"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi DAVA TÜRÜ : İŞE İADE Y A R G I T A Y K A R A R I 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinin 12/10/2017 tarihinde 7036 sayılı Kanun’un 11. maddesi ile yapılan değişiklik öncesi düzenlemesine göre; işe iade kararının temyizi üzerine Yargıtay’ca verilen karar kesindir. Somut uyuşmazlıkta; davacı işçinin işe iade isteğinin reddine ilişkin verilen karar, davacı temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi’nin 05.10.2017 tarih 2017/39737 esas ve 2017/20622 karar sayılı ilamı ile bozularak ortadan kaldırılmış ve isteğin kabulüne kesin olarak karar verilmiştir. Ne var ki; Mahkemece, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi’nin kararı bozma ilamı gibi değerlendirilerek yeniden esasa kaydedilmiş, taraflara duruşma günü bildirilmiş ve yapılan yargılama sonucunda bozma ilamına uyulduğundan bahisle Daire kararı aynen yazılmak suretiyle kesin olduğu belirtilerek hüküm oluşturulmuştur....
E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Somut uyuşmazlıkta feshin geçersizliği ve işe iade kararı sonrası, kesinleşmiş kararın tebliğinden sonra 10 iş günü içinde işe başvuran ve başvuru tebliğinden sonra başka yerde görevlendirilen ve burada işe başlaması istenilen, ancak kabul etmeyen davacının işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretine hak kazanıp kazanmayacağı noktasında toplanmaktadır. Kural olarak işçi, geçersizliği tespit edilen fesih tarihinde çalıştığı işyerinde ve işte işe başlatılmalıdır. İşçiye önceki koşulların tam olarak sağlanması ve aynı parasal hakların ödenmesi gerekir. Hatta, yargılama sürecinde işçinin mahrum kaldığı ancak emsali işçilere sağlanmış olan ücret artışlarından da işçinin yararlandırılması gerekir. İşçi eski coğrafi işyerine davet edilmelidir....
İş Mahkemesinin 2008/364 esas- 2009/515 karar sayılı işe iade davasında davacı lehine altı aylık işe başlatmama tazminatı karar verildiği halde mevcut davada mahkemece itiraz üzerine alınan ek bilirkişi raporundaki tespitin aksine dört aylık işe başlatmama tazminatının hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. 3- Davacının işe başlama istemine ilişkin ihtarnamesi, 19.01.2010 tarihinde davalıya tebliğ edilmiş olup, davalı tarafın cevabının davacıya tebliğ edilemediği dikkate alındığında iş sözleşmesinin 19.02.2010 tarihinde fesh edildiğinin kabul edilerek ek bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde bu tarihteki emsal işçi ücreti dikkate alınıp alacak taleplerinin hesaplanması gerekirken, davacı tarafın emsal işçinin ücretinin net biçimde tespit edilememesi ihtimaline binaen belirttiği ve davalı tarafından itiraz edilmediği tespit edilen ücrete göre hesaplama yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir....
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen görüşü bu yöndedir (Yargıtay HGK 17.6.2009 gün ve 2009/9‑232E, 2009/278K.). İşveren işe iade için başvuran işçiyi (1) ay içinde işe başlatmak zorundadır. Aksi halde en az dört, en fazla sekiz aylık ücret tutarında belirlenen iş güvencesi tazminatı ile boşta geçen süreye ait en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları işçiye ödemek zorundadır. İşçinin işe iade yönündeki başvurusu samimi olmalıdır. İşçinin gerçekte işe başlamak niyeti olmadığı halde, işe iade davasının sonuçlarından yararlanmak için yapmış olduğu başvuru geçerli bir işe iade başvurusu olarak değerlendirilemez. İşçinin süresi içinde işe iade yönünde başvurusunun ardından, işverenin daveti üzerine işe başlamamış olması halinde, işçinin gerçek amacının işe başlamak olmadığı kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla, işçi işverene hiç başvurmamış gibi sonuca gidilmelidir....
