Muris muvazaasında, miras bırakan ile sözleşmenin karşı tarafı, aralarında yaptıkları bağış sözleşmesini genellikle satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile gizlemektedirler. Başka bir anlatımla, miras bırakan ile karşı taraf malın gerçekten temliki hususunda anlaşmışlardır. Görünüşteki ve gizlenen sözleşmelerin her ikisinde de samimi olarak temlik istenmektedir. Ne var ki, görünüşteki satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesinin vasfı (niteliği) muvazaalı sözleşme ile değiştirilmekte, ayrıca gizli bir bağış sözleşmesi düzenlenmektedir. Görünüşteki sözleşmenin vasfı (niteliği) tamamen değiştirildiğinden, muris muvazaası aynı zamanda “tam muvazaa” özelliği de taşınmaktadır. 22. Muris muvazaasını öteki nispi muvazaalardan ayıran unsur ise mirasçıları aldatmak amacıyla yapılmasıdır....
ın ... mahallesi 32460 Ada 5 parselde tapuya kayıtlı taşınmazının 118/169 hissesini 21.12.1998 tarihli ... satış vaadi sözleşmesi ile 5.000.00 YTL bedelle davalı ... 'e sattığını, ancak tapuya tescil edilmediğini davalı ... 'in Karşıyaka 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/844E. sayılı davası ile 11.11.1999 tarihinde tescil kararı aldığını, kararın 25.12.2002 tarihinde kesinleşmesine rağmen tapuya tescil edilmediğini, dava konusu taşınmazın halen borçlu tarafından kullanıldığını, satış vaadi sözleşmesinin muvazaalı yapıldığını belirterek davalıların İİK'nun 277 ve devamı maddeleriyle tanımlanan muvazaaları nedeni ile davaya konu taşınmazın 118/169 arsa payı ve üzerindeki evin davacıların alacakları nedeniyle hali hazır durumu ile üzerindeki takyidatlar kaldırılarak satılmasına karar verilmesini talep etmiştir....
Dava, önalım hakkına konu edilen payın iptali ile davacılar adına tescili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi üzerine hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davaya konu bağ niteliğindeki ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 319/3986 payı tapuda ... adına kayıtlı iken adı geçenin 08.06.2010 tarihinde payını 28.000 TL bedelle davalıya satması üzerine süresinde açılan işbu dava ile taşınmazın diğer paydaşları olan davacılar önalım hakkının tanınmasını istemiştir. Davalı ise yapılan işlemin gerçekte satış olmadığını miras hukukundan kaynaklanan bedelsiz bir temlik olduğunu, pay satan ...'nın annesi olduğunu, aralarında miras ilişkisi olup önalım hakkının kullanılamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, gelen nüfus kaydına göre davalının, pay satan ...’nın oğlu olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir....
Somut olayda; davacı, davacının lehdar olduğu kira sözleşmesine konu gayrimenkulün davalılar arasında muvazaalı şekilde satıldığı, davalıların bu şekilde yeniden kira bedeli alma ve kiracıyı fuzuli şagil durumuna düşürmeyi amaçladığı iddiasıyla yapılan satışın muvazaa nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Her ne kadar, asliye hukuk mahkemesince, taraflar arasındaki sözleşmenin kira sözleşmesi olduğu ve sulh hukuk mahkemesinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de, davacı kira sözleşmesinden doğan bir hakkı sözleşmenin tarafına karşı ileri sürmemektedir. Talep kiracıyı ve kira sözleşmesini ilgilendirmeyen bir nitelikte ve satış sözleşmesinin iptaline ilişkin olup, dava genel mahkemede genel hükümlere göre çözülmelidir. SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 12/10/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi....
Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü: -KARAR- Asıl dava, ehliyetsizlik hukuksal nedenine dayalı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin iptali, birleşen dava ise yolsuz tescil nedeniyle tapu iptal ve tescil isteklerine ilişkindir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar bir kısım davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Davacı, mirasbırakan babası ...’in akli dengesi yerinde olmadığı halde, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarını satış suretiyle davalılara devrettiğini, temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı olduğunu, babasının aldatıldığını, saffet ve gafletinden yararlanıldığını ileri sürerek, tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir....
Önalım bedeli tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibarettir. Olayımıza gelince; davacı bedelde muvaaza iddiasında bulunarak önalım hakkı nedeniyle payın iptali ve adına tescilini talep etmiştir. Bedelde muvaaza iddiası satım sözleşmesinin tarafı olmayan davacı tarafından her türlü delille kanıtlanabilir. Davacı delil olarak tanık ve bilirkişi raporlarına dayanmıştır. Davalıya pay satan ... tanık olarak dinlenmiş, taşınmazı 30.000TL’ye sattığını beyan etmiş ve alıcı ile arasında düzenlenen 15.10.2011 tarihli protokol olduğunu bildirmiştir. Davacı tarafından da bu belgenin fotokopisi dosyaya ibraz edilmiştir. Mahallinde yapılan keşif neticesinde alınan bilirkişi raporu ile de dava konusu payın değerinin 25.000 TL olduğu belirlenmiştir. Tüm bu deliller ile davacı bedelde muvaaza iddiasını kanıtlamıştır....
Davacının istekleri arasında yer alan taraflar arasında edinilmiş mallara katılma rejimi gereği yarı paya ait tapu kaydının iptali ve tescili; mümkün olmadığı takdirde alacak (katılma alacağı) isteği bakımından bu davaların çözüm yeri 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4.maddesi gereğince Aile Mahkemeleri olup Aile Mahkemesi kurulmayan yerlerde ise Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemelerinde davanın Aile Mahkemesi sıfatı ile görülüp karar bağlanması gerekir. Davacının diğer isteği ise ...’nun 19.maddesine dayalı şahsi hakka ilişkin muvazaa nedeniyle tapu iptali ve davacı eş adına tescili olup bu istek bakımından uyuşmazlığın çözüm yeri HMK’nun 1 ve devamı maddeleri uyarınca belirlenecek genel Mahkemelerdir. Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında kendiliğinden göz önünde bulundurulur. Mahkemece her iki davanın birlikte görülerek karara bağlanması doğru görülmemiştir....
Muris muvazaasında, miras bırakan ile sözleşmenin karşı tarafı, aralarında yaptıkları bağış sözleşmesini genellikle satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile gizlemektedirler. Başka bir anlatımla, miras bırakan ile karşı taraf malın gerçekten temliki hususunda anlaşmışlardır. Görünüşteki ve gizlenen sözleşmelerin her ikisinde de samimi olarak temlik istenmektedir. Ne var ki, görünüşteki satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesinin vasfı (niteliği) muvazaalı sözleşme ile değiştirilmekte, ayrıca gizli bir bağış sözleşmesi düzenlenmektedir. Görünüşteki sözleşmenin vasfı (niteliği) tamamen değiştirildiğinden, muris muvazaası aynı zamanda "tam muvazaa" özelliği de taşınmaktadır. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) 611....
ın 28.02.2013 tarih ve 2382 yevmiye nolu satış sözleşmesiyle ... 'a ait 3/16 payı 47.000,00 TL bedelle iktisap ettiği, dava açıldıktan sonra 08.04.2013 tarihinde davalı ...'ın dava konusu taşınmazdaki 3/16 payı dahili davalı ...'e 47.500,00 TL bedelle sattığı, davacı tarafın seçimlik hakkını kullanarak davayı paydaş ...'e yönelttiği, davalı ...'ün gerçek satış bedelinin 73.000,00 TL olduğunu savunduğu; ancak, resmi satış sözleşmesinin tarafı olup, kendi muvazaasına dayanamayacağı gerekçesiyle davalının bedelde muvazaa iddiası reddedilerek davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmü, dahili davalı ... temyiz etmiştir....
