Davada, taraflar arasında aktedilen kira sözleşmesindeki kira parasının %30 artırılacağına dair artış şartının günün koşullarında fahiş olduğu, takip eden dönemler itibariyle kiracıyı bağlayıcı olmayayacağı bu nedenle geçersiz olduğununu tespiti ile bu doğrultuda fazla tahsil edilen 1827 TL'nin geri tahsili istenilmiş; mahkemece kira sözleşmesine dayalı olarak yapılan tahsilatın sebepsiz zenginleşme oluşturmayacağı bu nedenle dönem bittikten sonra önceki dönemde yapılan ödemenin geri istenemeyeceği, gerekirse kira tespiti ya da uyarlama istenebileceği gerekçeleriyle istemin reddine karar verilmiştir. HUMK'md.8/1'e göre mamelek hukukundan doğan dava tarihindeki (2007) değer ve miktarı 5910 YTL'yi geçmeyen davalar Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülür....

------ numara ile kayıtlı ortağı olduğunu, davalı kooperatifin 2022 yılına ait mali genel kurul toplantısının 12/02/2023 tarihinde nisap yokluğundan -------- görevlisi tarafından iptal edildiğini, tekrarı olarak 07/05/2023 tarihinde yapıldığını ve bu toplantıya katılarak gündemin 7. madde, 10. madde ve 11. maddesine ret oyu vererek kabul etmediğini, bu maddelerle ilgili şerhlerinin divan kurulu başkanlığı imzası ile tutanağa geçirildiğini, davalı kooperatifin yıllardır, ana sözleşmeye iyi niyet kurallarına ve kooperatif kanununa aykırı olarak 38 senedir varlığını devam ettirmekte ve kat irtifak tapuları verilmiş olan, --------- olarak bilinen siteyi, kooperatif yönetiminin ısrarla yönettiğini, bu konuda açmış oldukları, ---------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2020/2021 yıllarını içeren 27.03.2022 yılında yapılan genel kurul kararlarının iptali davası, Kat Mülkiyeti Kanunundan kaynaklanan davalar (Kooperatif genel kurulunda site yönetimi ile ilgili karar alınmaması, yönetici atanması istemli...

tarihi itibariyle kira sözleşmesinin 1 yıllık kısa süreli kira sözleşmesine dönüştüğü konusunda da tereddüt bulunmamaktadır.Dava önceki dönemde kararlaştırılan kira parasının günün ekonomik koşulları altında çekilmez hal olması ve böylece işlem temelinin çökmesi olgusuna dayalı kira parasının uyarlanması isteğine ilişkindir....

Mahkemece asıl alacak yönünden itirazın iptaline ve tahliyeye karar verilmiş hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının kiralananda kiracı olup, kira sözleşmesinin özel şartlar 2. maddesinde, yakıt giderinin kiralayan tarafından metrekare hesabına göre tespit edileceği, belirlenen bu bedelin kiracı tarafından muhasebe servisine ödeneceğinin kararlaştırdığını, davalının 2006,2007,2008 yılı yakıt giderlerini ödemediğini, başlatılan tahliye istemli icra takibine de itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptaline, %40 tan aşağı olmamak üzere inkar tazminatına ve davalının tahliyesine karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili, yakıt gideri için tahliye istemli icra takibi yapılamayacağını, bununla birlikte temerrütü önlemek amacıyla talep edilen asıl alacak miktarını kira bedeli için tayin edilmiş bulunan tevdi mahalline ödediklerini belirterek davanın reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini savunmuştur....

Bundan sonra, dosya SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, 06/01/2021 tarihinde düzenlenen raporda; aylık 3.136,98TL kira bedelinden yıllık ödenmesi gereken kira bedelinin 37.643,76TL olduğu hesaplanmıştır. Tüm bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma gereğini yerine getirebilecek şekilde bilirkişi heyeti raporunun dosyaya kazandırılmadığı, bilirkişi raporlarında uyarlama koşullarının oluşup oluşmadığı yeteri kadar irdelenmediği gibi bu hususta bir değerlendirmeye de yer verilmediği, sadece emsal taşınmazlar ile özelliklerinin değerlendirildiği, bu bağlamda bozma gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır....

