Dava; kiracının, kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu imalat bedellerinin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince iadesi istemine ilişkindir. Kural olarak kiracı tarafından kiralanana yapılan faydalı ve zorunlu imalat bedellerinin dava tarihi itibarıyla uygulanması gereken vekâletsiz işgörme ( BK m. 414) ve sebepsiz zenginleşme (BK m. 61 vd.) hükümlerine göre kiraya verenden istenmesi mümkündür. Yerleşik uygulama, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların yapıldığı tarih itibariyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 527. maddesi ( mülga 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun, 414. maddesi ) kapsamında vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kiraya verenden isteme hakkı olduğu yönündedir. Kural olarak bu gibi zorunlu ve faydalı masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir....
Davada, hatalı ödenen miktarın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan tahsili istenmiştir. Borçlar Kanununun 62. maddesi gereğince, borç olmayanı rızası ile ödeyen kimse yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir.Mahkeme gerekçesiyle belirtilen, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 27.1.1973 tarih 1972/6 E. 1973/2 K. sayılı kararı ile Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22.12.1973 gün ve 1968/8-1973/14 sayılı kararı ile çözümlenen husus, hatalı intibak veya hatalı terfi gibi bir şart tasarrufun sonradan idare tarafından geri alınması halinde, daha önce bu şart tasarrufa dayanılarak memura yapılmış olan fazla ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri istemenin idare hukuku ilkelerine göre mümkün olup olmadığına ilişkindir....
Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/201 E sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sonucunda davacının tapusu iptal edilmiş ve bu karar kesinleşmiş olup, bu hali ile davacının tazminat talebi Medeni Kanunun "Üst arza tabidir" hükümleri çerçevesinde haklı görülemeyeceği, yine davacının zilyetliğinin de tapu iptali kararının kesinleşmesi ile sona erdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-) Dava, dava konusu taşınmaza davacı tarafından dikilen ağaçların mahsul bedelinin davalılardan tahsiline yönelik sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesine ilişkindir....
Davacı 16.5.2011 tarihinde açmış olduğu işbu dava ile, kira sözleşmesi gereğince kiralanana yapmış olduğu tesis ve imalatların bedelinin her iki davalıdan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsilini istemektedir. Kural olarak kiracı kendi ihtiyacı için ve işinin gereği olarak kiralanana yapmış olduğu değer artırıcı imalat bedelini kiralayandan isteyebilir. Zorunlu ve faydalı masraf alacağına ilişkin uyuşmazlığın dava tarihinde yürürlükte olup olaya uygulanacak 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 410 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümlerine göre çözülmesi gerekir. Kiralananın üçüncü kişiye satılması durumunda, satış tarihinden önce gerçekleştirilen zorunlu ve faydalı masrafların satış bedeli içinde kaldığı, taşınmazı satın alan üçüncü kişinin taşınmazı mevcut hali ile görerek aldığı kabul edildiğinden sebepsiz zenginleşen tarafın kiralananın eski maliki olduğu kabul edilmelidir....
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın daha önce yine davaya konu edildiğini, aynı davanın tekrar açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının müvekkilinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davacıya karşı sorumlu olduğunu iddia ettiğini ancak bu iddianın gerçeği yansıtmadığını, TBK'nın 77. Maddesine göre müvekkili ile davacı arasında herhangi bir borç ilişkisi doğmadığından sebepsiz zenginleşme için şartların sağlanmadığını, taraflar arasında bir borç ilişkisi doğmadığından müvekkilinin davacının malvarlığından veya emeğinden haksız olarak zenginleşmiş olmasının mümkün olmadığını, iş bu haksız dava ile sebepsiz zenginleşme hükümlerine tabi olacağını, alacaklı olmadığı halde haksız bir şekilde müvekkilinin borçlu olduğunu iddia ettiğini, davanın reddine karar verilmesini, %20 oranından az olmayacak miktarda kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir....
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın daha önce yine davaya konu edildiğini, aynı davanın tekrar açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının müvekkilinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davacıya karşı sorumlu olduğunu iddia ettiğini ancak bu iddianın gerçeği yansıtmadığını, TBK'nın 77. Maddesine göre müvekkili ile davacı arasında herhangi bir borç ilişkisi doğmadığından sebepsiz zenginleşme için şartların sağlanmadığını, taraflar arasında bir borç ilişkisi doğmadığından müvekkilinin davacının malvarlığından veya emeğinden haksız olarak zenginleşmiş olmasının mümkün olmadığını, iş bu haksız dava ile sebepsiz zenginleşme hükümlerine tabi olacağını, alacaklı olmadığı halde haksız bir şekilde müvekkilinin borçlu olduğunu iddia ettiğini, davanın reddine karar verilmesini, %20 oranından az olmayacak miktarda kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir....
O nedenle davacı henüz sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre yaptıklarının bedelini isteyemez. Bu nedenle, ancak muhdesatın davacıya aidiyetinin kabul edilmesi halinde; bu karar ile ortaklığın giderilmesi davasında muhdesat bedelinin taşınmaz bedeline oranı belirlenerek, satış bedelinden bu oradaki miktarın davacıya ödenmesine karar verilecektir. O halde, yasal düzenleme ve bu ilkeler uyarınca davada muhdesat ve davacı tarafından taşınmaza yapılan eklemelerin tespiti ile yetinilmesi gerekirken, sebepsiz zenginleşme gerçekleşmeden bedelin tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 03.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı vekilinin davalı C.. Ç.. yönünden temyiz itirazları yerinde görülmeyerek reddedilmiştir. Uyuşmazlık, davacı tarafından taşınmaz için yapılan faydalı ve zorunlu masrafların yapıldığı tarihte taşınmazın maliki davalı Deniz Finansal Kiralama A.Ş'den istenip istenemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının geçerli (haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığından bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır. Somut olayda, davacının yaptığı imalatlar ile birlikte imalatın yapıldığı tarihte malik olan davalı D.....
Davada, imalatın (muhtesatın) davacı tarafından yapıldığının tespiti ile muhtesat bedelinin tahsili talep edilmektedir. 818 sayılı BK.'nun 61-66.maddelerine (6098 sayılı TBK.'nun 77-82.maddelerinde) göre sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının geçerli (haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığında bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır. 22.02.1991 gün, 1990/1 E.- 1991/1 K.sayılı YİBK'nda da vurgulandığı gibi; iade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tespit edilmesi gerekir....
Mahkemece, davacının davalıdan yalnızca taşınmaza yaptığı zorunlu masrafların bedelini talep edebileceği, alınan bilirkişi raporuna göre taşınmazda yapılmış zorunlu masraf bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı ve bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava, sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayalı alacak istemine ilişkindir. Kabule göre, konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen bir şey olan davalarda vekalet ücreti, nispi tarifeye göre hesaplanır. Davanın tamamen veya kısmen kazanılması ya da reddedilmesi halinde ise, nispi vekalet ücreti kabul ya da reddedilen müddeabihin değeri üzerinden hesaplanır....
