ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2021/93 Esas KARAR NO : 2021/130 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 05/02/2021 KARAR TARİHİ : 11/02/2021 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı dava dilekçesinde özetle;---- numaralı çek yaprağının çalındığını, çekinin bilgisi dahili dışında zayi olduğunu, bilgisi dahili dışında elinden çıktığının ilgili bankaya bildirildiğini, ---- seri numaralı çek yaprağının iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Dava, TTK.nun 818/s,757-765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. TTK nun 757-765 maddelerinde yer alan hükümler uyarınca çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK 651/2. maddesi uyarınca çek hamiline aittir....
Şubesi'ne müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir alınmasına, çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, TTK.'nun 818/s bendi yollaması ile aynı kanunun 757. maddesi ve devamı maddelerine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Türk Ticaret Kanunu'nun 818/s bendi yollaması ile aynı kanunun 757. maddesi ve devamı maddelerine göre açılacak olan zayi nedeniyle çek iptali davalarında, işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle bu tür davayı açma yetkisinin hamile ait olduğu, gözetildiğinde çekin keşidecisi olan davacının zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar vermek gerekmiştir....
Zayi nedeniyle alınan iptal kararının iptali, ancak bu kararın usulüne uygun olarak verilmemiş olması halinde mümkündür. (Y.11 HD. 12. S. 1980 t. 2555-2603 sa ka). Zayi nedeniyle çek iptali kararının iptali davasına, başka anlam vererek, çekin iadesi davası koşullarını, özellikle çekin rıza dışında elden çıktığı ve hamilin kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunun ispatlanmasını aramak mümkün değildir. Bu ancak çekin iadesi davasında aranabilir bir koşuldur. Bu nedenlerle kararın bozulması görüşünde olduğumdan çoğunluğun görüşüne katılamıyorum....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/687 Esas KARAR NO : 2022/644 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 25/07/2022 KARAR TARİHİ : 26/07/2022 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/07/2022 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan dosya incelemesi neticesinde; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından açılan iş bu Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin keşidecisi olduğu ...bank T.A.Ş ... Şubesine ait ... seri nolu 31/08/2022 tarihli 153.000,00 TL bedelli, .... seri nolu 30/09/2022 tarihli 200.000,00 TL bedelli ve ... seri nolu 31/10/2022 tarihli 200.000,00 TL bedelli çekleri kaybettiğini beyanla anılan çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/744 Esas KARAR NO : 2023/17 TALEP : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) TALEP TARİHİ : 27/09/2022 KARAR TARİHİ : 13/01/2023 KARAR YAZIM TARİHİ : 17/01/2023 Talep eden tarafından açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) çekişmesiz yargı işinin mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi. İDDİA VE TALEP: Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkilinin işlettiği ... Hırdavat unvanlı ticari işletmesinin ticari ilişkileri nedeniyle alınan keşidecisi ..., lehdarı ..., Seri numarası ..., olan, Denizbank Balıkesir Şubesi, ... İBAN no'lu hesaba ait 19,10,2022 tarihli, 15,000 TL bedelli çekin çalındığı yada kaybolduğunu belirterek çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir. TALEP: Talep, 6102 sayılı TTK'nın 818/1(s). maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddelerine dayalı zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir....
Söz konusu düzenlemelere ve Yargıtay içtihatlarına göre kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptalini ancak senet hamili talep edebilecektir. Somut olayda davacı, keşideci şirketin çalışanı olduğunu ve keşideci şirketin yetkilisinden lehdara teslim etmek üzere teslim aldığını ancak kaybettiğini iddia ettiğinden davacı söz konusu çeklerin yetkili hamili değildir. Bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamaz. TTK'nın 669 vd.maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için geçerli bir kambiyo senedinin bulunması gerektiği, zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının hamilde olduğu, davacının keşideci şirketinin çalışanı olduğu ayrıca keşidecinin bu nitelikteki davayı açmasına yasal olanak bulunmamaktadır. Aktif husumet ehliyeti, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/d maddesi uyarınca dava şartı niteliğindedir ve aynı Kanunun 115. maddesi gereğince davanın her safhasında ve re’sen nazara alınması zorunludur....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Uyuşmazlığın zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, dosyanın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışındadır. SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın temyiz incelemesini yapmakla görevli Yüksek 11. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine, 06.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi....
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. TTK. hükümleri uyarınca dava dilekçesinde bahsi geçen çek ile ilgili Ticaret Sicili Gazetesinde 26/01/2022, 03/02/2022 ve 11/02/2022 tarihlerinde üç kez ilan yaptırılmış, yapılan ilanlara rağmen çek ile ilgili mahkememize herhangi bir müracaatın yapılmadığı belirlenmiştir. Yapılan yargılama sonunda dava dilekçesinde bahsi geçen dava konusu çekle ilgili Ticaret Sicil Gazetesinde üç ayrı yasal ilanın yapıldığı, ilanda belirtilen sürelerin dolduğu, çeki mahkememize ibraz eden olmadığı, zayi nedeniyle iptal kararı verilmesinin yasal koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulü ile dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/108 KARAR NO : 2024/426 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 06/02/2024 KARAR TARİHİ : 28/05/2024 Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, ... seri numaralı 31/01/2024 tarihli, keşide yeri İzmir olan 100.000,00 TL bedelli çekin yetkili hamili olduğunu, söz konusu çekin sözleşme karşılığı faturalar nedeniyle davacıya gönderildiğini ancak kaybolduğunu, işbu nedenle çek üzerine ödeme yasağı konulması yönünde tedbir alınmasına, çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir. KANITLAR: -Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilanlar yaptırılmış, bankaya ödeme yasağı için yazılar yazılmış ve cevapları gelmiştir. GEREKÇE : Dava zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Dava, TTK.'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/301 Esas KARAR NO : 2020/1106 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (...)) DAVA TARİHİ : 22/05/2020 KARAR TARİHİ : 31/12/2020 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 31/12/2020 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (...)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin lehtarı olduğu .... Bankası ... şubesine ait .... çek numaralı 54.264,00 TL bedelli 30.09.2020 keşide tarihli çeki kaybettiğini, tüm aramalara rağmen bulunamadığını belirterek zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur....
