan gizli ayıplar olduğu iddiası ile terditli olarak ayıplı ürünün ayıpsız misli ile değişimini, bunun mümkün olmaması halinde ise sözleşmeden dönme ve bedel iadesi istemi ile eldeki davayı açmıştır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (TÜKETİCİ MAHKEMESİ SIFATIYLA) Dava, davalı bankadan kullanılan kredi ile diğer davalı şirketten satın alınan taşınmazın ayıplı olması sebebiyle konutun ayıpsız misli ile değiştirilmesi veya sözleşmenin feshi ile ödenen bedel ve yapılan masrafların iadesi istemine ilişkindir. Mahkemenin kullanılan kredinin ticari kredi olduğu yönünde açık bir tespiti bulunmadığı gibi, uyuşmazlık tüketicinin satın aldığı dairenin ayıplı olmasından kaynaklanmaktadır. Temyiz incelemesi Yargıtay Yüksek 13. Hukuk Dairesi’ne aittir. Ancak, 13. Hukuk Dairesi'nin 27.01.2015 tarihli kararı ile, davanın ticari kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu belirtilerek dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Buna göre, görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Yargıtay Yüksek Başkanlar Kurulu’na sunulmak üzere Yüksek 1. Başkanlığa gönderilmesi gerekmiştir....
A.Ş.' den 32.655 TL' ye Honda Civic marka araç satın aldığını, aracın arka bagaj kapısı üstü, arka sağ ve sol çamurluk üstü ve üst tavan kısmında alttan çıkan siyah küçük lekeler olduğunu, davalı servise aracı götürdüğünde bu lekelerin dış etmenden kaynaklı olduğunun, üretim hatası olmadığının söylendiğini, aracın gizli ayıplı olup bu ayıbın aracın piyasa değerinin düşmesine neden olunduğu için öncelikle aracın ayıpsız misli ile değişimini, olmadığı takdirde araçtan ayıp oranında bedel indirimi talep etmiştir. Davalı, aracın ayıplı olmadığını, ayıp için gerekli ihbar sürelerinin geçtiğini, araçta dış etkenden kaynaklı deformasyon bulunduğunu beyan ederek davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davacının değişim talebinin reddine, bedel indirimi talebinin kabulü ile 10.123,15 TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine dair verilen karar davalı ...Ş....
- K A R A R - 1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Dava, satın alınan aracın ayıbı nedeniyle misli ile değiştirilmesi ya da bedelinin tahsili istemine ilişkindir. B.K.nun 202/2.maddesi, hakim hal icabı satımın feshini muhik görmüyorsa semenin tenziline karar verileceğini hüküm altına almıştır. Somut olayda dosyada mevcut bilirkişi raporlarından ve davalı yanca sunulu teknik rapordan aracın ön tampon sağ tarafında çizgi halinde üretimden kaynaklanan boya hatası olduğu, malın ayıplı satışının yapıldığı sabit ise de, bu ayıbın tamponun değiştirilmesi veya tampon boyasının yenilenmesi suretiyle giderilebileceği anlaşılmaktadır....
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile; araçtaki ayıptan kaynaklanan değer düşüklüğü yönünden 1.000 TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmiştir.Hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı tarafından davalı ... Otom. Paz. San. A.Ş’den 27.06.2007 tarihinde satın alınan sıfır 2007 model araçtaki ayıp nedeniyle aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki satışa konu aracın ayıplı olduğu dosya içeriği itibariyle sabit olduğu gibi mahkemenin de kabulündedir.Davacı,malın ayıplı olması halinde 4077 sayılı yasanın 4.maddesi gereğince değişim, sözlemeden dönme, onarım veya bedel indirimi yönünde tercih hakkını kullanmakta muhayyerdir. Dava dilekçesinde davacı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, bunun mümkün olmaması halinde araçtaki değer kaybını talep etmiş ise de, yargılama aşamasında 04.03.2009 tarihli celsede tercihini aracın ayıpsız yenisiyle değiştirilmesine hasretmiştir....
