Bir davanın 3533 Sayılı Yasa hükümleri uyarınca zorunlu tahkim yolu ile görülebilmesi için, tarafların 3533 Sayılı Yasaya tabi kurum ya da kuruluşlardan olması gerekir. 18.11.1960 tarih 132 sayılı T.S.E. kuruluş Yasasının 1. maddesinde "Enstitü, tüzel kişiliği haiz özel hukuk hükümlerine göre yönetilen bir kamu kurumu" olarak tanımlanmış olduğuna göre 3533 Sayılı Yasa kapsamında bulunmayan kuruluş hakındaki davanın genel hükümlere göre 25. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir. SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince ... 25. Asliye Hukuk Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 30/10/2006 gününde oybirliğiyle karar verildi....
K A R A R Dava, ecrimisil istemine ilişkindir. , uyuşmazlığın 3533 sayılı Kanun kapsamında kaldığı, hakemce çözümlenmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiştir. Davaya hakem sıfatıyla bakan hâkimi ise davacının 3533 sayılı Kanun kapsamında kalan kuruluşlardan olmadığı, uyuşmazlığın mahkemece çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik yönünden hüküm kurmuştur. 3533 sayılı Kanunun 1. maddesinde "umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı Devlete veya belediye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanların bu Kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledileceği, Kanunun 4. maddesinde de taşınmazın aynına yönelik uyuşmazlıkların yasa kapsamı dışında olduğu öngörülmüştür. Somut uyuşmazlıkta davacı ......
Mahkemece, 3533 sayılı yasaya göre davaya bakılarak davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir. 3533 sayılı yasanın birinci maddesinde, umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daire ve belediyelerle, sermayesinin tamamı, devlete veya belediyeye ya da hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan, adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanların bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledileceği hükme bağlanmıştır. Davacı ... işletmesinin 3533 sayılı yasanın 1. maddesinde tanımlanan kurumlardan olduğu taştırmasızdır. Davalı ... ise, 233 sayılı kanun hükmünde kararnameye göre kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsüdür. Aynı kararnamenin 4. maddesine görede, ... hukuk hükümlerine tabidir. Davalı bu nedenlerle, 3533 sayılı yasa kapsamında kalan idare ve kuruluşlardan değildir. Uyuşmazlığa 3533 sayılı yasanın uygulanma olanağı yoktur. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın genel mahkemelerde çözümlenmesi gerekir....
Dava; özel kanundan kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne dair verilen karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir. 3533 sayılı Kanunun 1. maddesine göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o kanunda yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir. Tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek sözü edilen yasa hükmü uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya aykırı olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İskenderun Tahkim Mahkemesi Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 03.05.2006 gününde verilen dilekçe ile muarazanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; Kanuna aykırı olduğu bildirilen idari kararın yargı denetimi İdare Mahkemelerine ait olduğundan davanın reddine dair verilen 11.07.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava, 3533 sayılı yasa hükümlerine tabi idareler arasındaki muarazanın giderilmesi istemiyle açılmıştır. Mahkemece uyuşmazlık idari yargı yerinde giderileceğinden dava reddedilmiş, Hükmü davacı temyiz etmiştir....
İstinaf kanun yoluna başvurulması hakem kararının icrasını kendiliğinden durdurur” şeklinde değiştirilmiş olup, yine 7078 sayılı Kanunun 18. maddesi ile aynen kabul edilen 694 sayılı KHK’nın 18. maddesi ile 3533 sayılı Kanun'a eklenen geçici 4. maddede “6 ncı maddede yapılan değişiklik hükümleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle itiraz aşaması tamamlanmamış olanlar dahil olmak üzere hakemde görülmekte olan davalarda da uygulanır” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereğince, 694 sayılı KHK ile 3533 sayılı Kanunda yapılan değişiklikle, 3533 sayılı Kanun uyarınca hakem sıfatıyla verilen kararlara karşı temyiz kanun yoluna değil istinaf kanun yoluna başvuru yolu açılmıştır. Ayrıca aynı KHK ile 3533 sayılı Kanuna eklenen geçici 4. madde gereğince, Kanun'un 6.maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle itiraz aşaması tamamlanmamış olanlar dahil olmak üzere hakemde görülmekte olan davalarda uygulanacağı belirtilmiştir....
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1-3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununun 1.maddesi gereğince, umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyeler, sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan, adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar, 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanunu'nda yazılı tahkim usulüne göre halledilir. Bir uyuşmazlığın 3533 sayılı Yasa hükümlerine göre bakılabilmesi için, davanın her iki tarafının da kanunun birinci maddesinde sayılan kamu kurumlarından olması gerekir. Taraflardan birisi kanunda belirtilen kamu kuruluşu değilse, davaya mecburi hakem sıfatıyla bakılamaz....
Hukuk Dairesi 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun (2797 sayılı Kanun) 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; dava konusu uyuşmazlığın niteliği ve temyizin kapsamının, 3533 sayılı Umumi Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve Belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete veya Belediye veya Hususi İdarelere Aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yol ile Halli Hakkında Kanun’dan kaynaklanan ecrimisil isteğine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Yargıtay Büyük Genel Kurulunun dairelerin iş bölümüne ilişkin 25.01.2023 tarihli ve 2023/1 sayılı kararı uyarınca dosyayı inceleme görevi Yargıtay 3. Hukuk Dairesine ait olduğundan, 2797 sayılı Kanun’un 60 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gerekli inceleme yapılmak üzere dosyanın ilgili daireye gönderilmesine karar vermek gerekir. KARAR Açıklanan sebeple; Dosyanın YARGITAY 3. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE, 30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/1 E., 2021/1 K. 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun (2797 sayılı Kanun) 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; dava konusu uyuşmazlığın niteliği ve temyizin kapsamının, 3533 sayılı Umumi Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve Belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete veya Belediye veya Hususi İdarelere Aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yol ile Halli Hakkında Kanun'dan kaynaklanan ecrimisil istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Yargıtay Büyük Genel Kurulunun dairelerin iş bölümüne ilişkin 18.01.2024 tarihli ve 2024/1 sayılı kararı uyarınca dosyayı inceleme görevi Yargıtay (3). Hukuk Dairesine ait olduğundan, 2797 sayılı Kanun’un 60 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gerekli inceleme yapılmak üzere dosyanın ilgili daireye gönderilmesine karar vermek gerekir. KARAR Açıklanan sebeple; Dosyanın YARGITAY (3)....
Çünkü, 19.07.2003 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan ve bu davada da uygulanması gereken 4916 Sayılı Yasanın 24. maddesi ile değiştirilen 3533 Sayılı Yasanın 4. maddesi gereğince “... taşınmazların aynına yönelik olan...” uyuşmazlıkların hakemde görülemeyeceği hükümleri getirilmiştir. Her ne kadar hakem mahkemesinin verdiği kararlar kesin ise de, hakemin görevi dışında ve yetki aşımı suretiyle verdiği kararlar temyiz edilebilir. O halde, mahkemece temyize konu davada mecburi tahkim yoluyla çözümlenmesi gereken uyuşmazlık bulunmadığı, 3533 Sayılı Yasa gereğince hakem sıfatıyla bakılan davalarda ancak tespit niteliğinde hüküm kurulabileceği, mülkiyete ilişkin iptal ve tescil yolunda karar verilemeyeceği gözetilmeksizin davanın hakem sıfatıyla görülüp işin esası hakkında yazlı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır....
