Haciz, kesinleşmiş icra takibinin konusu olan bir alacağın ödenmesini teminen borçluya ait ve haczi kabil bulunan mallara bir bakıma takibi yapan icra müdürlüğünün el koyması işlemidir. İcra İflas Kanununun 91. maddesi hükmü gereğince gayrimenkulün haczi ile takip konusu borç ve eşya arasında ilişki kurulur ve tasarruf yetkisi Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi anlamında kısıtlanmış olur. Bu tür kişisel haklar tapu kütüğüne şerh verilmekle hak sahibine eşya üzerinde dolaylı da olsa hâkimiyet kurma hakkı sağlamaz ise de tasarruf yetkisinin dar anlamda kısıtlanması sonucunu doğurduğundan taşınmaz üzerinde sonradan bu hakla bağdaşmayan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilir hale gelir. Haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi halinde de taşınmaz kaydının terkini mümkündür....
Haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması halinde veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi İcra ve İflas Kanununun 110. maddesi uyarınca da borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple haczin kalkması halinde de şerhin terkini mümkündür. Somut olaya gelince; tapu kaydındaki dayanağı kalmayan veya yolsuz şerh verildiği iddia edilen haciz şerhlerinin terkini taleplerinde genel mahkemeler görevli olup, açılan davalarda da haciz lehtarları hasım gösterilmelidir. O halde; davacının, haciz şerhinin terkinini talebiyle şerh lehtarlarına husumet yöneltmeden, önceki kayıt maliki olan ...'...
Mahkemece, dava konusu haciz şerhlerinin 17.11.2015 tarih ve 19938 yevmiye numaralı işlemle terkin edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmü, davacı Hazine vekili temyiz etmiştir. Haciz, kesinleşmiş icra takibinin konusu olan bir alacağın ödenmesini teminen borçluya ait ve haczi kabil bulunan mallara bir bakıma takibi yapan icra müdürlüğünün el koyması işlemidir. Haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi halinde de haciz şerhinin terkini mümkündür. Bir davada mahkeme tarafların talepleriyle ilgili olumlu veya olumsuz bir karar vermek zorundadır. Taraf istemleri hakkında bir karar verilmemesi yargılama ilkelerine uygun düşmeyecektir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 06.08.2013 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydındaki haciz şerhinin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; dava dilekçesinin görevden reddine dair verilen 17.09.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava, haciz şerhinin terkini isteğine ilişkindir. Mahkemece, kaldırılması talep edilen haciz şerhlerinin, icra dairelerinin yaptığı işlemlere istinaden konulmuş ve halen derdest olan hacizler olduğu, icra müdürlüğünce konulan hacizlerin kaldırılmasının ancak icra mahkemesinden istenilebileceği belirtilerek görev yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir....
Haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi halinde de taşınmaz kaydının terkini mümkündür. 2012/1667-3751 -2- Bu tür davalar tapu sicilindeki haciz lehdarı davalı gösterilmek suretiyle adli yargı yerinde görülmelidir. Somut olayda; davacı 158 ada 17 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında yer alan 11.04.2012 tarihli ve 3206 yevmiye numaralı haciz şerhinin terkinini istemiş olduğuna göre; davanın adli yargı yerinde tapu sicilinde haciz lehdarı olarak gösterilen kişiye husumet yöneltilmek suretiyle görülmesi gerekir. Mahkemece davaya bakma hususunda görevli olunmadığı kanaatine varıldığında ise, davanın yargı yolu yönünden değil görevli mahkeme gösterilmek suretiyle görev yönünden reddine karar verilmelidir....
Haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi halinde de terkini mümkündür. Somut olaya gelince; davacı dava konusu taşınmazı 03.11.2007 tarihinde kayıtta bulunan 23.08.2006 tarihli haciz şerhi ile yükümlü olarak satın almıştır. Böylece hacizden kaynaklanan hak davacıya karşı ileri sürülebilir hale gelmiştir. Şimdi davacı haczin dayanağı olan takibin düşmesi ile birlikte haczin de dayanağının kalmadığını ve yolsuz hale geldiğini ileri sürmektedir. Bu iddianın yukarıda açıklanan Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi hükmü çerçevesinde incelenerek sonuçlandırılması gerekir. Diğer bir anlatımla dava genel mahkemelerde görülmelidir. Mahkemece aksine düşüncelerle görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden karar bozulmalıdır....
Haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi TMK'nın 1010. maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi halinde de taşınmaz kaydının terkini mümkündür. Somut uyuşmazlıkta, dava dışı ..........'ya ait .... İli ..... İlçesindeki 134 ada 140-141 parsel, 3 ada 4 parsel, 285 ada 47 parsel sayılı taşınmazlarının tapu kaydındaki haciz şerhinin terkini talep edilmiştir. Haciz şerhi taşınmazın tasarruf yetkisinin kısıtlanması sonucunu doğurduğundan taşınmazın aynına ilişkindir. Taşınmazın aynına ilişkin davalarda HMK'nın 12/1 maddesi uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Kesin yetki kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece re'sen gözetilmesi gerekir. Bu husus aynı zamanda HMK'nın 114/ç maddesi gereğince dava şartıdır. Haczin kaldırılması istenen taşınmazlar Havran ilçesi sınırları içerisinde bulunduğundan mahkeme yetkilidir....
ın 10/05/2022 duruşmada, ihtiyati hacze konu alacağın depo edilmesi kaydıyla araç üzerindeki ihtiyati haciz şerhinin kaldırılması talebi üzerine , ara karar ile, davalının ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin talebinin reddine ancak dava konusu aracın ticari araç oluşu davalılar aleyhine konulan ihtiyati haczin davalının hak kaybına uğramasına sebep olabileceği değerlendirilmekle 5.000 TL bedelin mahkememiz veznesine depo edilmesi halinde davalıya ait ... plaka araç üzerinde bulunan tedbir şerhinin kaldırılmasına karar vermiştir. Davalı ...'a usulüne uygun davetiyenin tebliğ edilmiş ancak davaya cevap vermemiştir. DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Davacı Tanığı ... "Ben olay günü saatini tam olarak hatırlamamakla birlikte gece vaktiydi. Üç tane kırkayak şeklinde kamyonet seyir halindeydi. Benim önümde de çalıştığım şirketin diğer aracı önümden gitmekteydi. Kamyonlar bir anda kendilerini sola attılar....
Mah., 27514 ada 6 parselde ... adına kayıtlı olan taşınmazın beyanlar hanesine ...' in borçlu olduğunun şerh edilmesi yönünde tapu sicil müdürlüğüne yazı yazıldığı, ancak, tapu sicil müdürlüğünce, bu yazıya istinaden taşınmazın kaydına sehven haciz şerhinin işlendiği, taşınmazın sonradan 19.03.2014 tarihinde borçlu adına tescil edildiği, 24.03.2014 tarihinde de şikayetçi 3. kişiye satıldığı, 3. kişi (malik) tarafından haczin kaldırılması istemiyle icra mahkemesine başvurulduğu, mahkemece haciz tarihi itibariyle borçlu adına kayıtlı taşınmaza haciz konulmasında usulsüzlük bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği görülmektedir. Geçerli bir haciz işlemi için öncelikle alacaklı tarafın geçerli bir haciz talebi bulunmalıdır....
Ayrıca 600 sayılı parselde satış vaadi sözleşmesi tapuya şerh edilmediğinden davalı ... lehine konulan haciz şerhinin kaldırılması da doğru görülmemiştir. Mahkemece, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar ... vekili ve ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine, 09.11.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi....
