-K A R A R- Davacılar, murisleri ve kendi adlarına .. ada, .. parselde kayıtlı taşınmaza yönelik olarak davalı kooperatif ile 04.12.1996 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, 2008 yılına kadar kooperatifin inşaatları yapmaması üzerine sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiğini, ancak tarafların 16.06.2008 tarihinde yeniden bir araya gelerek haricen yeni bir arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığını, sözleşme konusu taşınmazın tevhit ve ifraz işlemleri sonucunda beş parselin oluştuğunu, parsellerin biri üzerine apartman yapılarak iki dairenin tapusunun adlarına çıkarıldığını, ancak diğer üç bloğun yapılmadığını, sözleşme ile diğer üç bloğun ise dört yıl içinde başlanılmadığı taktirde kalan arsanın tapusunun mal sahibine teslim edileceğinin düzenlendiğini bu aşamadan sonra sözleşmenin yerine getirilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek, 16.06.2008 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine/geçersiz olduğunun tespitine,.. ada .. parsel sayılı...
Hukuk Dairesinin17.06.2014 tarihli ve 2014/1121 Esas, 2014/4646 Karar sayılı ilamı ile karar düzletme talebi kabul edilerek; mahkemece, davanın kabulü ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine, tapudaki şerhin terkinine ve sözleşmede bahçe geliri adı altında kararlaştırılan alacağın tahsiline karar verilmiş ise de, TMK'nın 692. maddesi uyarınca davaya konu 26.02.2008 tarih ve 05495 yevmiye no.lu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan tüm arsa sahiplerine husumetin yöneltilmesi gerektiği, sözleşmenin tarafı olan ..., ..., ..., ..., ..., ... ... ve ... ...'...
"İçtihat Metni"Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı-k.davacı ... vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Asıl dava arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi, kâr kaybı, yapılan masraflar ve manevi tazminat alacaklarının tahsili, karşı dava geçerli fesih keyfiyetinin kabulü anlamına gelmemek üzere sözleşmenin feshi halinde tevhit ve ifraz nedeniyle uğranılan zararların giderilmesi, kira tazminatı ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir....
Hukuk Dairesi’nin 01.10.2012 tarih ve 2011/5360 E., 2012/5918 K. sayılı ilamıyla, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi halinde imalât bedelinin fesih iradelerinin birleştiği ya da sözleşmenin dava yolu ile feshedilmesi halinde fesih kararının kesinleştiği tarih itibari ile mahalli piyasa rayiçlerine göre istenmesinin mümkün olduğu, bu durumda, konusunda uzman bilirkişi kurulundan, kesinleşen %27 imalât seviyesi ve feshin kesinleştiği 15.06.2007 tarihindeki mahalli piyasa rayiçleri gözönünde tutulmak suretiyle davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği imalât bedelleri, güçlendirme masrafı ve varsa yıpranma payı da düşülerek, önceki raporlar arasındaki çelişkileri de ortadan kaldıracak şekilde rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek, taraflar yararına bozulmuştur....
Taraflar arasındaki sözleşmenin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Davacı vekili, arsa sahibi müvekkili ile davalılar arasında 19.03.2007 tarihli arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmenin üzerinden 6 yıl gibi uzun bir süre geçmiş olmasına rağmen sözleşmede belirtilen binayı yapmak için davalıların müvekkil dışında hiçbir arsa sahibi ile anlaşma yapmadığı gibi inşaata başlamak için ruhsat dahi almadığını ileri sürerek, sözleşmenin feshi ile, manevi tazminat ile cezai şartın tahsilini talep ve dava etmiştir....
gözetilip eser sözleşmesinde yapılan imalatların arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında yapılıp yapılmadığı da yukarıda açıklanan çerçevede değerlendirilerek asıl ve birleşen davalarda karar vermek ve birleşen 2019/354 esas sayılı dosyada eser sözleşmesi kapsamında iş bedeli alacağı çıkar ise ödeme miktarının ödeme yapan malikler açısından dikkate alınması, birleşen 2011/361 esas sayılı dosyada ise 2008 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersizliğinin tespitine karar verilmesinden ibarettir....
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. 1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davacı tarafça, dava dilekçesinde başka sözleşme yapılması için kaçırılan fırsatlardan dolayı tazminat istemi de bulunduğundan davanın, HMK'nın 107. maddesi kapsamında belirsiz alacak davası olarak kabulünün gerekmesine göre davalı vekilinin bu yöndeki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2-Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin haksız feshine dayalı olarak tazminatın tahsili istemine ilişkindir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin feshi halinde taraflar, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı TBK'nın 125/son maddesi uyarınca karşılıklı ifa yükümlülüğünden kurtulur ve daha önce ifa ettikleri edimleri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilirler. Yüklenici tarafından, fesih anına kadar arsa sahibinin malvarlığına giren yararlı ve yasal olan imalatın parasal karşılığının ödenmesi talep edilebilir....
Mahkemece, iddia, savunma, kök ve ek bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı yüklenicinin ediminin bir parçası olan tevhit işlemini yaptırmadığı, arsaların üzerinde bulunan eski binaların yıkımı için girişimde bulunmadığı ve inşaat ruhsatı almadığı, dava tarihi itibariyle inşaatın tamamlanması için ön görülen sürenin dolmasına 7 ay kaldığı, ancak bu süre zarfında davalının edimini yerine getirmesinin mümkün olmadığı, davacılar yönünden derhal fesih hakkının doğmuş olduğu gerekçesiyle taraflar arasındaki 05.01.2009 tarihli düzenleme şeklinde satış vadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine, sözleşmenin feshini isteyen taraf müspet zararlarının tazminini talep edemeyeceğinden davacı ...'ın kira tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir....
-Davalı vekilinin temyiz itirazları bakımından taraflar arasında yapılan sözleşme hukuki kalıp itibariyle arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesidir. Her ne kadar zilyet taşınmazın aynı ile ilgili böyle bir sözleşme yapamaz ise de sözleşmenin arsa sahipleri ile yapılmış olması ve yüklenicinin edimlerini yerine getirmiş olması nedeniyle resmi şekilde yapılmayan sözleşmenin geçersizliği savunulamaz. Bu sözleşmede davacının yer alması BK 129 uyarınca yüklenici tarafından .... kişi yararına sözleşme mahiyetindedir. Bu sözleşmeye istinaden .... kişi davacı yükleniciden edimin ifasını talep edebilir. Ancak arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshini talep etmesi mümkün değildir. Yüklenici .... kişiye inşaatı yapma borcunu yerine getirmiş ise ve tapu kaydı yüklenicide değilse .... kişi davacı yükleniciden tapu kaydı veya kira tazminatı talebinde bulunamaz....
"İçtihat Metni"Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin, süresinde ve sözleşmeye uygun ifa edilmemesi nedeniyle, geriye etkili feshi, tapu iptâli tescil ve gecikme tazminatı istemlerine ilişkin olup, mahkemece fesih ve tapu iptâli taleplerinin kabulüne, diğer taleplerin reddine dair verilen karar; 23. Hukuk Dairesince önce; tapu iptâline ilişkin hükümde açıklık bulunmayıp infaz kabiliyeti olmadığından bozulmuş, bu kez, davacının istenen gider avansını tamamlamadığından dava şartı yokluğu gerekçesiyle reddedilen dava, aynı dairece; 6100 sayılı yasadan önce açılan davanın HMK 324. maddeye göre sonuçlandırılması gerektiğinden bozulmuştur....