Mahkemece, sözleşmenin değişen koşullara uyarlanmasına ve dava konusu her bir daire için aylık kira bedelinin 350,00 YTL. olarak tesbitine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir. 2-Taraflar arasındaki kira sözleşmesi, 21.6.2002 başlangıç tarihli ve üç yıl sürelidir. Sözleşmenin hususi şartlarında, yıllık artış oranının Devlet İhale Genelgesinde belirtilecek orana göre tesbit edileceği kararlaştırılmıştır. Taraflar kira parasının miktarında anlaşamadıklarına göre, ancak kira parasının tespiti için dava açmak hakkına sahiptirler ve dava bu yöndeki talep kira tesbiti davalarındaki prosedüre uygun olarak görevli sulh hukuk mahkemesince çözümlenmesi gerekir. Oysa, hakimin istisnaen sözleşmeye müdahalesini öngören uyarlama ise, uzun süreli olan ve kira miktarının tespiti yönünde bir kararlaştırmanın bulunmaması, ya da bulunsa dahi, bu kararlaştırmanın, edimler arasındaki dengenin bozulmasına neden olacak miktarda olması halinde söz konusu olur....

"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi HÜKÜM : Uyarlama talebinin reddine, eski hükmün aynen infazına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına dair. Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak; Gereği görüşülüp düşünüldü; 7 günlük temyiz süresinin son gününün adli tatile rastlaması sebebiyle sanık müdafiinin 08.08.2011 tarihli temyizinin süresinde olduğu anlaşıldığından, tebliğnamenin 'süreden red' istemli görüşüne iştirak edilmemiştir. Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA, 12.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi....

Kira sözleşmesi 01.05.2005 tarihini taşıdığından davacı tapu siciline yapılan 07.05.2004 günlü belirtmeden haberdar olmadığını ileri süremez. Esasen, basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gereken davacının bu saptamayı yapmadan kira sözleşmesi düzenlemiş olduğunun kabulü hayatın olağan akışına da uygun düşmez. Bu anlatılanlara göre, davacı kiralananda kullanmanın sonradan kısmen mümkün olmadığını ileri sürerek Borçlar Kanunu m.274 hükmünden yararlanarak uyarlama yoluyla kira parasından indirim isteyemez. Mahkemece, saptanan bu durum karşısında davanın reddi yerine hukuki olan konuda bilirkişi raporuna bağlı kalınarak talep kısmen kabul edildiğinden karar bozulmalıdır. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 14.09.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi....

Davacı dava dilekçesinde, kiralanan taşınmazın 1.1.2004 başlangıç tarihli sözleşme ile kiraya verildiğini, aylık 150 USD olarak halen ödenen kiranın emsalleri karşısında çok düşük kaldığını ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.Taraflar arasında yazılı bir kira sözleşmesi dosyada bulunmamakla beraber ,kira sözleşmesinin varlığı davalı tarafından da kabul edilmektedir.Davacı ve davalının beyanları birlikte değerlendirildiğinde açılan dava bir tespit davası olmayıp; niteliği itibarıyle kira bedelinin günün ekonomik koşullarına uyarlandırılması davasıdır. Dava değerine göre de Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekir. Uyarlama koşullarının bulunup bulunmadığı da yapılacak 2008/14550-2009/3938 yargılama sonunda belirlenecektir. Bu nedenle mahkemece işin esasına girilerek hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, görev yönünden dava dilekçesinin reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir....

Davalı vekili taraflar arasında yapılan kira sözleşmesine göre 2001 yılının aylık kirasının 6050 USD,yıllık kirasınınise 72600 USD olarak kararlaştırıldığını, davacının iddia ettiği gibi sözleşmenin 3.maddesinde artışın kararlaştırılmadığı , her yılın kira bedelinin ayrı ayrı sözleşmelerle belirlendiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece benimsenen bilirikşi raporu doğrultusunda asıl davanın kabulüne, davacının davalıya 6600 USD+KDV borcu olmadığının tespitine, toplam 1.284.731.019.TL ödemenin ödeme tarihlerinden itibaren değişen oranlardaki reeskont faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, davacının birleşen davada açtığı uyarlama davasının ise hakimin sözleşmeye müdahalesini gerektirir koşullar oluşmadığı için reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir....