DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. TTK. hükümleri uyarınca dava dilekçesinde bahsi geçen çek ile ilgili Ticaret Sicili Gazetesinde 06/12/2022, 14/12/2022 ve 22/12/2022 tarihlerinde üç kez ilan yaptırılmış, yapılan ilanlara rağmen çek ile ilgili mahkememize herhangi bir müracaatın yapılmadığı belirlenmiştir. Yapılan yargılama sonunda dava dilekçesinde bahsi geçen dava konusu çekle ilgili Ticaret Sicil Gazetesinde üç ayrı yasal ilanın yapıldığı, ilanda belirtilen sürelerin dolduğu, çeki mahkememize ibraz eden olmadığı, zayi nedeniyle iptal kararı verilmesinin yasal koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulü ile dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2019/291 Esas KARAR NO : 2019/1043 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 30/04/2019 KARAR TARİHİ : 11/10/2019 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/10/2019 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde; ... Bankası A.Ş. ... .../.... Şubesinden verilme, TR.... ıban nolu hesaptan keşideli, .... çek seri nolu, 25.000,00 TL bedelli, 05/07/2019 keşide tarihli bir adet çeki kaybettiğini, aramalara rağmen bulunamadığını, söz konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır....
keşide tarihli, 67.500,00-TL bedelli 3 adet çekin kargoda taşıma esnasında zayi olduğunu, çeklerin 3. kişilerin eline geçmesi halinde telafisi imkansız zararlar doğacağından bahisle öncelikle dava konusu çekler üzerine ödeme yasağı konulmasına, akabinde yapılacak yargılama sonucu çeklerin iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. YARGILAMA VE GEREKÇE: GEREKÇE: Dava, TTK 757, TTK 764/1. maddeleri uyarınca açılan çek iptali davasıdır. Davacı şirket, dava konusu çekin keşidecisidir. TTK'nın 818/1-s maddesinin yollaması ile aynı kanunun 757/1 maddesine göre, çek iptali davası açma hakkı yetkili hamile ait bir haktır, keşidecinin çek iptali davası açma hakkı yoktur. Zayi nedeniyle çek iptali davasının TTK'nun 818. maddesinin 1. fıkrasının (s) bendi yollamasıyla 651 ve 757. maddeleri gereğince hamil tarafından açılmasının gerekmesi, davacının yetkili hamil olmaması durumunda TTK'nun 757. maddesi çerçevesinde zayi nedeniyle çek iptali davası açılamayacağı anlaşılmaktadır....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2022/938 Esas KARAR NO: 2023/662 TALEP: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) TALEP TARİHİ: 08/12/2022 KARAR TARİHİ: 06/10/2023 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle;Talebe konu Keşidecisi ---------- Şti. Olan ---------- Bankası -------- Şubesi/--------, ----------- çek numaralı, 100.000.00 TL bedelli, Keşide yeri ------------, keşide tarihi 30.04.2023 olan ve Keşidecisi ----------- olan ---------- Bankası ---------- Şubesi, ------------ çek numaralı, keşide yeri ------------, 10.12.2022 tarihli 154.000.00 TL bedelli çeklerle ile ilgili olarak mahkememizde zayi nedeniyle çek iptali davası açılmış olup, çeklerin kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını beyanla çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
Zayi nedeniyle çek iptali davasının TTK'nun 818. maddesinin 1. fıkrasının (s) bendi yollamasıyla 651 ve 757. maddeleri gereğince hamil tarafından açılmasının gerekmesi, davacının yetkili hamil olmaması durumunda TTK'nun 757. maddesi çerçevesinde zayi nedeniyle çek iptali davası açılamayacağı anlaşılmaktadır. Zayi nedeniyle iptal davalarında açma keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun hukuki niteliği ile bağdaşmaz. Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde bu haliyle davacının TTK'nun 818/1-s yollamasıyla 757. maddesine göre çek iptali davası açma hakkı olmadığı, Yargıtay 11....
DAVALI : - DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 03/06/2021 KARAR TARİHİ : 12/01/2022 KARAR YAZIM TARİHİ : 12/01/2022 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin Mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile -9708- Sanayi şubesi, ... A.Ş tarafından verilmiş olan, baskı tarihi 03.02.2020, seri numarası 1883383, TR... IBAN numarasına bağlı, ... Grup Metal İnşaat Turizm Gıda San. Ve Tic. A.Ş tarafından müvekkil ... Yalıtım Ambj. İnş. Tur. Yat. San. Tic. A.Ş adına keşide edilmiş, 01.10.2021 ödeme tarihli 24.800 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline, dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davanın, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olduğu anlaşıldı. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir....
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır....
-TL miktarlı ... numaralı çeklerin zayi nedeniyle iptaline, bu hususta karar verilinceye kadar teminat karşılığı tedbiren ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez. TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur....
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir. Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür....
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davacının iptali istenen çekte yetkili hamil olduğunu kanıtlayamadığı ve çekin elinde iken zayi olduğunu gösterir inandırıcı delilleri sunamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak ilanlar neticesinde hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması durumunda hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği çekin keşidecisinin kim olduğunu, verildiği banka ve şubesini, çek numarasını ve çek tutarını mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir....
