İşçinin, ödünç veren işvereni ile iş ilişkisi devam eder. 5510 sayılı Yasanın “İşveren, işveren vekili, geçici iş ilişkisi kurulan işveren ve alt işveren” başlıklı 12 nci maddesi hükmünde ise , bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denildiği, sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işverenin, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumlu olacağı belirtilmiştir. Alt işveren kavramı, her şeyden önce, asıl işverenin varlığını, bir başka işverenin asıl işverene ait işin bir bölümünü yapmayı üstlenmesini ve asıl işverene ait iş yerinde veya iş yerinin bir bölümünde iş alanın kendi adına sigortalı çalıştırmasını gerektirir....
Öncelikle taraflar arasında davacının ödemek durumunda kaldığı işçilik alacağının davalıya rücu edileceğine dair doğrudan bir hüküm yoktur. ------- işyerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yüklenicilerce ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını, vasıflı personel çalıştırılması ihale dökümanında öngörülen işlerde bu personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme yapılması istenmişse, belirlenen asgari ödeme tutarının ilgili personele ödenip ödenmediğini kontrol ederek veya bu konuda kendisine gelen talep ve ihbarları değerlendirerek, yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenicinin hakedişinden ödenmesini sağlar." denilerek altı çizili kısımdan anlaşılacağı üzere yüklenicilere rücu hakkını saklı tutmuştur....
Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir....
Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 1.352.484,00-TL adli para cezasına hükmedilmiş, davacının adli para cezasını ödememesi üzerine Van Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile adli para cezasının hapis cezasına çevrilmesi ve hükümlünün kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilmiş, davacının 1095 gün kamuya yararlı bir işte çalıştırılması neticesinde bir gün karşılığı 100,00 TL kabul edilerek yapılan hesaplama sonucu adli para cezasının 109.500,00 TL'lik kısmı infaz edilmiş, 1.242.984,00-TL bakiye adli para cezası kalmış, Van Cumhuriyet Başsavcılığı İlamat ve İnfaz Bürosunun 19/02/2018 tarihli yazısı ile bakiye kalan adli para cezasının 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilmesi istenilmiş, Tatvan Vergi Dairesi Müdürlüğünce ... tarih ve ... takip no'lu ödeme emrinin düzenlenmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır....
Görüldüğü gibi, ödeme emrinin iptali davasında, kendisine ödeme emri gönderilen borçlunun itirazları bu üç nedenle sınırlandırılmıştır. Bununla birlikte, 506 sayılı Yasanın 87. maddesinde; “Sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu kanunun iş verene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işveren de sorumludur. Bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye aracı denir.” hükmünü içermekte olup, bu hüküm ile asıl işverenin sorumluluğunun kapsamı belirlenmeye çalışılmıştır. Aracıdan söz edebilmek ve asıl işvereni, aracının borçlarından ötürü sorumlu tutabilmek için, maddenin tanımından ortaya çıkan bir takım zorunlu unsurlar bulunmaktadır....
Bu yönde asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için, öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir. İşin belirli bir bölümünde değil de, tamamının bir bütün halinde, ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir. Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş, ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır....
İşçinin, ödünç veren işvereni ile iş ilişkisi devam eder. 5510 sayılı Yasanın “İşveren, işveren vekili, geçici iş ilişkisi kurulan işveren ve alt işveren” başlıklı 12 nci maddesi hükmünde ise , bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denildiği, sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işverenin, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumlu olacağı belirtilmiştir. Alt işveren kavramı, her şeyden önce, asıl işverenin varlığını, bir başka işverenin asıl işverene ait işin bir bölümünü yapmayı üstlenmesini ve asıl işverene ait iş yerinde veya iş yerinin bir bölümünde iş alanın kendi adına sigortalı çalıştırmasını gerektirir....
Bu durumda; sporculuğun yanı sıra kendisine ait bıçkı bileme atölyesi bulunan desteğin, vasıflı eleman olarak fikri ve bedeni çalışmasının karşılığının, yaptığı işte bedensel ve yönetsel katkısının belirlenip, desteğin atölyedeki faaliyetini devam ettirmek için onun yerine başkasının çalıştırılması olanağı gözönüne alınarak ona yapılacak ya da yapılması gereken ücret temel esas alınarak bu miktar üzerinden destekten yoksun kalma zararının hesaplanması gereklidir. Mahkemece, yukarıda açıklanan hususlar gözönüne alınarak hakkaniyete uygun muhtemel bir gelirin belirlenmesi ile uzman aktüer bilirkişiden yeniden bilirkişi raporu alınması gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ-TESCİL Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi,Tetkik Hâkimi ...’un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, minibüs ve minibüs hattının satış işlemlerinin muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak iptali ve tescil, olmadığı taktirde bedelin tahsili ile kazanç payının ödenmesi isteklerine ilişkindir. Davacı, mirasbırakan babası ...’nın maliki olduğu ...plaka sayılı minibüsü ve bu minibüsün çalıştığı ......
Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile 1.352.484,00-TL adli para cezasına hükmedildiği, davacının adli para cezasını ödememesi üzerine Van Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve … sayılı kararı ile adli para cezasının hapis cezasına çevrilmesi ve hükümlünün kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verildiği, davacının 1095 gün kamuya yararlı bir işte çalıştırılması neticesinde bir gün karşılığı 100,00 TL kabul edilerek yapılan hesaplama sonucu adli para cezasının 109.500,00 TL'lik kısmının infaz edildiği, 1.242.984,00-TL bakiye adli para cezasının kaldığı, Van Cumhuriyet Başsavcılığı İlamat ve İnfaz Bürosunun 19/02/2018 tarihli yazısı ile bakiye kalan adli para cezasının 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilmesinin istenildiği, bunun üzerine Tatvan Vergi Dairesi Müdürlüğünce … tarih ve … takip no'lu ödeme emrinin düzenlenmesi sonucu bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır....
