"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Menfi tespit Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı menfi tespit davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde taraflardan gelen olmadı. Dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira sözleşmesi kefili aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı menfi tespit davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı vekili Av. ... ve davacı vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira sözleşmesini müteselssil kefil olarak imzalayan davacının menfi tespit istemine ilişkindir....
SAVUNMA :Davalı cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafından açılan menfi tespit davasına ilişkin dava dilekçesinin kendisine tebliğ edildiğini, davaya cevap dilekçesini süresinde sunduğunu, talep konusu olan çeklerin 3 kişilerde olmaları sebebi ile çekler üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasını ve davanın reddini savunmuştur. DELİLLER : 1-09/11/2018 havale tarihli ıslah dilekçesi, 2-Kira sözleşmesi aslı, 3-Davaya konu Çek suretleri, 4-Tüm dosya kapsamı ve sair belgeler KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE: Dava, davacının davalıya borçlu olup olmadığı hususunun tespitine ilişkin açılmış menfi tespit davasıdır....
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili tarafından davacı borçlu aleyhine ---- dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, davacı taraf huzurda görülmekte olan senedin bedelsizliğine ilişkin menfi tespit istemli davada müvekkili tarafından davacı borçlu aleyhine ----- Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, davacı taraf huzurda görülmekte olan senedin bedelsizliğine ilişkin menfi tespit istemli davada şimdilik 20.000,00 TL borçlu olmadıklarının tespitini talep edilmesinin takip miktarı belirli olduğundan ve senedin tamamının bedelsiz kaldığını iddia ettiğinden kısmi dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, HMK maddde 4/(1)-a) uyarınca kira ilişkisinden doğan alacaklar için açılacak olumsuz tespit davalarında görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacı taraf senedin kira ilişkisinin teminatı amacıyla verildiğini iddia ettiğine göre davaya bakmakla görevli mahkeme-----Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğunu...
Huzurda görülen dava menfi tespit davasıdır. Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer, fakat davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki İlişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı HMK m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6)....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Menfi tespit Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı menfi tespit davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira sözleşmesi ile bu sözleşmeye dayanarak başlatılan icra takibinin iptali ve icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece,davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir....
Dava; araç kira sözleşmesi nedeniyle alınan kambiyo senedinden kaynaklanan İİK 72.maddesine dayalı menfi tespit davasıdır. Davacı vekili dilekçesinde müvekkilinin araç kiralama anlaşması yaptıkları sırada davalıya verdiği senedi aralarındaki anlaşmaya aykırı bir şekilde tahrifat yaparak takibe koyduğununu, senedin taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı olarak sonradan doldurulduğunu, sözde düzenleme tarihinin 10.04.2024; vade tarihinin ise 10.02.2024 olduğunu, kötü niyetli davalının icra takibinin haksız olduğu şeklinde açıklamada bulunarak eldeki menfi tespit davasını açmıştır.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır....
Oto Petrol Deniz Araçları A.Ş.’den olan kira alacağı nedeni ile takip başlattığı ve iflası istemi ile açtığı dava sonucunda kira alacağına dayalı takip borcu ödenmediğinden davacının iflasına karar verildiği anlaşılmaktadır. İflas kararı sonrasında davacı .... Oto Petrol Deniz Araçları A.Ş.’nin, davalı ..... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş.’ye kira alacağından dolayı menfi tespit davası ile taşınmazın tapu iptal ve adına tesciline ilişkin açtığı dava sonucunda kira alacağı yönünden menfi tespit kararı verilmiş, taşınmazın ...... A.Ş. tarafından 3. kişiye satılmış olması nedeni ile taşınmaz bedelinin ........ A.Ş.den tazminine karar verilmiş ve bu karar kesinleşmiştir. Davacı ..... Oto...AŞ. iflasına neden olan borcun mahkeme kararı ile ortadan kalktığından bahisle iflasın kaldırılmasını talep etmiş, davalı .... Oto.. A.Ş. ise taşınmaz bedelinin davacı ... Oto.. A.Ş.'...
Bu durumda mahkemece, taşınmazın 19/02/2013 tarihinde tahliye edildiği davacıların senedin vade tarihinden tahliye tarihine kadarki beş günlük kira bedelinden sorumlu olduğu, senet bedelinden beş günlük kira bedeli düşüldükten sonra kalan tutar yönünden davacıların borcu bulunmadığının kabulü gerekir. Diğer taraftan davalının savunmasında ileri sürdüğü taşınmazın tahliye edildikten sonra uzun süre boş kalması nedeniyle davalının uğramış olduğu makul süreye yönelik kira kaybı da değerlendirilerek menfi tespit isteminin incelenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozulmuştur....
Dava, kira ilişkisinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacının kira ilişkisinden kaynaklanan talebininin değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi görevi 6100 Sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında Sulh Hukuk Mahkemesi’ne aittir. Bu nedenle mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın esasının incelenmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. ./.. -2- 2-) Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir....


