ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/493 KARAR NO : 2024/424 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 24/06/2024 KARAR TARİHİ : 24/06/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; ... Şubesi ... tarihli (...) seri nolu ... TL bedelli keşidecisi ... ... olan ve yine ... Şubesi ... tarihli (...) seri nolu ... TL bedelli keşidecisi ... olan çeklerini yeni açtığı işyerine giderken kaybettiğini, çeklerin kötüniyetli kişi veya kişiler tarafından tahsil edilmesi durumu olduğunu, çeklerin bankadan tahsil edilmemesi için ödeme yasağı konulmasını, çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. TTK. hükümleri uyarınca dava dilekçesinde bahsi geçen çekler ile ilgili Ticaret Sicili Gazetesinde 25.09.2020, 05.10.2020 ve 13.10.2020 tarihlerinde üç kez ilan yaptırılmış, yapılan ilanlara rağmen çekle ilgili mahkememize herhangi bir müracaatın yapılmadığı belirlenmiştir. Muhatap bankanın 25.03.2020 tarihli yazı cevabında davaya konu edilen çekin bankaya ibraz edilmediği ve takas sitemine girişinin yapılmadığı bilgisi verilmiştir....
madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Dava dilekçesinin incelenmesinde, zayi edilen çek yapraklarının boş ve davacı şirkete ait olduğu anlaşılmıştır.TTK nun 757-765 maddelerinde yer alan hükümler uyarınca çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK 651/2. maddesi uyarınca çek hamiline aittir.Yine boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından davacının boş çek yapraklarıyla ilgili kambiyo senetlerine özgü iptal davası açamayacağı açıktır. Bu itibarla, davacıya ait olan ve zayi edildiği bildirilen boş çek yapraklarının zayi nedeniyle iptali için davacının dava açamayacağı, davacının hamil kabul edilemeyeceği, boş çek yapraklarının çek niteliğinde olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmakla, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir....
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir. Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Çek bedellerin % 15'i tutarı teminat karşılığında çek üzerine ödeme yasağı konulmuştur....
Şubesi'ne ait .... numaralı, 03.08.2019 keşide tarihli, 20.000 TL bedelli, çekleri teslim aldığını, müvekkilinin keşideci şirket ile alacak ilişkisini karşılıklı olarak tasfiye etme hususunda anlaştıklarını ve bu nedenle çek asıllarını keşideci şirkete iade etme zaruriyetinin doğduğunu, ancak şirket ofisinde yapılan tüm aramalara rağmen çeklerin bulunamadığını bildirerek, zayi edilen çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir....
Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez. Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'ne müzekkere yazılarak 6102 Sayılı TTK'nın 760. maddesi uyarınca çek üzerinde hak iddia edenlerin veya bu çeki elinde bulunduranların mahkememize müracaat etmeleri hususunun 10 gün arayla 3 kez ilan edilmesi istenilmiş, 09/10/2020- 19/10/2020 ve 27/10/2020 tarihlerinde usulüne uygun yapılan gazete ilanlarına rağmen TTK'nın 761. maddesine göre üç aylık yasal süre içerisinde talep konusu çeki elinde bulunduran kişilerin mahkememize iptali istenen çekle ilgili herhangi bir müracaatta bulunmadığı anlaşılmıştır....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/837 Esas KARAR NO : 2023/411 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 18/09/2022 KARAR TARİHİ : 26/04/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/04/2023 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; .. Bankası ... Şubesine ait, ... hesap numaralı,... çek nolu, keşidecisi .... olan, 14/07/2019 keşide tarihli, 17.000,00-TL bedelli çekin kayıp olduğundan dolayı müvekkili açısından sorun teşkil ettiğini, çekip kaybolması nedeniyle dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/694 Esas KARAR NO : 2021/273 DAVA : Kıymetli Evrak İptali DAVA TARİHİ : 16/10/2020 KARAR TARİHİ : 09/03/2021 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, müvekkiline ait ...bank A.Ş ...San. Sitesi ... Şubesi'nin ... numaralı hesabına ait, 27/10/2020 keşide tarihli, ... seri numaralı, 4.614,37 TL bedelli 1 adet çekin kaybolmak suretiyle zayi olduğunu belirterek çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının hamil sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir....
Davacı, iptalini talep ettiği çeklerin verildiği banka ve şubesini, hesap ve çek numaralarını ve çek tutarlarını mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda hak sahipleri ortaya çıkmamış olup, hak sahiplerinin daha sonra ortaya çıkması durumunda dahi hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Bu nedenle, mahkemenin yazılı gerekçeyle davayı reddetmesi yerinde olmadığından kararın, davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 12.06.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/466 Esas KARAR NO : 2024/82 TALEP : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) TALEP TARİHİ : 07/07/2023 KARAR TARİHİ : 30/01/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Talep eden vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu ... Şubesine ait, ... seri numaralı, ... keşide tarihli, ...-TL bedelli çekin zayi olduğunu belirterek söz konusu çek üzerine öd7eme yasağı konulmasına ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir....
