Dava şartlarının incelenmesi MADDE 115- (1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. (3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez. " hükmü yer almıştır....
Diğer taraftan aynı madde gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki (6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak) iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, HMK 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce re'sen incelenir. Buna göre , taraflar arasındaki uyuşmazlığın TBK'da düzenlenen adi ortaklık ilişkisinden kaynaklı olduğu, ortaklığın konusunun gelir elde etmek olması, davayı kendiliğinden ticari dava haline getirmeyeceği ve TTK'da ön görülen, tarafların her ikisinin de tacir olması koşulunun davada oluşup oluşmadığının mahkemece araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulduğu anlaşılmıştır....
A.Ş. arasında 27.04.2006 (... 4.Noterliğince 28.04.2006 tarih ve ... yev. no ile tasdikli) tarihinde 7 sayfa ve 35 maddeden oluşan “YAPIM İŞLERİNE AİT TİP SÖZLEŞME (TEKLİF BİRİM FİYATLI İŞLER İÇİN)”sinin imzalandığı görülmüş olup, sözleşmede; Madde 3- İşin adı, Yapılma Yeri, Niteliği, Türü ve Miktarı 3.1 İşin Adı: Eski ......
İİK 67/2. madde hükmünün amacı, borçlu olduğu miktarı bilebilecek veya bilebilecek durumda olan borçlunun icra takibine konu alacağın varlığına haksız olarak itiraz etmesini önlemektir. (Prof.Dr.B.Kuru İ.İ.Huk.2008.İst.sh.230-231)....
İİK 67/2. madde hükmünün amacı, borçlu olduğu miktarı bilebilecek veya bilebilecek durumda olan borçlunun icra takibine konu alacağın varlığına haksız olarak itiraz etmesini önlemektir. (Prof.Dr.B.Kuru İ.İ.Huk.2008.İst.sh.230-231)....
Mahkememizce davalı şirketlerin ticari defterlerinin ibrazı ve incelenmesi noktasında ara karar kurulup inceleme yapılmış ise de davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklıkla ticari ilişkide bulunulduğu ve adi ortaklığın defterlerinin ibrazına yönelik ara karar oluşturulmadığı anlaşılmakla davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklığın ilişkin dönemine ait ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılması bakımından talimat mahkemesi aracılığıyla mali müşavir bilirkişi görevlendirilmiş olup, bilirkişi 12/12/2022 tarihli talimat raporunda; yapılan inceleme neticesinde 2018 ve 2019 yılları yevmiye kayıtları ve muavin defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde davalı ortak girişim firması 31.12.2019 yılı sonu itibarı ile 3002 nolu kapanış fişi yevmiye kaydına istinaden 143.566,84 TL Mühendisler ahşap ürünleri Paz. San. Tic. Ltd. Şti'nden alacaklı olduğu, defter kayıtlarında tespit edilmiştir....
Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/52 E. sayılı dosyası ile devam eden ortaklığın feshi davası dosyasında Mahkememiz Heyeti tarafından SMMM ... Yönetim Kayyumu olarak atanmış olup işbu husus 19.07.2021 tarihli 10372 sayılı ticaret sicili gazetesinde tescil ve ilan edildiğini, şirket bünyesinde kurucu ortak sıfatıyla yer alan müvekkil ...'...
(İİK madde 67 )" şeklinde nitelendirilmiş olmasına rağmen, mahkemece itirazın iptali yönünden bir hüküm kurulmamış, alacak davası şeklinde karar verilmiştir. Hüküm alacak davası gibi kurulduğundan, asıl davada talep edilen icra inkar tazminatı ile ilgili olarak da bir hüküm kurulmamış, gerekçede de buna dair olumlu veya olumsuz bir değerlendirme yapılmamıştır....
Emareler, ancak hâkimin delilleri serbestçe değerlendirme (takdir) serbestisinin bulunduğu (HMK. madde 198), bu serbestinin özel kurallar ile sınırlanmamış olduğu (HMK. madde 200 ve 201 gibi) durumlarda ispat konusu olabilir. (Bilge Umar; (1980), İspat Yükü, (2. Baskı), Büyükçekmece, Kazancı Matbaacılık Sanayi. sf. 19.) İspatın, doğrudan delil göstererek ispat ve dolaylı ispat olarak ayrıma tabi tutulup, dolaylı ispatın emareler ile ispat olarak değerlendirildiği, bu kapsamda emareyi bir delil vasıtası olarak değil, ispata yardımcı, kanuni maddi unsura uymayan yabancı vakıalar olarak nitelendirildiği de görülmektedir. (M. Kamil Yıldırım; (1990), Medeni Usul Hukukunda Delillerin Değerlendirilmesi, İstanbul, Kazancı Kitap Ticaret. sf. 120, 121.) İspat yükü belli bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediğinin anlaşılamaması, yani olayın ispatsız kalması yüzünden hâkimin aleyhte bir kararıyla karşılaşma tehlikesidir....
Bu durumda mahkemece, karar tarihinde yürürlükte olan HMK'nın 114/2. madde hükmü uyarınca dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle, davanın anılan 115/2. madde hükmü uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, usulüne uygun bir takip yapılmadığından dava şartı oluşmadığı hükmün gerekçe kısmında kabul edilmiş olmasına rağmen davanın usulden reddine karar verilmemesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiş ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilmesi suretiyle hükmün onanması..." yönünde karar verilmiştir. Yine Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2014 tarihli 2014/1337 E. 2014/7035 K. sayılı kararında da aynı hususlara işaret edilmiştir. Somut dosya kapsamı ve takip dosyası incelendiğinde; dava, ek ödeme yükümlülüğü iddiasıyla açılmıştır. Ancak ......