İşçinin gerçekte işe başlamak niyeti olmadığı halde, işe iade davasının sonuçlarından yararlanmak için yapmış olduğu başvuru geçerli bir işe iade başvurusu olarak değerlendirilemez. Başka bir anlatımla, işçinin süresi içinde işe iade yönünde başvurusunun ardından, işverenin daveti üzerine işe başlamamış olması halinde, işçinin gerçek amacının işe başlamak olmadığı kabul edilmelidir. Bu durumda işverence yapılan fesih, 4857 sayılı İş Kanununun 21/5. maddesine göre geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur. Bunun sonucu olarak da, işe iade davasında karara bağlanan işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ait ücret ve diğer hakların talebi mümkün olmaz. Ancak, geçerli sayılan feshe bağlı olarak işçiye ihbar ve koşulları oluşmuşsa kıdem tazminatı ödenmesi gerekir....
Bu nedenle işverence işe başlatmama tazminatından kesilerek vergi dairesine yatırılan gelir vergisi yönünden işverenin sorumlu tutulması doğru olmaz (Yargıtay 9.HD. 16.2.2010 gün 2009/29055 E, 2010/ 3626 K). İşe iade davası ile tespit edilen en çok dört aya kadar boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklar için de 4857 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde sözü edilen özel faiz türü uygulanmalıdır. Ancak işe başlatmama tazminatı niteliği itibarıyla tazminat olduğundan uygulanması gereken faiz, yasal faiz olmalıdır....
Dosya içeriğine göre, işe iade talepli somut davada İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi 25.10.2017 tarihinden sonra olduğundan; karara yönelik temyiz isteminin 7036 Sayılı Kanun'un 8/1-a maddesi ve geçici 1. maddesinin 4. fıkrası gereğince REDDİNE, peşin alınan karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliye yükletilmesine, 04/03/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi....
Aksi halde en az dört, en fazla sekiz aylık ücret tutarında belirlenen iş güvencesi tazminatı ile boşta geçen süreye ait en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları işçiye ödemek zorundadır. İşçinin işe iade yönündeki başvurusu samimi olmalıdır. İşçinin gerçekte işe başlamak niyeti olmadığı halde, işe iade davasının sonuçlarından yararlanmak için yapmış olduğu başvuru geçerli bir işe iade başvurusu olarak değerlendirilemez. İşçinin süresi içinde işe iade yönünde başvurusunun ardından, işverenin daveti üzerine işe başlamamış olması halinde, işçinin gerçek amacının işe başlamak olmadığı kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla, işçi işverene hiç başvurmamış gibi sonuca gidilmelidir. Bu durumda işverence yapılan fesih, 4857 sayılı Yasanın 21'inci maddesinin beşinci fıkrasına göre geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur. Bunun sonucu olarak da, işe iade davasında karara bağlanan işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ait ücret ve diğer hakların talebi mümkün olmaz....
İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmaz ise, işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur. ...." 2. 4857 Sayılı Kanunun "Ücret ve ücretin ödenmesi" kenar başlıklı 32 nci maddesinin birinci fıkrası, "Genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar. " hükmünü içermektedir. 3. Yargıtayın yerleşik hâle gelen içtihatlarına göre işçinin işe iade yönündeki başvurusu samimi olmalıdır. İşçinin gerçekte işe başlamak niyeti olmadığı hâlde, işe iade davasının sonuçlarından yararlanmak için yapmış olduğu başvuru geçerli bir işe iade başvurusu olarak değerlendirilemez. İşçinin süresi içinde işe iade yönünde başvurusunun ardından, işverenin daveti üzerine işe başlamamış olması hâlinde, işçinin gerçek amacının işe başlamak olmadığı kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla, işçi işverene hiç başvurmamış gibi sonuca gidilmelidir....
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kesinleşen işe iade kararı ile muvazaa olgusunun ve davacının ... itibaren davalı ... Belediyesi işçisi olduğunun tespit edildiğinin açık olduğu; davacının kararın kesinleşmesi üzerine işe iade başvurusu yaptığı, işe başlatılmadığı, geçerli hâle gelen fesih nedeniyle (4 aylık boşta geçen süre de eklenerek) kıdem tazminatına, ihbar tazminatına, işe başlatmama tazminatına ve boşta geçen süre ücreti alacağına hak kazandığı; davacının işe başlatılmadığı tarih itibarıyla (29.08.2018) Belediyede emsal olarak alınabilecek çalışan İ.K.'...
