Şu halde, kanundan doğan bu taşınmaz yükümlülüğü karşısında sonraki malikin "iyi niyet savunmasında" bulunarak TMK.nun 1023 (MK.nun 931).maddesinde açıklanan tapu kütüğüne güven ilkesinden ve TMK.nun 712 (MK.nun 638).maddesinde ifade edilen "olağan kazandırıcı zamanaşımına dayalı iyi niyetten" yararlanamaz, görüşü uygulamada ağırlıklı olarak benimsenmiştir. X- Hak Düşürücü Süre; Hak düşürücü süre, doğrudan doğruya hakim tarafından kendiliğinden göz önünde tutulması gereken, davada "itiraz" olarak başvurulması zorunlu olan ve zamanaşımı gibi "kesme" ve "durma" hükümlerine bağlı olmayan, uyulmama halinde "hakkın" kaybına yol açan yani hakkın özünü ortadan kaldıran süredir. 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12/3.fıkrasında öngörülen on yıllık sürenin de hak düşürücü süre olduğu kuşkusuzdur....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Dava kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Davacı, ... İli, ... İlçesi, ... Köyü çalışma alanında bulunan ve ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilen ... ada ... parsel sayılı 57.061,77 metrekare yüzölçümündeki taşınmazı 1974 tarihinde 50 yıldan fazla süredir zilyet olan ...’ten noterde resen düzenlenen zilyetliğin devri senedi ile satın aldığını, 1974 tarihinde Enerji Bakanlığı’ndan krom madeni sahası işletme imtiyazı alarak taşınmazı kullandığını ileri sürerek satın alma ve kazandırıcı zamanaşımına dayalı olarak taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tescilini talep etmiştir. Mahkemece, taşınmazın davacı şirket tarafından 50 yıldır aralıksız nizasız krom madeni çıkarmak amacı ile kullanıldığı ve davacı şirket lehine zilyetlik şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar Yargıtay 16. Hukuk Dairesince “......
"İçtihat Metni" Dava, tapulu taşınmazın haricen satın alınması ve zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Dava konusu 4 pafta 1693 sayılı parselin özel parselasyon yapılarak ifrazı sonucu oluşan parseller muhtelif kişilere haricen satılmıştır. Davacı da dava konusu 106 sayılı özel parseli satış vaadi sözleşmesi ile bayilerinden satın almış ise de burada "satış vaadi sözleşmesi," zilyetlik devir senedi niteliğindedir. Taraflar adi yazılı senet yerine resmi şekilde satış vaadi sözleşmesi yapmayı tercih etmişlerdir. Dava dilekçesinde, kararın gerekçesinde ve temyiz dilekçesinde açıkça belirtildiği üzere davacının talebi satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil değil, TMK'nın 713. m. gereğince kazandırıcı zamanaşımına dayalı tapu iptali ve tescil talebine ilişkin olup, temyiz incelemesi Yargıtay 8....
Tapuda kayıtlı olmayan taşınmazların zamanaşımına dayanılarak kazanılabilmesi için TMK'nun 713/1 maddesine göre, taşınmazın özel mülkiyet kurmaya elverişli olması, zamanaşımı ile kazanılmasını yasaklayan bir kanun hükmünün bulunmaması ve taşınmazın kanunlar uyarınca Devlete kalan taşınmazlardan olmaması gerekir. Taşınmaz üzerinde sürdürülmesi gerekli olan zilyetliğin ise, malik sıfatıyla aralıksız ve nizasız, 20 yıllık süreye ulaşması gereklidir. Kural olarak, tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün değildir. Ancak, kanunun açıkça izin verdiği ve düzenlediği ayrık durumlarda tapulu bir yerin veya tapuda kayıtlı bir payın şartlar oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olabilir....
Hukuk Dairesi MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 01.06.2012 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17.09.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Davacı, murisinden intikalen gelen 63.000m2 taşınmazının 13.09.2005 tarihinde idari yolla Hazine adına 816 parsel sayısı ile yazıldığını belirterek tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuştur. Davalı Hazine vekili, olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı ile taşınmaz iktisabı koşullarının oluşmadığından davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmü, davalı Hazine vekili temyiz etmiştir. Dava, olağanüstü kazandırıcı zamanaşımına dayalı tescil istemine ilişkindir....
Genel arazi kadastrosu işlemi ise 1957 tarihinde yapılmış ve kesinleşmiştir. İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve davanın 1957 yılında tapulama dışı kalan yer için imar ihyaya dayalı tescil istemi olduğu, imar ihyanın 2000 yılında dahi devam ettiği, zilyetlik koşulları oluşmadığı belirlenmekle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik buulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 17/03/2009 gününde oybirliği ile karar verildi....
Dava dilekçesi içeriği, yargılama oturumlarındaki beyanlar ve davacı tarafın 25.09.2014 havale tarihli beyan dilekçesine göre, dava; haricen satın alma ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil istemi ile birlikte, Türk Medeni Kanunu'nun 723. ve devamı maddelerinde yazılı, muhik tazminat mukabili tescil isteğine de ilişkin bulunmaktadır. 1-Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı tarafın, haricen satın alma ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil isteminin reddine ilişkin kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, bu yöne ilişkin davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2-Davacı tarafın, muhik tazminat mukabili tescil isteğine gelince; az yukarıda açıklandığı üzere, dava dilekçesi içeriği, yargılama oturumlarındaki beyanlar ve davacı tarafın 25.9.2014 havale...
Kaldı ki; davacı gerçek kişinin aynı taşınmaza ilişkin olarak daha önce mülkiyet tesbiti ve tescil istemi ile açtığı dava sonucunda mahkemece, taşınmazın tescil harici bırakıldığı, tarih ile dava tarihi arasında 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolmadığı gerekçesi ile dava red edilmiş olup, M.Y.'nın 714. maddesi gereğince sözkonusu dava ile kazandırıcı zamanaşımı ile zilyetlik süresi de kesileceğinden, artık tescil davasından önceki zilyetlik de nazara alınamaz. Mahkemece bu hususlar gözönüne alınmadan sadece çekişmeli taşınmazın orman niteliğinde olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, sonucu itibarı ile verilen karar doğru olduğundan davacı gerçek kişinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün değişik bu gerekçelerle ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 29/06/2006 günü oybirliği ile karar verildi....
Kaldı ki; davacı gerçek kişinin aynı taşınmaza ilişkin olarak daha önce mülkiyet tesbiti ve tescil istemi ile açtığı dava sonucunda mahkemece, taşınmazın tescil harici bırakıldığı, tarih ile dava tarihi arasında 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolmadığı gerekçesi ile dava red edilmiş olup, M.Y.'nın 714. maddesi gereğince sözkonusu dava ile kazandırıcı zamanaşımı ile zilyetlik süresi de kesileceğinden, artık tescil davasından önceki zilyetlik de nazara alınamaz. Mahkemece bu hususlar gözönüne alınmadan sadece çekişmeli taşınmazın orman niteliğinde olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, sonucu itibarı ile verilen karar doğru olduğundan davacı gerçek kişinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün değişik bu gerekçelerle ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 29/06/2006 günü oybirliği ile karar verildi....
Dava; kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın ispat edilmediği gerekçesiyle reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır. Davacı ve davalılara delillerini sunmaları için süre verilmemiş, davacı adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yoluyla tespit ve tescil edilen taşınmaz miktarı araştırılmamış, yapılan keşifte birisi 1971 doğumlu olan iki mahalli bilirkişinin yetersiz beyanlarına dayalı olarak karar verilmiştir. Eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez....
