Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.Kaynağını 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 29 uncu maddesinden alan taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 237 nci maddesi ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 706 ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 89 uncu maddesi hükümleri uyarınca noter önünde re’sen düzenlenmesi gereken, bir başka anlatımla geçerliliği resmi şekil şartına bağlı kılınan, tam iki tarafa borç yükleyen ve kişisel hak sağlayan sözleşme türüdür. Vaat alacaklısı, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile mülkiyet devir borcu yüklenen satıcıdan edim yerine getirilmediğinde 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 716 ncı maddesi uyarınca açacağı tapu iptali ve tescil davasında borcun hükmen yerine getirilmesini isteyebilir....
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Noterlik Ücret Tarifesi'ne göre tahakuk eden çevirme ücretinin tamamının tahsil edilmesinden sonra, %50'sinin noterlerce tercümanlara ödenmesine ilişkin Türkiye Noterler Birliğinin 21/01/2010 tarih ve 2010/7 sayılı Genelgesi'nin ve bu Genelge uyarınca …. Noterliğince adli mütercim olan davacıya ödenen çevirme ücreti nedeniyle düzenlenen … tarihli gider pusulasının iptali istenilmiştir....
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Konya … Noteri olarak görev yapmakta iken hakkında yürütülen ceza kovuşturması nedeniyle işten el çektirilen davacı tarafından, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrası hükmüne istinaden "terör örgütleriyle iltisaklı ve irtibatlı bulunduğu" anlaşıldığından bahisle görevinin sonlandırılmasına ilişkin … tarihli ve … sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir....
Tapu Kanunu'nun 26. ve Noterlik Kanunu’nun 60 ve 89. maddeleri gereğince, noterlikte düzenleme şeklinde yapılması geçerlilik koşuludur. Eser sözleşmesinin bir türü olarak, eser sözleşmesinin unsurlarını taşımakla birlikte, taşınmaz satımını da içerdiğinden karma nitelikli bir akit olarak nitelemek mümkündür. Arsa sahibinin, arsayı devretme, yüklenicinin ise eseri meydana getirme ve kararlaştırılan oranda bağımsız bölümü devretme edimi bulunmaktadır. Bu hususlar dikkate alındığında, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin hukuki niteliğinin; ani edimli, karşılıklı, karma nitelikte bir sözleşme olarak kabul edebiliriz....
Bu takdirde, geçici olarak işten çıkarma hali ayrık olmak üzere diğer hallerde, noterlik aidatı ayrıldıktan sonra safi gelirin noter vekiline verilen ücretten artan kısmının yarısı notere verilip, diğer yarısı zimmeti çıktığı takdirde mahsup edilmek, aksi takdirde notere iade olunmak üzere, soruşturma ve kovuşturma kesin bir kararla sonuçlanıncaya kadar alıkonulur. Geçici olarak işten çıkarma halinde noter aidatı ve vekile verilen ücretten artan noterlik safi geliri Türkiye Noterler Birliğine gönderilir. Geçici yetkili noter yardımcısının birinci fıkrada gösterilen sebeplerle işinden ayrılması halinde 32 nci maddedeki usule göre yerine bir vekil seçilir. Vekil noterlik gelirinin tamamını alır....
DANIŞTAY SAVCISI : …DÜŞÜNCESİ : Dava, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının …tarihli ve …sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Gelir İdaresi Başkanlığının …tarihli ve …sayılı işleminin iptali istemine ilişkindir....
Buna karşılık Belediye Encümenin tahsisin iptali yönündeki kararı uzun yıllar boyunca davacının murisine tebliğ edilmediğinden davacının bu yere ilişkin hak ve borçları Noterlik işlemiyle 17.04.1978 tarihinde murisinden devraldığı görülmektedir. Daha da önemlisi İmar Müdürlüğünün -dosyadaki kayıtlara göre 1977 yılında- tahsis 1975 yılında iptal edilmiş olmasına rağmen davacının murisine tahsis bedelinin ödenmesi gerektiğine dair yazı yazdığı anlaşılmaktadır. 17. Davacının bu durumda tahsis işleminin iptal edildiğinden habersiz olarak tahsis edilen taşınmaza dair tahsis bedellerini ödemeye devam etmesinde İdarenin iyi yönetişim ilkesine uygun şekilde hareket etmemesinin belirleyici olduğu söylenebilir....
Noterlik Kanunu'nun 82. ve İcra İflas Kanunu'nun 38. maddeleri gereğince; noterlerin düzenlemiş oldukları belgelere ispat gücü ve icra edilebilirlik açısından, özel ve ayrıcalıklı bir konum verilmiştir. Bu kadar önemli bir işin yapılmasıyla yetkili kılınan noterlerin sorumluluklarının da düzenlemeye paralel olması gerekir. Noterlerin uzmanlığına inanan ve güvenen iş sahipleri, yapılan iş ve işlemlerin tam ve sağlıklı olduğu konusunda kuşku duymamalıdırlar. Bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar doğmuşsa noterin bundan sorumlu olması doğaldır (Tanrıver Süha, Noterlik Hukukuna İlişkin İncelemeler, 1993-2011, s. 53, 61, 82,85). Noterlik bir güven kurumudur. Buna paralel olarak noterlerin, ağır bir sorumluluğa tabi tutulması, kendilerine yüklenen işlerin önemi ve yanlış yapılmasından dolayı büyük zararların doğması tehlikesinin bulunması ve noterlik işlemlerinin sağlamlığı hususunda iş sahiplerine garanti verme gerekliliği düşüncesine dayanmaktadır....
A.Ş.’nin hisselerine ilişkin olarak yapılan muvazaalı devir işleminin iptali ile bu hisselerin miras payları oranında paylaştırılmasına ve yasal miras payları oranında müvekkiller adına pay defterine işlenmesine, mümkün olmadığı takdirde bedelinin ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
(TMK. 705, BK. 213, Tapu K. 26 ve Noterlik K.60 maddeleri) Resmi biçimde yapılmayan geçersiz sözleşmeye dayanılarak tapu iptali ve tescil talep edilemeyeceğinden, davacının tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin davasının reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir. Kabule göre; dava konusu 330 ada 1 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilerek 330 ada 15, 16, 17, 18 ve 19 parsel sayılı taşınmazların oluştuğu, 330 ada 1 parsel sayılı taşınmaz kaydının kapatılarak pasif hale geldiği anlaşılmış olup sicil kaydı kapatılan ve pasif hale gelen 330 ada 1 parsel üzerinden hüküm kurulması da doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ölen ... mirasçısı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,16.03.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi....
