Artık değere katılma alacağı; eklenecek değerlerden (TMK m. 229) ve denkleştirmeden (TMK m. 230) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere, eşin edinilmiş mallarının (TMK m. 219) toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar çıktıktan sonra kalan artık değerin (TMK m. 231) yarısı üzerindeki diğer eşin alacak hakkıdır (TMK m. 236/1). Katılma alacağı Yasa'dan kaynaklanan bir hak olup, bu hakkı talep eden eşin gelirinin olmasına veya söz konusu mal varlığının edinilmesine, iyileştirilmesine ya da korunmasına katkıda bulunulmasına gerek yoktur. Artık değere katılma alacak miktarı hesaplanırken, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan malların, bu tarihteki durumlarına göre, ancak tasfiye tarihindeki sürüm (rayiç) değerleri esas alınır (TMK m. 227/1, 228/1, 232 ve 235/1). Yargıtay uygulamalarına göre, tasfiye tarihi karar tarihidir. Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür....
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi'nin 26/10/2021 tarih ve 2020/202 Esas - 2021/677 Karar sayılı kararında; "Dava; taraflar arasında akdedilen, acentelik sözleşmesinin, davalı yanca haksız olarak feshedildiği iddiası ile davalıdan, haksız fesih nedeniyle, teminatların iadesi, fazladan tahsil edilen ödemeler, bloke edilen tutar, ücret alacağı, haksız talep ile yansıtılan bedellerin iadesi, acentelik ilişkisi gereğince ödenmesi gereken, komisyon, prim, hizmet bedeli, diğer alacak kalemleri ile denkleştirme tazminatı taleplerini içeren alacak davasıdır....
tazminatı olarak iki türlü zararının söz konusu olduğunun, davalının, müvekkili şirketten alacağı olduğu iddiası ile Konya ..İcra Müdürlüğü'nün .......
İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir. Mal rejiminin devamı süresince, bir eşin sahip olduğu edinilmiş malda, diğer eşin artık değerin yarısı oranında katılma alacak hakkı vardır. Artık değere katılma alacağı; eklenecek değerlerden(TMK 229.m) ve denkleştirmeden(TMK 230.m) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere, eşin edinilmiş mallarının(TMK 219.m) toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar çıktıktan sonra kalan artık değerin(TMK 231.m) yarısı üzerindeki diğer eşin alacak hakkıdır(TMK 236/1.m). Katılma alacağı Yasa'dan kaynaklanan bir hak olup, bu hakkı talep eden eşin gelirinin olmasına veya söz konusu mal varlığının edinilmesine, iyileştirilmesine ya da korunmasına katkıda bulunulmasına gerek yoktur....
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR Uyuşmazlık taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin feshinin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı, bu kapsamda davacının talep edebileceği maddi zarar, kar kaybı ve denkleştirme tazminatı alacağı bulunup bulunmadığı ve var ise kapsamı noktasında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, denkleştirme tazminatı, sözleşmenin feshi nedeniyle uğranılan zarar ve kar kaybı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Taraflar arasında tarihsiz bayilik sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 1. maddesine göre bayinin ... ... üretilen gazlı ... Ankara ili hudutları dahilinde satmayı taahhüt ettiği, sözleşmenin 8. maddesinde ise “bayilik bölgesinde ... ... ... Ltd. Şti. başka bayiler ihdas edemez. ... dışında satış yapamaz....
Ancak, davalı-------- ayrılma akçesi ödemesi, bilirkişi heyetince hesap edilecek ve Mahkememizce kabul edilecek ayrılma akçesi tutarından mahsup edileceğinden şirketin kıymetinin ve davacının hak ettiği ayrılma akçesinin hesaplandığı, şirketin hissedarından olan cari alacak veya borcunun bu tutardan tenzilinin işletmenin günlük değişkenlik arz eden işlerinden olmakla hesaplanmadığı, başka bir ifade ile davacının şirketten olan cari alacağı veya borcunun anlık olarak değişme ihtimaline binaen tam olarak ödenecek tutarın hesaplanmadığı, şayet şirket kayıtlarında sonradan başka bir hareket mevcut değilse davacının davalıdan hesaplanan ----- ayrılma payından daha önce ödenen ----- mahsup edilmesiyle kalan ----- bakiye alacağının mevcut olduğu kanaatine varılmıştır....
İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir. Mal rejiminin devamı süresince, bir eşin sahip olduğu edinilmiş malda, diğer eşin artık değerin yarısı oranında katılma alacak hakkı vardır. Artık değere katılma alacağı; eklenecek değerlerden (TMK 229.m) ve denkleştirmeden (TMK 230.m) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere, eşin edinilmiş mallarının (TMK 219.m) toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar çıktıktan sonra kalan artık değerin (TMK 231.m) yarısı üzerindeki diğer eşin alacak hakkıdır (TMK 236/1.m). Katılma alacağı Yasa'dan kaynaklanan bir hak olup, bu hakkı talep eden eşin gelirinin olmasına veya söz konusu mal varlığının edinilmesine, iyileştirilmesine ya da korunmasına katkıda bulunulmasına gerek yoktur....
İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir. Mal rejiminin devamı süresince, bir eşin sahip olduğu edinilmiş malda, diğer eşin artık değerin yarısı oranında katılma alacak hakkı vardır. Artık değere katılma alacağı; eklenecek değerlerden (TMK 229.m) ve denkleştirmeden (TMK 230.m) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere, eşin edinilmiş mallarının (TMK 219.m) toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar çıktıktan sonra kalan artık değerin (TMK 231.m) yarısı üzerindeki diğer eşin alacak hakkıdır(TMK 236/1.m). Katılma alacağı Yasa'dan kaynaklanan bir hak olup, bu hakkı talep eden eşin gelirinin olmasına veya söz konusu mal varlığının edinilmesine, iyileştirilmesine ya da korunmasına katkıda bulunulmasına gerek yoktur....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2017/546 Esas KARAR NO : 2021/623 DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/06/2017 KARAR TARİHİ : 29/09/2021 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı iki şirketle 12.11.2015 tarihinden bu yana acentelik sözleşmesi gereğince ......
İddianın ileri sürülüş şekline göre dava; değer artış payı ve artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir. Değer artış payı alacağı; eşlerden birinin diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun karşılık almaksızın esaslı katkıda bulunması durumunda, tasfiye sırasında bu malda meydana gelebilecek değer artışı için katkısı oranında sahip olduğu alacak hakkıdır (4721 sayılı TMK 227 m). Denkleştirme (TMK 230 m) hariç, tasfiyeye konu malvarlığında katkı tarihine göre değer kaybı söz konusu ise, katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK 227/1 m). Böyle bir malın daha önceden elden çıkarılmış olması halinde hâkim, diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler (TMK 227/2 M). Değer artış payı alacağı talep edebilmek için, parasal ya da para ile ölçülebilen maddi veya hizmet değeriyle katkıda bulunulmalıdır....
