Mahkemece, "...818 sayılı BK m. 66 uyarınca, sebepsiz zenginleşmeden doğan taleplerde zamanaşımı süresi, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halde 10 yıl olduğu, davaya konu alacağın 2007 yılı sonlarında yapılan inşaat masrafları ile ilgili olup, davanın ise 02/11/2011 tarihinde açıldığı, tüm bunlara göre davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığı..." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir. Dava; sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı; malik olmadığı taşınmaza yaptığı muhdesat bedelini, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre maliklerden talep etmektedir. Uyuşmazlık; davacının, malik olmadığı taşınmaza yaptığı muhdesat bedelini talep etme hakkının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı noktasında toplanmaktadır. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için bir tarafın mal varlığının diğer tarafın malvarlığı aleyhine çoğalması gerekir....
Davacı kiracı, kira sözleşmesinin düzenlenmesinden sonra taşınmazı kiralama amacına uygun hale getirmek ve kullanabilmek amacıyla birtakım onarım, tamirat ve iyileştirmeler yaptığını, ancak davalının tahliyesini istemesi üzerine taşınmazı tahliye ettiğini belirterek, yapmış olduğu imalat bedellerinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalı kiralayandan tahsilini talep etmiştir. Davacı kiracı, kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu giderlerden alınıp götürülmesi mümkün olmayan ve davalı kiraya veren tarafından benimsenenlerin yapıldıkları tarihler itibariyle bedellerini vekaletsiz iş görme hükümlerine göre isteyebilir. (TBK'un 530, BK.nun 414.md.) Yargıtayın yerleşik uygulamaları, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların yapıldığı tarih itibariyle belirlenecek değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle elde edilecek değeri isteme hakkı olduğu yönündedir....
ye meyva fidanı sattığını bedelinin ödenmediğini belirterek, 17.000 TL fidan bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptalini talep etmiş, mahkemece; taraflar arasında satım akdinin ispatlanamadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş, davacının temyizi üzerine 13.Hukuk Dairesinin 20.11.2008 tarih ve 2008/6855 E-2008/13886 K. sayılı ilamı ile "Davalı ...'nin bahçesinde yapılan keşif sonucu davacının teslim ettiği fidanların dikildiği, dikim tarihi, yaşı ve sayısı itibariyle davacının teslim ettiği fidanlarla uygunluk sağladığı anlaşıldığından davalı ...'nin fidanları alıp, bedelini ödemediği kesin olduğundan, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalı ...'...
Bu nedenle, taraflar arasında düzenlenen harici satış sözleşmesi mülkiyetin nakli bakımından geçersiz olup, taraflar aldıklarını sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilirler.Hukuken geçersiz sözleşmeler, sebepsiz zenginleşme kurulları uyarınca tasfiye edilirken, denkleştirici adalet kuralı hiçbir zaman gözardı edilmemelidir. Bu husus hakkaniyetin ve adaletin bir gereğidir. Bu bakımdan iade kararı verilirken, satış sedeli olarak verilen paranın alım gücünün ilk ödeme tarihindeki alım gücüne ulaştırılması ve bu şekilde iadeye karar verilmesi gerekmektedir. Aksi halde ise kısmi iade durumu oluşacak, iade dışındaki zenginleşme iade borçlusu yedinde haksız zenginleşme olarak kalacak ve iade borçlularının iade de direnmelerine neden olacaktır.Geçersiz sözleşmeye göre bir bedel ödenmiş ise,--------Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre, taraflar satışın kanıtlanması durumunda verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca isteyebilirler....
Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında yapılan geçersiz gayrimenkul satışından kaynaklı, davacı tarafından satış bedeli olarak ödenen bedelin ve sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın davalıdan tahsili talebine ilişkindir. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. Harici satış sözleşmesine göre mülkiyetin devri; TMK.nun 705, BK.nun 213 (TBK.nun 237), Tapu Kanununun 26, Noterlik Kanununun 60.maddeleri ve HGK.nun 15.11.2000 tarih, 2000/13-1612 E.-2000/1704 K.sayılı ilamı gereğince resmi şekilde yapılmadığı için geçersizdir. Geçersiz sözleşmelere göre verilenlerin iadesi sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenir. Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının haklı (geçerli) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü. KARAR Davacı, 12.12.2005 tarihli sözleşme ile davalıdan satın aldığı taşınmazın, kaçak olarak yapılması nedeniyle tapusunun verilemediğini, ancak taşınmaza yapmış olduğu faydalı masrafların ödetilmesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere yapılan faydalı masrafların değeri olan 7.900,00 YTL’nin, masrafların yapıldığı 1.4.2006 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir....
TTK’nun 644. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre değerlendirilip çözümlenmesi gerekirken somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 05.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasındaki adi yazılı taşınmaz satış sözleşmesinden kaynaklı alacağın, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre, tahsili talebine ilişkindir. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. Borçlar Kanunu'nun konuya ilişkin 61 ve ardından gelen maddelerindeki (TBK'nun 77 ve ardından gelen maddelerindeki) düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır....
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Davacı vekili, davalı şirketin davacıdan alacaklı olduğu iddiası ile icra takibi yaparak 7.000,00 TL tahsilat yaptığını, davacının aslında davalıya borcu bulunmadığını, davalı şirketin bu tahsilat ile sebepsiz zenginleştiğini, davalı şirketten davacı alacağının tahsili için .... 2. İcra Müdürlüğü’nün 2013/1924 Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve davalı şirketin icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davacının sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığını, bu davada İİK.'...
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : İtirazın iptali Dava, paylı mülkiyete konu taşınmazın davalı paydaş tarafından üçüncü kişilere kiraya verilmesi nedeniyle paya düşen kira alacağının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Uyuşmazlığın bu niteliğine göre temyiz incelemesi Dairemize ait olmayıp, Yargıtay 3.Hukuk Dairesine ait bulunduğundan dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na gönderilmesine, 11.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
