Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki sözleşmenin 6. ve 18. maddesine göre yüklenici firmanın işi yarım bırakması halinde yüklenici firmanın kooperatiften hiç bir hak ve alacak talebinde bulunamayacağının kararlaştırıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine dayalı yüklenicinin tazminat istemine ilişkindir. Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinin feshi halinde taraflar sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre verdiklerini geri isteyebilirler. Yüklenici tarafından arsa sahibinin arsasına yapılan inşaatta kullanılan malzemelerin ve gerçekleştirilen imalâtın fesih iradelerinin birleştiği ya da bu şekilde bir irade birleşmesi yoksa fesih hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiği tarih itibariyle mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelini isteyebilir....
Dosyanın incelenmesinde; davacı tarafça limited şirket ortaklığı kapsamında iş yapımı nedeniyle davalının hissedarı olduğu taşınmaz üzerine yapı inşa ettiğini belirterek davalının sebepsiz zenginleştiği iddiasıyla alacak davası açtığı, mahkemece taraflar arasında iş yapma iradesinin sona erdiği tarih olan 2005 yılının zamanaşımının başlangıcı olarak kabul edilmiş ise de, davalının hissedarı olduğu taşınmaz yönünden 25/12/2006 tarihinde açılan ortaklığın giderilmesi davası sırasında davalı tarafından 23/12/2009 tarihinde diğer paydaşlar aleyhine dava konusu yapılara yönelik muhtesat aidiyetinin tespiti davası açıldığı, davacınında 16/09/2010 tarihinde asli müdahil olarak muhtesata ilişkin yargılamaya katıldığı, yargılama neticesinde 21/05/2013 tarihinde verilen hükümle muhtesatların davalı ... tarafından oluşturulduğunun tespitine, davacı ...’ın ise tapuda pay sahibi olmadığı, kendisinin tespit istemekte hukuki yararı bulunmadığı, harcamış olduğu miktar var ise sebepsiz zenginleşme hükümlerine...
Uyuşmazlık; davacının dava konusu taşınmaz için yaptırdığı imalat ve tadilatların lüks mü yoksa faydalı ve zorunlu mu oldukları, bu çerçevede lüks faydalı ve zorunlu masrafların tutarının ne kadar olduğu ve belirlenen tutarın davalıdan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesinin istenip istenemeyeceği noktalarında toplanmaktadır. Sebepsiz zenginleşme, 6098 sayılı TBK’nun 77 ve devamı (mülga 818 sayılı BK’nun 61 vd) maddelerinde düzenlenmiş olup, madde hükmü uyarınca "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Buna göre; sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ile fakirleşme arasında uygun nedensellik (illiyet) bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekmektedir....
Dava, davaya konu taşınmaza, davacılar tarafından yapıldığı iddia edilen faydalı ve zorunlu masrafların sebepsiz zenginleşme kuralına göre diğer paydaşlardan tahsili istemine ilişkindir. Paydaşlığın giderilmesine konu olan taşınmaza, paydaşlar tarafından faydalı ve zaruri masraf yapılmış ise; bu masraf, diğer paydaşlardan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istenebilir. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için, bir tarafın mal varlığının diğer tarafın malvarlığı aleyhine çoğalması gerekir. İade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tespit edilmesi gerekir. Sebepsiz zenginleşme borçlusunun bu muhdesatın yapıldığı anda ekonomik açıdan zenginleştiği, yapanın ise o anda fakirleştiği ileri sürülemez. Zira vücuda getiren paydaş tarafından kullanılan muhdesatın, diğer paydaşlara herhangi bir katkısı bulunmamaktadır....
Şti. firmasının kredi borcunu ödememesi üzerine adı geçen firma aleyhinde Aydın İcra Dairesinin ... dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, şirketin tespit edilebilen tek mal varlığı olan taşınmazı üzerine haciz uygulatıldığını, taşınmazın satışı sonrası düzenlenen sıra cetvelinde müvekkil bankaya dosya alacağını kapatacak miktarda pay düşmediğini, bu arada çekin 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, bunun üzerine sebepsiz zenginleşmeye dayalı tahsilat sağlayabilmek için daha önce icra takibi yapmadığı için 3 yıllık yasal süresi geçen davaya konu çeki Aydın İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyası üzerinden TTK 732. maddesi kapsamında "sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talebi" açıklamasıyla örnek ödeme emri ile icra takibine konu ettiğini, taraflar arasında temel ilişki bulunmadığından icra takibi özellikle sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talebi ile açıldığını, davalı tarafın ise borcuna karşılık keşide ettiği çek bedelini halen son hamiline ödemediğini...
Sebepsiz zenginleşme 818 sayılı Kanun'un 61 ve devamındaki (6098 sayılı Kanun md. 77 vd.) maddelerde düzenlenmiş olup aynı Kanun'un 62 nci maddesine göre borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir (6098 sayılı Kanun md. 78/1). Bu anlamda kendisini borçlu sanarak ödeme yapan gerçek borçludan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre ödediği bedeli, 818 sayılı Kanun'un 66 ncı (6098 sayılı Kanun md. 82) maddesinde düzenlenen özel zamanaşımı süreleri içerisinde talep edebilir. Zira alacak hakkı sebepsiz zenginleşmeden doğmuş olup burada özel hüküm mevcudiyeti sebebiyle genel zamanaşımı hükümleri uygulanmaz....
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile; taraflar arasında ---- kadar sözleşmede belirlenen hizmetlerin verilmesi nedeniyle hak edişin tam olarak ödenmemesi ve 5510 sayılı Yasanın 81.maddesi (ı) bendi uyarınca hazine tarafından karşılanan primlerin hak edişlerden kesilmesi nedeniyle açılmış alacak davasıdır. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin 12/07/2017 günlü ön inceleme duruşmasında dava şatları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilerek tarafların tüm delileri toplanmış, bilirkişiden rapor alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi . ... ile ... ve müşterekleri aralarındaki muhdesatın tespiti davasının kabulüne dair .......
Davacı, dava dilekçesinde, borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini talep etmektedir. Buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlık sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Türk Borçlar Kanunu'nun konuya ilişkin 77 (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 61 v.d) ve ardından gelen maddelerindeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme, bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre zamanaşımı süresi, TBK'nun 82. maddesinde için kanunda 2 ve 10 yıllık süreler olarak öngörülmüştür. Ancak bu sürenin işleyebilmesi için davacı tarafın verdiğini geri istemeye hakkı olduğunu öğrenmiş olması gerekir....
, zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse diğer taraf, istem hakkı zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcunu ifadan kaçınabileceğini, zamanaşımına uğrayan çeke mesnetle keşideciye karşı ilamsız takip başlatan çek hamili, kambiyo hukukundan mütevellit haklarını kullanamaz ise de; kendisiyle doğrudan ilişkisi olmayan keşideci hakkında sebepsiz zenginleşme hükümlerine binaen hak talebinde bulunabilir olduğunu, İİK.33/A maddesinde kast edilen genel mahkemede dava yolu, alacaklı tarafın sebepsiz zenginleşme hükümlerine ve temel alacak ilişkisine dayanarak dava açması oduğunu, Bursa 1.İHM.2013/ ......
