ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2019/629 Esas KARAR NO : 2021/228 DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 12/11/2019 KARAR TARİHİ : 10/03/2021 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 03/04/2021 Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkiline ait defterlerin ... Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına iki tutanak karşılığı teslim edildiğini, ticari defterlerin iadesi talep edildiğinde ... Hukuk Mahkemesince defterlerin ... Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına gönderildiğinin iddia edildiğini, ... Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası ile kapatılan ......
Davalı alacaklı dava konusu malların alacaklı tarafından borçluya satıldığını ve haciz adresine teslim edilen mallar olduğunu iddia etmiş, davacı 3. kişi de bu malların bedelinin borçlu ile imzalanan 12.03.2012 tarihli sözleşme ile borçlunun borcuna karşılık alındığını ileri sürmüştür.Bu doğrultuda Mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince 3.kişinin defterlerinin sunulması için davacı tarafa kesin süre verilmiş, davacı tarafça ticari defterlerin 2013-2014 yıllarında ... 2. Ağır Ceza Mahkemesine ibraz edildiğinin beyan edildiği, ticari defterlerin gönderilmesi için ... 2. Ağır Ceza Mahkemesine yazılan müzekkere cevabında ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne ticari defterlerin iadesi için müzekkere yazıldığı ve ticari defterlerin mahkemede bulunmadığı hususunun bildirildiği, ......
a keşide ettiği defterlerin iadesi talepli Ankara ... Noterliğinin 14/07/2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnameyi sunmuştur. Davadışı ...'ye yazılan müzekkere cevabında davacı şirketin mali müşavirliğini bir dönem yağtığını ticari defterlerin kendi bünyesinde hiç olmadığını, noter tasdiklerinin ve muhafazasının davacı şirket tarafından yapıldığını, beyannameleri ve davacı şirkete sağladığı hizmetleri e-beyanname aracılığıyla yerine getirdiğini bu hususları kendisine gönderilen ihtarnameye cevap olarak Ankara ... Noterliğinin 01/09/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesiyle davacı şirkete bildirdiğini beyan ederek, dilekçesi ekinde tarafına gönderilen ihtarname ve cevabi ihtarnameyi sunmuştur. Davacı tarafından dosya kapsamına ticari defterlerin davadışı ...'...
Mahkemece, iddianın ispatı bakımından davacı şirket ticari defterlerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, davacı ticari defterlerinin sehven imha edilmesi nedeniyle ibraz edilmediği, ticari defterlerin zayi olduğunun kabulü için TTK.nun 68. maddesi uyarınca mahkemeden bu yönde zayi kararı alınması zorunlu olduğundan, davacının ibraz ettiği tespit raporunun ticari defterlerin zayi olduğunu ispat için yeterli görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir. Dava, 3226 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca, sözleşmenin feshi nedeniyle sözleşme konusu malların iadesi istemine ilişkindir. Davalı, davaya cevap vermemiştir. Davacı, iddiasının delili olarak 02.04.1997 tarihli ....01.1997 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmeleri ile eklerindeki ödeme planı, tesellüm belgesi, proforma fatura, ihtarname ve ihbarnameye vs. dayanmıştır....
Her ne kadar davacı tarafından tüm ticari defterlerin ve muhasebe evraklarının muhasebecisi olan dava dışı kişide bulunduğu ve iadesi talebinin karşılık bulmadığı gerekçesi ile huzurdaki dava açılmış ise de, davacının TTK madde 82/7 hükmünden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin, fatura ve diğer belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da defterlerin, faturaların, belge vasfında bulunan bir takım kayıt cihazlarının kayıp/çalınmış olmasının onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunlu olduğu gibi talebin durumun öğrenilmesinden itibaren ----- hak düşürücü sürede huzura getirilmesi gerekmekte olup, dava dilekçesindeki beyanlarından ticari defter ve kayıtların zayi olmayıp, dava dışı mali müşavirde bulunduğu ve ancak iade edilmediğinin beyan edildiği, bu yönüyle talebin TTK 82. Madde koşullarını taşımadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur....
