Sebepsiz zenginleşmede iade borcunun doğması için haksız fiile dayalı borçlarda olduğu gibi borçlunun kusurlu olması şartı aranmaz. Dolayısıyla ilk derece mahkemesince, davalının kusurunun bulunmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının yaptığı ödemenin davalının vergi borcuna ilişkin olduğu, bu nedenle davalı yönünden sebepsiz zenginleşme koşullarının gerçekleştiği ve davacının rücuen alacaklı olduğu, takibe vaki itirazın haklı bir yönünün bulunmadığı mahkemece kusura dayalı değerlendirme yapılarak hukuken geçersiz gerekçeyle davanın reddi kararının yerinde olmadığı kanaatine varıldığından , istinaf talebinin kabulü gerekmiştir. Davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, yeniden esas hakkında; Davanın KABULÜNE, İstanbul 1....
Mahkemece, tapu iptali ve tescil davasının reddine, alacak davası ile ilgili olarak ise görevsizlik kararı verilmesine dair verilen hüküm davacının temyizi üzerine Dairemizce özetle “...Bu nedenle dava dilekçesindeki davacının bakım ücretinin tahsilini içeren kademeli istemi mahkemenin nitelendirdiği gibi işçilik alacağı olmayıp, sebepsiz zenginleşme hükümlerine uygun bir istemden ibarettir. Davanın bu niteliğine göre davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine aittir. Bu bakımdan işin esası incelenmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir” gerekçesi ile bozulmuştur....
Asliye Hukuk Mahkemelerinin ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü K A R A R Dava, alacak istemine ilişkindir. ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesince, taraflar arasındaki uyuşmazlığın biten kira ilişkisi nedeniyle davacının fazla ödediğini düşündüğü bedelin tahsiline yönelik olduğu, 6098 sayılı BK'nın 77. ve devamı maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davacının fazla ödediği miktarı talep ettiği, bunun da malvarlığına yönelik bir dava olduğu anlaşıldığından bu davada görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesi ise davacı tarafça şikayet ve davaya konu edilen husus taşınmazlara konulan haciz ve buna dayalı satış kararı işlemleri olup, bu işlemler asıl icra müdürlüğü olan ... İcra Müdürlüğünce yapılmıştır. Talimat icra müdürlüğü olan ... 7....
Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. 1- Dava; sebepsiz zenginleşme hukuksal sebebine dayalı alacak davasıdır. Bir hak üzerinde uyuşmazlığa düşmüş olan iki tarafın anlaşarak, bu uyuşmazlığın çözümlenmesini özel kişi veya kişilere bırakmalarına ve uyuşmazlığın bu özel kişi veya kişiler tarafından incelenip karara bağlanmasına tahkim denir. Kural olarak taraflar bir uyuşmazlığın çözümlenmesi için hakeme başvurmaya mecbur değildirler. Ancak, bazı hallerde bir uyuşmazlığın çözümlenmesi için hakeme başvurmak zorunludur ki; buna zorunlu tahkim denir. Tahkimin hangi hallerde zorunlu olduğu, özel bir kanun hükmü ile belirlenir....
Geçersiz sözleşmeye istinaden, taraflar aldıklarını sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade ile mükelleftirler. Mahkemece cayma tazminatı bakımından davanın kabulüne karar verilmiş ise de sözleşmede bahsi geçen cayma tazminatı Borçlar Hukuku anlamında cezai şart niteliğinde olup, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 179-182 arasında düzenlenmiştir. Cezai şart, sözleşmeden doğan borcun ifasını sağlama amacı gütmekle, bağımsız bir sözleşme yahut alacak niteliğinde olmayıp, asıl borcun temini amacına yönelik feri nitelikte hukuki bir işlemdir. Taraflar geçersiz sözleşmeye dayalı olarak edimin ifasını talep edemeyip ancak sebepsiz zenginleşme dolayısıyla aldıklarını iade etmekle yükümlü olduklarından , asıl alacağa bağlı, asıl alacağın ferisi niteliğinde olan cezai şart da talep edilemeyecektir....
Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının geçerli (haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığından bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır. TMK'nın 705, BK'nın 213 (TBK'nın 237), Tapu Kanunu'nun 26, Noterlik Kanunu'nun 60.maddeleri gereğince ve HGK'nun 15.11.2000 tarih, 2000/13-1612 E, 2000/1704 K.sayılı kararında da belirtildiği üzere; taşınmazın devrine ilişkin sözleşme resmi şekilde yapılmadıkça geçersizdir. Geçersiz satış sözleşmesi gereğince; diğerinin mal varlığına kayan değerlerin iadesi "Denkleştirici Adalet" düşüncesine dayanmaktadır....
Borçlar Kanunu’nda sorumluluğun kaynaklarından bir diğeri olarak öngörülen sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için ise, bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. 24. Davacı dava dilekçesinde istemini haksız fiil hükümlerine dayandırabileceği gibi sebepsiz zenginleşme hükümlerine de dayandırabilir. Haksız fiilin unsurları ile hüküm ve sonuçları, sebepsiz zenginleşmeden tamamen farklıdır. Bu noktada davacının dayandığı hukukî sebeplere ve talep sonucuna bakarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekmektedir. 25. Gelinen aşamada taraflarca getirilme ilkesinden ve taleple bağlılık ilkesinden bahsetmek gerekmektedir....
Borçlar Kanunu’nda sorumluluğun kaynaklarından bir diğeri olarak öngörülen sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için ise, bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. 24. Davacı dava dilekçesinde istemini haksız fiil hükümlerine dayandırabileceği gibi sebepsiz zenginleşme hükümlerine de dayandırabilir. Haksız fiilin unsurları ile hüküm ve sonuçları, sebepsiz zenginleşmeden tamamen farklıdır. Bu noktada davacının dayandığı hukukî sebeplere ve talep sonucuna bakarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekmektedir. 25. Gelinen aşamada taraflarca getirilme ilkesinden ve taleple bağlılık ilkesinden bahsetmek gerekmektedir....
Sebepsiz zenginleşmenin borç doğurmasının sebebi zarar değil, alacaklının (davacının) malvarlığında meydana gelen eksilmedir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığından bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır....
İş Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasıdır. ...l 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın 5510 sayılı Kanunun 101. maddesinden kaynaklandığı ve davanın, iş mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. ... ... 4. İş Mahkemesince, HSYK 1. Dairesinin 21.02.2013 tarih ve 315 sayılı kararıyla ... ... 18, 19, 20, 21 ve 28. İş Mahkemelerinin kurulması nedeniyle dosyanın mahkemeye geldiği tarih itibariyle uyuşmazlığın niteliği gereği mahkemelerinde görülemeyeceğinden geri çevrilmesine karar verilmiştir. ... ... 21. İş Mahkemesince, uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre genel mahkemelerde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur....
