"İçtihat Metni"Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi nedeniyle uğranılan gecikme tazminatının arsada oluşan kayıp alan değerinin, imardaki değişiklik sonucu kat sayısının düşmesi nedeniyle daire sayısının azalmasından kaynaklanan zararın ve manevi tazminat ile emlak vergisi tutarının tahsili istemiyle açılmıştır. Davalılar imar plânının yeniden değiştiğini, hak kaybı bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur....
(TC: ...) ve ... hakkında açılan ... ....yevmiye nolu düzenleme şeklindeki taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin iptali ile 200.000,00 TL tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonucunda Mahkemece davalı ...'in ortağı ve yetkilisi olduğu ... Sanat Yapıları Otomotiv İnşaat Nakliyat Maden Petrol Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına imzaladığı kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshedilerek tarafların birbirlerini ibra ettikleri, şirket adına bu işlemleri yine ...'in gerçekleştirdiği, daha sonra ... 6. Noterliğinin 24/11/2015 tarihli düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin yine davalı ... tarafından ve fakat bu kez şirket adına değil kendisi adına imzalandığı, yapılan ilk sözleşme doğrultusunda diğer davalı ...'...
FER'Î MÜDAHİL : ... 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun (2797 sayılı Kanun) 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; asıl ve birleştirilen davalarda dava konusu uyuşmazlığın niteliği ve temyizin kapsamının yüklenici temlikine dayalı tapu iptali ve tescil, tazminat veya tazminat ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ile tapu iptali ve tescil istemlerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Yargıtay Büyük Genel Kurulunun dairelerin iş bölümüne ilişkin 18.01.2024 tarihli ve 2024/1 sayılı kararı uyarınca dosyayı inceleme görevi Yargıtay (6). Hukuk Dairesine ait olduğundan, 2797 sayılı Kanun’un 60 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gerekli inceleme yapılmak üzere dosyanın ilgili daireye gönderilmesine karar vermek gerekir. KARAR Açıklanan sebeple; Dosyanın YARGITAY (6). HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE, 10.10.2024 tarihinde karar verildi....
Somut olayda, birleşen davada davacı arsa sahipleri ile yüklenici ... arasında imzalanan 04.06.2010 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin 23. maddesinde, sözleşmeye konu parsellerin yükleniciye tapuda devrinden sonra 2 ay içerisinde inşaat ruhsatının alınacağı ve ruhsat tarihinden itibaren 24 ay içerisinde de inşaatın tamamlanacağının kararlaştırıldığı, sözleşmeye konu parsellerin 14.06.2010 ve 18.07.2011 tarihlerinde yükleniciye tapuda devredildiği, sadece 14 parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşaat yapıldığı, diğer parsellerde ise inşaat faaliyetinde bulunulmadığı, yüklenicinin borçları nedeniyle 14 sayılı parsel üzerine davalı banka lehine 08.12.2010 tarihinde ipotek tesis edildiği, bu ipoteğin 11.08.2011 tarihinde fek edilmesi üzerine, yine yüklenicinin boçları nedeniyle bu kez 12, 15 ve 16 nolu parseller üzerine davalı banka lehine 04.08.2011 ve 19.08.2011 tarihlerinde ipotek tesis edildiği, asıl davada, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshedildiği ve bağımsız bölümlerin...
İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf başvurusunda;davacının arsasını üçüncü kişiye satmadığını, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince arsa payının devrini sağlamak üzere avans niteliğinde davalı yüklenici şirket yetkilisi davalı ...'ın talebi üzerine şirketin sigortalı işçisi ... ve şirket yetkilisinin ağabeyi ...'a vekalet vermek suretiyle devrettiğini, bu kişilerin de taşınmazı ...'a devrettiklerini, davacının tapu devrinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi çerçevesinde avans mahiyetinde devir olduğunu, davalıların vekalet görevini kötüye kullandıklarını, ...'...
