Davalı vekili cevabında istirdat davasının ödemenin yapılmasından itibaren 1 yıl içerisinde açılması gerektiğini, bu sürenin hak düşürücü süre olup, ödeme tarihi 05.06.2006 tarihinden itibaren bir yıllık sürenin dolduğunu, kaçak tahakkuk işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkemece istirdat davalarının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerektiği, 05.06.2006 tarihinde fatura konusu paranın davalı şirkete ödendiği ve davanın 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 20.11.2007 tarihinde açıldığı gerekçesi ile reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 15.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi....
İstirdat davaları niteliği itibariyle sebepsiz zenginleşme davaları olduğu için sebepsiz zenginleşen aleyhine bu davalar açılabilecek ve yine İİK 72. maddesi uyarınca istirdat davasını da ancak takip borçlusu alacaklıya karşı açabilecektir. Üçüncü kişi ise alacaklıya karşı istirdat davası değil, sebepsiz zenginleşmeye dayalı dava açabilecektir ancak bu davayı da icra dosyasında borçlu konumunda olan kişiye karşı yöneltebilecektir. Tüm bu bilgiler ışığında .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalının alacaklı, dava dışı ... ... ve ... Şirketlerinin borçlu, davacı ... Şirketi'nin ise 3. Kişi konumunda olduğu, istirdat davasını ancak icra takip borçlusunun açabileceği, üçüncü şahıslar tarafından bu davaların açılamayacağı anlaşılmaktadır....
Açılan davada İİK'nın 72/7 maddesi gereğince istirdat davası açma koşullarının gerçekleştiği ve süresinde açılmıştır....
Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Kuru, B.: İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233). Başka bir şekilde ifade etmek gerekirse, menfi tespit davası icra takibinden önce sonuçlanmaz ve ihtiyati tedbir kararı verilmemiş olması (veya ihtiyati tedbir kararının kaldırılması) nedeniyle, (menfi tespit davası görülmekte iken) borç alacaklıya (davalıya) ödenmiş olursa, menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir (m.72/6); yani menfi tespit davası (kendiliğinden) istirdat davasına dönüşür; bu hâlde mahkeme menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam eder (Kuru, B: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflâs Hukuku Ders Kitabı, Ankara, 2017, s. 146)....
Hukuki Nitelendirme, Delillerin Takdiri ve Gerekçe Eldeki dava borçlu olunmayan bir borcun ödenmesi nedeniyle açılan istirdat davasıdır. Davacı vekili davalıya borçlu olmadıkları halde kesinleşen icra takibi nedeniyle yapılan haciz sonucu borcu ödemek zorunda kaldıklarını davalıya bir borçlarının olmadığını bu sebeple ödenen bedelin iadesi gerektiğini öne sürmüştür. Taraflar arasındaki sorun istirdada konu alacak hususunda davacının davalıya esasında bir borcunun bulunup bulunmadığı ve istirdat davası açma şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır. İstirdat davası icra tehdidi ile ödenen bir bedelin 1 yıllık süre içinde talep edilebilmesine dayanan bir hukuki kurumdur. Somut olayda davacıdan bu bedelin kesinleşen icra dosyasındaki haciz kararı ile tahsil edildiği, davacının ise davasını tahsilden itibaren 1 yıl içinde açtığı anlaşılmaktadır. Diğer yandan taraflar arasında bir hukuki ilişki olduğu ve bundan dolayı borcun bulunmadığını ispat külfeti davacıdadır....
Mahkememizce 09/03/2022 tarihli duruşma ara kararı gereğince davacıya çeki ibraz edene karşı istirdat davası açmak için 1 aylık kesin süre verilmesine karar verildiği, davacı tarafça mahkememiz ara kararına istinaden istirdat davası açıldığına yönelik olarak dosyaya herhangi bir kayıt sunulmadığı görülmüştür. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı, istirdat davası açmak üzere süre verilmesi gerekmektedir. İstirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, davanın açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (benzer nitelikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2015/9852 E., 2016/4371 K., Yargıtay 11....
Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollaması ile TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereği iptali istenen çeki elinde bulunduran bilindiği takdirde mahkeme, davacıya istirdat davası açmak üzere süre verir, dilekçe sahibi bu süre içerisinde dava açmaz ise mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Nitekim TTK sistematiği ve 11. Hukuk Dairesi yerleşik uygulaması da bu yöndedir. (11....
Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası üzerinden istirdat davası açtıklarını bildirmiştir. Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmesi gerektiğinden, istirdat davası açması için davacı taraf süre verilmiş; Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... E. sayılı dosyası ile istirdat davasının açıldığı anlaşılmış, bu gerekçeyle çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir....
Mahkememizin 17/01/2023 tarihli 1 nolu celsesinde, davacı tarafa TTK 763. maddesi gereğince çek istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde bu davanın açılmaması halinde çek iptali davasının reddine karar verileceğinin ihtarı yapılmıştır. Davacı vekili tarafından mahkememizin 2 nolu celsesinde... ATM 2023/... Esas sayılı dosyasında çek istirdadı davası açtıkları beyan edilmiştir. Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir. (Yargıtay 11....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/96 Esas KARAR NO : 2021/827 DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 08/02/2021 KARAR TARİHİ : 21/12/2021 Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile müvekkilinin davalıya borcunun olmadığı ve dava konusu edilen ...Bodrum Şubesi ,... keşideli, Hesap No:..., çek No:..., 15.01.2021 keşide tarihli 60.000. TL. bedelli çekin davalıdan istirdadına ve müvekkile iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir....