Her ne kadar davacı tarafından tüm ticari defterlerin ve muhasebe evraklarının muhasebecisi olan dava dışı kişide bulunduğu ve iadesi talebinin karşılık bulmadığı gerekçesi ile huzurdaki dava açılmış ise de, davacının TTK madde 82/7 hükmünden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin, fatura ve diğer belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da defterlerin, faturaların, belge vasfında bulunan bir takım kayıt cihazlarının kayıp/çalınmış olmasının onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunlu olduğu gibi talebin durumun öğrenilmesinden itibaren ----- hak düşürücü sürede huzura getirilmesi gerekmekte olup, dava dilekçesindeki beyanlarından ticari defter ve kayıtların zayi olmayıp, dava dışı mali müşavirde bulunduğu ve ancak iade edilmediğinin beyan edildiği, bu yönüyle talebin TTK 82. Madde koşullarını taşımadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur....
Yevmiye no'lu, 02.11.2023 tarihli ihtarnamesi ile defterlerin iadesi hususunun ihtar edildiğini, bu ihtarnameye cevaben ise her ne kadar defter ve belgeleri teslim ettiğini beyan etse de bu beyanlarının asılsız olduğunu, defterleri teslim alma yetkisi olmayan ...'...
Türk Ticaret Kanununun 82.maddesi uyarınca, ticari işlerden dolayı tacir sıfatını taşıyan kimseler arasında çıkan uyuşmazlıklarda ticari defterlerin delil olarak kabulü için tasdike tabi olan tüm defterlerin tasdik edilmiş olması ve tacirin tuttuğu bütün defterlerin birbirini doğrulaması gerekir. Aksi halde, o ticari defterler delil olma vasfını kaybeder. Aynı yasanın 84.maddesine göre de, kanuna uygun olarak veya olmayarak tutulmuş olan ticari defterler münderecatı ancak sahibi aleyhine delil teşkil eder. Bilirkişiler tarafından davalı şirketin, davacı şirketten 12.422,63 TL alacaklı olduğu, 2002 yılından sonraki hesap hareketlerini gösterir verilere ulaşılamadığı belirtildiğinden, yukarıda vurgulandığı üzere davacı ticari defterlerine düşülen aleyhindeki bu kayıt davacı şirketi bağlar. Dolayısıyla, bu miktar davalı şirkete ödenmek üzere depo ettirilmeden davanın kabulüne olanak yoktur....
Mahkememizce 2021/618 Esas sayılı dosya üzerinden yapılan yargılama neticesinde, 2022/89 Karar sayısı ile 15/02/2022 tarihinde davacının davasının reddine karar verilmiş, mahkememiz kararı davacı tarafça İstinaf edilmekle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12 Hukuk Dairesinin 2022/877 Esas 2022/842 Karar sayılı 02/06/2022 tarihli ilamı ve "davacıya ait ticari defterlerin teslimi veya iadesi ile ilgili harici ve ıslak imzalı belge bulunup bulunmadığı, ticari defterlerin kaybına ilişkin davacı tarafından bir başvuru yapılıp yapılmadığı, mahkeme yazı işleri tarafından araştırılıp araştırılmadığı, bu konuda tutanak tutulup tutulmadığı, ilgililer hakkında idari tahkikat veya ceza soruşturması yapılıp yapılmadığı araştırılmamıştır....
Mahkememizce 2021/618 Esas sayılı dosya üzerinden yapılan yargılama neticesinde, 2022/89 Karar sayısı ile 15/02/2022 tarihinde davacının davasının reddine karar verilmiş, mahkememiz kararı davacı tarafça İstinaf edilmekle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12 Hukuk Dairesinin 2022/877 Esas 2022/842 Karar sayılı 02/06/2022 tarihli ilamı ve "davacıya ait ticari defterlerin teslimi veya iadesi ile ilgili harici ve ıslak imzalı belge bulunup bulunmadığı, ticari defterlerin kaybına ilişkin davacı tarafından bir başvuru yapılıp yapılmadığı, mahkeme yazı işleri tarafından araştırılıp araştırılmadığı, bu konuda tutanak tutulup tutulmadığı, ilgililer hakkında idari tahkikat veya ceza soruşturması yapılıp yapılmadığı araştırılmamıştır....
