Bu nitelikteki tespit davaları mülkiyet tespiti niteliğinde olmadığından başlı başına bir değer oluşturabilecek nitelikte olması koşuluyla kimin tarafından meydana getirildiğinin tespiti mümkündür. Davacının talebinin konusu da bu nitelikte olduğu halde, mahkemece muhdesat niteliği kazanmadığı gerekçesiyle bu talebinin reddi doğru olmamıştır. Mahkemece yapılacak iş; davacının muhdesat tespiti talebi ile ilgili delillerinin toplanarak gerçekleşecek sonucu uyarınca davacı tarafından meydana getirilmişse davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar vermek; aksi halde bu talebin reddine karar vermek olmalıdır. Hükmün bu bölümünün açıklanan nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir. 2- Davacının muhdesatın tespitine karar verilmesi talebi yanında, mirasbırakana verdiğini iddia ettiği altın eşya ve koyun bedeli yönünden de sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talebi de mevcuttur....
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; eldeki davanın sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davası niteliğinde olduğu, davacının lehtar davalı ile olan temel ilişkiye dayalı olarak borçlu olunmadığının tespiti ile senet nedeniyle dava dışı 3.kişiye ödemek zorunda kaldığı tutarın tahsili istemiyle eldeki davayı açtığı, ancak icra dosyasında ... tarihli davacının ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin ödeme taahhüdünde bulunduğu, eldeki davanın ... yılında açıldığı, ödeme tarihinde yürürlükte olan kanun hükümlerine göre borçlu olmadığı şeyi ihtiyariyle veren kimsenin hataen kendisini borçlu zannederek verdiğini ispat etmedikçe onu istirdat edemeyeceği, somut olayda davacı tarafça ödemenin hataen yağıldığı hususunun ileri sürülmediği, dolayısıyla sebepsiz zenginleşmeye dayalı talebin şartlarının gerçekleşmediği, zira ortada hataen yapılan bir ödemenin bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla, sübuta ermeyen davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur....
Dava, 53 ada 82 parsel üzerindeki zemin kat+birinci kattan oluşan bina ile ilgili açılan muhdesatın aidiyetinin tespiti isteğine ilişkindir....
Şti. ile ... ve ..., asli müdahiller ... ve ... aralarındaki muhdesatın tespiti davasının kısmen kabulüne, kısmen reddine dair.... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 01.09.2015 gün ve 1267/498 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili, davalılar vekili, asli müdahiller vekili tarafından süresinde istenilmiş ise de, duruşma isteğinin pul yokluğundan red olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü: KARAR Davacı vekili, tapuda taraflar adına paylı mülkiyet hükümlerine göre kayıtlı olan 1094 parsel sayılı taşınmaz üzerine, .... Plaza inşaatı yapımı için tapu malikleri arasında 24.03.2008 tarihli protokol yapıldığını, bu protokolde, yapılacak olan plazanın %65,5 hissesinin davacıya, %24,5 hissesinin davalı ...'e, %10 hissesinin davalı ...'...
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, muhdesatın aidiyetinin tespiti, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere kalıcı yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m).22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi eşya hukukunda, muhdesattan, bir arazi üzerinde kalıcı yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklindedikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, şahsi bir hak olup (TMK 722, 724, 729 m.ler), sahibine arazi mülkiyetinden ayrı bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Muhdesatın Tespiti Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü....
Mahkemece, taşınmazın kadastro tespiti ile orman sınırı içinde kaldığı, mülkiyetinin tespit öncesi ve sonrasında da hukuken davacı yanda bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasındaki adi yazılı taşınmaz satış sözleşmesinden kaynaklı alacağın, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre, iadesi talebine ilişkindir. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. Türk Borçlar Kanunu'nun konuya ilişkin 77. ve ardından gelen maddelerindeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir....
İstinaf Sebepleri Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacılar tarafından açılan muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davasının devam ettiğini, davalının soybağının reddine karar verildiğini, muhdesatın gerçek sahibinin muris ... olduğunu, Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde mirasçı olmayan davalı ... ’ın edinmiş olduğu kazanımların iadesi için dava açıldığını ve bu davanın da belirtilen davaya delil olması için açıldığını ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; dava konusu taşınmaza yönelik kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasının 20.11.2018 tarihinde kesinleştiği, davacının sebepsiz zenginleşme esaslarına göre alacak davası açılabileceği ve bu davayı açmakta güncel hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. IV. TEMYİZ A....
Dava, davaya konu taşınmaza, davacılar tarafından yapıldığı belirtilen muhtesatların aidiyetinin tespiti ve muhtesat bedellerinin tahsili istemine ilişkindir. Paydaşlığın giderilmesine konu olan taşınmaza, paydaşlar tarafından faydalı ve zaruri masraf yapılmış ise; bu masraf, diğer paydaşlardan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istenebilir. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için, bir tarafın mal varlığının diğer tarafın malvarlığı aleyhine çoğalması gerekir. İade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tespit edilmesi gerekir. Sebepsiz zenginleşme borçlusunun bu muhdesatın yapıldığı anda ekonomik açıdan zenginleştiği, yapanın ise o anda fakirleştiği ileri sürülemez. Ekonomik yönden zenginleşme ve fakirleşmenin, satış suretiyle taşınmazdaki ortaklığın giderildiği anda gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Daha açık deyişle, sebepsiz zenginleşme; satışın yapılıp bedelinin ödendiği tarihte gerçekleşir....
Öyleyse, ortaklığın giderilmesi davasında satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiş ise- satış henüz yapılmamış olsa bile- muhtesat tespiti davasının artık dinlenmesinde hukuki yarar kalmayacaktır. Zira, artık hak iddia edenin genel hükümlere dayalı (sebepsiz zeginleşme, TBK.md.77 vd.) bir eda davası açma imkanı devreye girecektir). Ayrıca, paydaş veya miras ortağı olmayanın (üçüncü kişilerin) ortaklığın giderilmesi davasında taraf sıfatı olmayacağından; muhtesat tespiti davası açma hakkının da bulunmadığının da kabulü gerekir....
