Adli yargı yerleri ancak özel düzenlemelerin varlığı halinde, idarenin eylem ve işlemlerinden doğan uyuşmazlıkları çözümlemekle görevlidirler. 3533 sayılı Yasa'nın 1. maddesine göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o Yasa'da yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir. Yargı yolu, 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-b ve 115. maddelerinde düzenlenen ve yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilecek olan dava şartıdır. Dosya içeriğine göre; Nüfüs ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün ölüm olayını Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmesi yasal olarak görevi olmasına rağmen bildirmediğinden bahisle davacı kurumun zarara uğradığı ileri sürülmüştür....
Mahkemece, davanın kabulüne ilişkin karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairece ‘’.. uyuşmazlığın hakem sıfatı ile çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, genel hükümlere göre incelenip sonuca bağlanması doğru görülmemiştir.’’ gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozmaya karşı önceki kararda direnilmiş, direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir, Bilindiği üzere; 3533 sayılı Zorunlu Tahkim Yasasının 4.maddesi uyarınca; Katma bütçe ile idare edilen daireler, belediyeler, özel bütçe ile idare olunan daire ve müesseselerden biriyle Genel Bütçeye dahil dairelerden biri arasında çıkan uyuşmazlıklar, o yerdeki yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı ve ya hakimi tarafından hakem sıfatıyla çözümlenir. Ne var ki somut olayda; dava konusu taşınmazda davacı ......
HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 442 ] 3533 S. UMUMİ MÜLHAK VE HUSUSİ BÜTÇELERLE İDARE EDİLEN ... [ Madde 1 ] 3533 S. UMUMİ MÜLHAK VE HUSUSİ BÜTÇELERLE İDARE EDİLEN ... [ Madde 4 ] "İçtihat Metni" Taraflar arasındaki davadan dolayı, bozma üzerine direnme yoluyla; Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinden verilen 11.02.2010 gün ve 2009/269 E.- 2010/16 K. sayılı kararın davalı üniversitenin temyizi yönünden bozulmasını, diğer davalı G.... S....yönünden ise direnme kararı yerinde bulunarak işin esasının incelenmesi için dosyanın 4.Hukuk Dairesi'ne gönderilmesini kapsayan ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'ndan çıkan 15.12.2010 gün, 2010/4-607 Esas, 2010/663 Karar sayılı ilamın, karar düzeltilmesi yoluyla incelenmesi davacı vekili ve davalılardan G.... S....tarafından verilen dilekçe ile istenilmiştir....
Mahkemece, ... hakkındaki davanın müracaata bırakıldığından, ayrılarak yeni esasa kaydedilmesine, ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 4.125,20 YTL.nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı belediyeden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm,davacı ile davalı ... tarafından temyiz edilmiştir. 3533 sayılı "Umumi, Mülhak ve Hususi Bütçelerle idare edilen Daireler ve Belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete veya Belediye'ye veya Hususi İdarelere ait Daire ve Müesseseler arasındaki ihtilafların tahkim yolu ile halli hakkındaki kanunun" 2570 sayılı yasa ile değiştirilen 4. maddesinde; "Katma Bütçe ile idare edilen daireler, Belediyeler, özel bütçe ile İdare olunan veya sermayesinin tamamı Devlet, Belediye veya özel idarelere ait olan daire ve müesseselerin veya bu daire ve müesseselerden biriyle ikinci maddede yazılı dairelerden biri arasında çıkan uyuşmazlıklar, bulunduğu yerin ve uyuşmazlık gayrimenkule ilişkin ise o...
Dosya içeriğinden; davalılardan Çetinkaya Belediyesi'nin istemi üzerine, at yarışları ve cirit oyunları düzenlemesine izin veren davacı Bakanlığın, 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Yasa'nın 2, 3 ve 6. maddeleri gereğince Türkiye Jokey Kulübü'nden ödenek sağladığı, özgülenen (tahsis edilen) ödeneğin davalı ... tarafından çekilip kullanıldığı anlaşılmaktadır. 3533 Sayılı Yasa'nın 1. maddesi gereğince genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı Devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar, o Yasa'da yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir. Yerel mahkemece, davacı ......
Asliye Hukuk (Hakem sıfatı ile) ile Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, elektrik trafosundan çıktığı iddia edilen orman yanığınından kaynaklanan 475.78.- YTL. tazminat istemine ilişkindir. Dava dilekçesi 04/01/2006 günlüdür. Sulh Hukuk Mahkemesince tarafların 3533 Sayılı Yasaya tabi kurulmuş olmaları sebebiyle davanın Hakemde görülmek üzere görevsizlik kararı verilmiş, Asliye Hukuk Mahkemesince de TEDAŞ'ın tacir olduğu ve Hakeme tabi bulunmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Somut olayda; davalı şirketin özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişi olduğu, 3533 Sayılı Yasa kapsamında bulunmadığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın genel hükümlere ve değerine göre Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir. SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince ......
Davalı İdare vekili,takip konusu alacağın 5510 sayılı Yasanın 21/4 maddesi gereğince yasal olduğunu, aynı yasanın 101 maddesi gereğince İş Mahkemesinin görevli olduğunu, davacı idarenin kazada %50 kusurlu olduğunu belirterek davanın reddi ile %40 icra inkar tazminatının tahsilini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davacı ve davalı idarenin 3533 Sayılı Kanunun 4.maddesinde sayılan Katma Bütçeli Dairelerden olması nedeniyle davanın tahkim usulüne göre halledilmesi gerektiğinden davaya Yüksek Dereceli Hakim tarafından Hakem sıfatıyla bakılması gerektiğinden dosyanın Yüksek Dereceli Hukuk Hakimliğine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece verilen karar, gönderme kararı niteliğinde olup temyizi kabil kararlardan olmadığından davalı ... vekilinin temyiz isteminin reddi gerekmiştir. SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ......
Mahkemece; davanın davalı sıfatı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. 1-) Somut olayda; Davanın tarafları ... ile ...... 3533 Sayılı Kanun'un 1. maddesi hükmünce “umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle, sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya umumi idarelere ait olan dava ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanları, bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilir.” Davada, taraflar, 3533 Sayılı Kanun’un 1.maddesinde gösterilen kuruluşlardandır....
Mahkemece, tarafların 3533 sayılı Kanun'un 1. maddesi kapsamında olduğu, aralarındaki dava konusu uyuşmazlığa bakma yetkisinin hakeme ait olduğu, anılan Kanun gereğince hukuk hakimlerinin en kıdemlisi tarafından davaya bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. 29/6/1938 tarihli 3533 Sayılı Kanunun 1. maddesinde; "Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı Devlete veya belediye veya hususi idarelere aid olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilirler....
Yerel mahkemece istem reddedilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur. 3533 Sayılı Yasa'nın 1 ve 4. maddeleri gereğince genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı Devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar, o Yasa'da yazılı tahkim usulüne göre bulunduğu yerin yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya yargıcı tarafından hakem sıfatıyla çözümlenir. Yerel mahkemece davacı İdare'nin uyuşmazlığın sözü edilen yöntemle çözümlenmesini istediği gözetilmeyerek, dava dilekçesinin mahkeme esas defterine kaydı ile davaya mahkeme olarak bakılıp sonuçta aynı sıfatla karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir....
