"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Alacak Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kiralayan tarafından kiracıya karşı açılan sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı vekili, dava dilekçesinde; Müvekkiline ait ..., ... ve ... parsel nolu tarla niteliğindeki taşınmazların sözlü kira sözleşmesi ile davalıya kiralandığını, davalının 2009 yılı kira bedelini ödememesi sebebiyle hakkında tahliye davası açıldığını, davalının uzun süre tarlaları kullanmaması ve aradan geçen süre nedeniyle müvekkilinin, davalının tarlaları kullanmayacağına kanaat getirerek tarlaları dava dışı ... ve ...'...
Sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak iade isteminde bulunulabilmesi için bir tarafın malvarlığının diğer tarafın malvarlığı aleyhine çoğalması gerekir. Buna göre sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. Zenginleşen, başkasının malvarlığından veya emeğinden haklı bir sebep olmaksızın elde ettiği zenginleşmeyi geri vermek zorundadır. (TBK m.77/1) Davacının, taşınmaza yaptığını iddia ettiği iyileştirme giderlerini sebepsiz iktisap hükümleri uyarınca davalılardan isteyebilmesi için yaptığı giderlerin mal varlığından çıkmış ve davalı tarafın mal varlığına geçmiş olması gerekir. Somut olayda; davacı dava tarihi itibariyle dava konusu taşınmazda oturmakta olup, taşınmaz davacının kullanımından çıkmamıştır....
Hukuk Dairesi Taraflar arasındaki sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacak istenmesi üzerine İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davanın yargı yolu bakımından usulden reddine dair verilen 11/06/2019 günlü kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine yapılan incelemede; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince verilen 06/10/2020 günlü kararın Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, temyiz dilekçesinin kabulüne ve miktar itibariyle duruşma isteminin reddine karar verildikten sonra dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü....
Tapulu taşınmazların harici satış sözleşmesi, MK’nun 706, BK’nun 213 ve Tapu Kanununun 26. maddeleri gereğince geçersizdir. 18.10.2012 tarihli gayrimenkul satış sözleşmesi resmi şekilde yapılmadığı için geçersiz olup, taraflar verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilirler. Mahkemece her ne kadar, taşınmazın tamamlandığı dikkate alınarak, sözleşmenin geçersizliği iddiasına dayalı olarak verilenin geri istenmesinin objektif iyiniyet kuralına aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle, davalı şirket ve ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş ise de, davacıların geçersiz sözleşmeyle bağlı tutulamayacağı değerlendirildiğinde, mahkemenin bu gerekçesi yerinde görülmemiştir. O halde, dava konusu olayın ve taraf iddialarının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre değerlendirilmesi ve sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, mahkemece yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir....
Mahkemece, çekte ibraz süresinin geçtiği, davanın sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak açıldığı, davalının çek bedelini ödediğini ispat edemediği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, davalının itirazının asıl alacak miktarı üzerinden iptaline, asıl alacağa takipten itibaren yasal faiz işletilmesine, davalının %40 oranında tazminatla sorumluluğuna karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 12.2.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre; taraflar arasında doğrudan alacak borç ilişkisinin bulunmadığı, davacının dava konusu çekin ciro yolu ile hamili olduğu, çekin ibraz süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilmediği, çekin kambiyo senedi niteliğini kaybettiği, bu nedenle sözkonusu çekte hamilin keşideci ve diğer çek borçlularına çeke dayalı müracaat hakkının düştüğü ancak davacının somut olayda TTK'nun 644. maddesi hükmü uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığı, ispat yükünün davalıda olduğu, davalının çekin hatır çeki olduğunu, sebepsiz zenginleşmediğini ispat edemediği, hatırlatılan yemin teklif hakkını kullanmadığı, zamanaşımı süresi içerisinde takip yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul...
Dava, yersiz ödemenin sebepsiz zenginleşme nedeniyle istirdadına ilişkindir. 818 sayılı BK 66.maddesinde; sebepsiz zenginleşme davasının, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak 1 yılın geçmesi ile, 6098 sayılı TBK 82.maddesinde ise 2 yılın geçmesi ile zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir. 6098 sayılı TBK gibi 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6101 sayılı TBK Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 5/1.maddesinde; "TBK yürürlüğe girmesinden önce işlemeye başlamış bulunan hak düşürücü süreler ile zamanaşımı süreleri eski kanun hükümlerine tabi olmaya devam eder "düzenlemesi yeralmaktadır. Somut olayda; yanılgılı hukuki nitelendirme yapılmak suretiyle, davadaki istemin sebepsiz zenginleşmeye dayalı olduğu gözardı edilerek, davacı idarenin emir vermeye yetkili makamının “iş bu davanın açılması için verdiği olur tarihi” araştırılmadan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir....
Sebepsiz zenginleşme hükümleri gözetildiğinde ispat külfeti keşidecide olup, keşideci sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür (Emsal: Yargıtay 19. HD.'nin 14/04/2014 tarih, 4586/7249 sayılı ve 03/03/2014 tarih, 338/4180 sayılı ilamları). Davalı keşideci ..., cevap dilekçesi sunmamış, delillerini bildirmemiş olup 25/10/2022 tarihli duruşmadaki beyanında da imzaya bir itirazının bulunmadığı anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamına göre davalı keşideci, sebepsiz zenginleşmediğini usulüne uygun delillerle kanıtlayamamıştır. Buna göre davanın kabulü ile Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibe davalı itirazının iptaline ve takibin aynı koşullarda devamına karar vermek gerekmiştir. Davalının takibe itirazı haksız olup alacak da likit olduğundan hükmolunan alacağın %20'si olan 2.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir....
SAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi uyarınca------- üzerinen ödeme yapıldığını, davacının ---- yapılmadığını, davacı şirket----- müvekkili tarafından ödenmesinin-----, davacının sebepsiz zenginleşme amacı ----- yansıtmayan iddialarının reddi gerektiğini, müvekkili ile davacı arasında İş Kanunu hükümlerine tabi olmayan bir sözleşme ilişkisi bulunduğunu, buna göre davacının----- olduğunu, müvekkilinin de sözleşme -------- üzerinden verilen hizmet karşılığı davacıya ödeme yaptığını, ödenen tüm bedellerin her sene başında imzalanan sözleşmelerde mutabık kalınan bedeller olduğunu, davacının kendi hakediş miktarından kesinti yapıldığı iddiasının dayanağının anlaşılamadığını, davacının talebinin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmekte olup dava konusu edilen alacağın zaman aşımına uğradığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur....
Dava, icra takibinde taraf olmayan davacının hakedişleri üzerine haciz konularak tahsil edilen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak faizi ile tahsili istemine ilişkindir. Bu durumda mahkemece davacının talebinin İİK'nun 72. maddesinde düzenlenen istirdat davası olmayıp sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre açılan alacak davası olduğu dikkate alınarak ve bu yönden deliller toplanarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken dava dilekçesinin nitelemesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının diğer davalı ... Ltd. Şti.'nin tüm temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir edilen 990 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 16.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi....