Davalılar ... ve ... vekilleri, davacı tarafın tek taraflı fesih iradesinin sonuç doğurmayacağını, sözleşmede hacizlerin kalkması için bir süre öngörülmediğini, taşınmaz üzerindeki hacizlerin 17.05.2015 tarihinde kalkmış olduğunu savunarak davanın reddini istemiştirler. Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre davacı tarafın dava dilekçesinde sözleşmenin feshini istemediği gibi davalı arsa sahiplerinin de feshi kabul ettikleri yolunda yani fesih iradelerinin birleştiği yönünde herhangi bir delil ve belge bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle davalı tarafın sözleşmeyi fesih iradesinin bulunmaması, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tek taraflı feshinin mümkün olmamasına göre davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir....
Bu hale göre davalı yüklenicinin sözleşmeye ve projeye aykırı bina inşa ederek edimini ifada temerrüde düştüğü ve binanın yasal hale getirilme imkânının da bulunmadığı, sözleşmenin fesih koşulları oluştuğu ve bu yönde talep de bulunduğu halde fesih isteminin reddine karar verilmesi doğru olmadığı gibi; davacı arsa sahibi müdahalenin önlenmesi ve kâl isteklerinde de bulunmuştur. Dava konusu taşınmazda taraflar dışında başka paydaşların ve hatta ikamet edenlerin bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Şu hale göre, davacıya uygun süre verilerek, diğer tapu paydaşları ve ikamet edenler aleyhine müdahalenin men'i ve kâl davası açması sağlanıp eldeki dava ile birleştirilerek, bu talepler hakkında toplanacak deliller çerçevesinde bir karar verilmesi” gerektiği belirtilerek bozulmuştur. Bu kez, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi istemine de ilişkindir....
Noterliği'nce ....04.2012 gün 03769 yevmiye no ile düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği, arsa malikinin sözleşme ile tapuda davalıya devredeceğini yükümlendiği %70 arsa hisse payının tapusunun iptali ile adına tescil, birleşen dava ise aynı sözleşmenin feshi ve sözleşme nedeni ile ödenen ....000,00 TL'nin tahsili istemidir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri "Eser sözleşmesinin bir türünü oluşturmakta olup, bu sözleşme ile yüklenici; arsa sahibinin taşınmazı üzerinde eser meydana getirmeyi ve sözleşmeye uygun bir şekilde teslim etmeyi, arsa sahibide bunun mukabilinde arsa payını devretmeyi taahhüt etmektedir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri, hukuki niteliği itibariyle tam iki tarafa borç yükleyen çifte tipli karma sözleşme özelliği taşır....
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri bedel olarak taşınmaz mal mülkiyetinin geçirimi borcunu içerdiğinden, TMK'nın 706, Borçlar Kanunu'nun 213, Noterlik Kanunu'nun 60 ve Tapu Kanunu'nun 26. maddeleri uyarınca resmi şekle bağlı tutulmuştur. Başka bir anlatımla, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin geçerliliği, bu sözleşmelerin noterde "düzenleme" şeklinde yapılmasına bağlıdır. Öte yandan, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri eser ve satış vaadi sözleşmelerinden oluşan karma nitelikli akitlerden olup, satış vaadini (arsa payının devrini) de içerdiğinden, tek taraflı irade beyanı ile feshi mümkün değildir. Dairemizin kararlılık gösteren içtihatlarında bu tip sözleşmelerin tarafların iradelerinin birleşmesi halinde ya da haklı sebeplerin bulunması durumunda mahkemenin vereceği fesih kararı ile sona ereceği kabul edilmektedir....
Asıl dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin haksız feshi nedeni ile yapılan masrafların tahsili ile zararın tazmini istemine ilişkin olup, karşı dava haklı fesih nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilşkindir. Türk Hukuku Sözleşme Özgürlüğünü temel ilke olarak kabul etmiştir. Sözleşme özgürlüğünü sınırlayan sebeplerden birisi de imkansızlıktır. Sözleşme yapılması sırasında edimin ifasının imkansız olması halinde geçerli bir sözleşme ilişkisi kurulduğundan bahsedilemez. Ancak sözleşme bir şarta bağlanmışsa şartın gerçekleşmesi halinde ifa imkanı ortaya çıkarsa bu durumda imkansızlıktan ve bu kapsamda sözleşmenin geçersiz olduğundan da bahsedilemeyecektir. Bu halde şart gerçekleşinceye kadar askıda geçersizlik hali vardır. Şartın gerçekleşmesi halinde de sözleşme geçerli hale gelecektir....
