nin ana bir baba ayrı kardeş olduklarını, dava konusu pay devrinin tapu da satış işlemi olarak gözükse de gerçekte ...'nın bu payı davalı ...'e bağışladığını, akrabalar arasındaki satış işlemlerinde önalım hakkının kullanılamayacağını, gerçek bir satış işlemi olmadığını bu nedenle davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava, önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satınalma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir....
Davada ayrıca aile konutu şerhi konulması isteğinde bulunulmuş ve bu talep bakımından görevli Mahkemenin Aile Mahkemesi olduğu gözetilerek bu talebin Aile Mahkemesi sıfatı ile görülmüş olması yerindedir. Ancak temyize konu edilen bölüme ilişkin dava, Borçlar Kanunu'nun 18.maddesi uyarınca açılmış şahsi hakka dayalı muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir. Böyle bir iddia karşısında, aslolan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır. Davacı, şahsi hakkına dayanarak ileride açabileceği mal rejiminin tasfiyesi ile hak edebileceği alacağının tahsilini sağlamak amacıyla eldeki davayı açmış, tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Davacının böyle bir davayı açmasında hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ: TAPU İPTALİ VE TESCİL - TAZMİNAT Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil, tazminat davası sonunda, yerel mahkemece asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın ise davacılardan ... yönünden reddine, diğer davacılar bakımından kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacılardan ... vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; KARAR- Asıl ve birleştirilen davalar, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, bedel istemine ilişkindir....
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davalılardan ...’in iyiniyetle tapu maliki olduğu nedeniyle mülkiyet aktarımı istemi reddolunmuş, davalı yüklenici ...’ten 62.807,00 TL tazminatın tahsiline karar verilmiştir. Hükmü, davacı temyiz etmiştir. Burada özellikle, muvazaa hukuksal nedeni üzerinde durulması gerekecektir. Muvazaanın ne olduğu Borçlar Kanununun 18.maddesinde açıklanmıştır. Bir tanımlama yapmak gerekirse muvazaa, kısaca “iradeyle beyan arasında kasten yaratılmış ayrılıktır.” Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında ise muvazaa “tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve fakat kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç doğurmayan bir görünüş yaratmak hususunda anlaşmaları” şeklinde tarif edilmiştir....
Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü: K A R A R Dava tapu iptali ve tescil ve karşılık dava müdahalenin men'i istemine ilişkindir. ... 1. Aile Mahkemesi tarafından davacı davaya konu taşınmazın tapusunun iptali davasında TBK'nın 19. maddesine göre muvazaaya dayanmış olup, davacı vekili taraflar arasındaki boşanma davasının red edilmesi üzerine aynı şekilde davaya muvazaa sebebi ile tapu iptali ve tescil davası olarak devam edilmesinide talep etmiş olması dikkate alınarak bu halde davanın genel görevi asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesince de, davalı ...'...
Davalı ... vekili, davalının kooperatifin eski üyesi olduğunu, kooperatifin 30/12/1999 tarihinde ferdileşmeye geçtiğini ve 2 nolu bağımsız bölümün müvekkili adına tahsis ve tescil edildiğini, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan hakkı bulunduğunu ve bu nedenle muvazaa iddiasının dinlenemeyeceğini, davacıya 5 nolu dairenin isabet ettiğini, davacının ihracı sonrasında yeni ortak alınmadığını ve iptal kararının kesinleşmesinden sonra 12/05/2003 tarihli ihtar ile davacının davalı kooperatiften tescil talebinde bulunduğunu, ancak 2001 olağan genel kuruluna ilişkin toplantının 27/04/2002 tarihinde yapılması ve yeni seçilen yönetim kurulu üyelerinin yönetimi devralmaması, tescil ve ilanların yapılmaması nedeniyle kooperatifin organsız kaldığını, 2003-2004-2005 genel kurullarının da yapılmaması üzerine kooperatifin ... 5....
Yine yargılama devam ederken yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu 114 maddede mahkemelerin görevinin dava şartı olduğu ve 115 maddede de dava şartlarının davanın her aşamasında incelenebileceği belirtilmiştir. Şu durumda, genel hükümlere göre açılan muvaza nedeniyle tapu iptali ve tescil davasına bakma görevi genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesine ait olup, aile mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 01/07/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasında görülen davada; Davacılar; miras bırakanları...’nın mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla kayden malik olduğu 1360 parseli ...’e, 1735 parseli ise ...’e ölünceye kadar bakma akdi ile temlik ettiğini, gerçekte ivazsız temlik yaptığını, bakım yükümlülüğünün de yerine getirilmediğini ileri sürerek, davalılar adına olan tapu kaydının miras payları oranında iptal ve adlarına tescil isteğinde bulunmuşlardır.. Davalı ..., 12.11.2008 tarihli oturumda davayı kabul etmiştir. Davalı ... ise, iddiaların yersiz ve dayanaksız olduğunu, bakım yükümlülüğünü yerine getirdiğini, muvazaalı temlik olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece; ... bakımından kabul beyanı nedeniyle, ... bakımından ise muvazaa olgusunun sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalılardan ...'nın temyizi üzerine Dairece bozulmuştur....
Görev konusu kamu düzeninden dava şartı ve mahkemece her aşamada re'sen gözetilmesi gereken hususlardan olduğundan, Davacı tarafça açılan hisse devri iptali ve tapu iptal tescil davaları yönünden açılan davaların görev nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir Davacının dava dilekçesi ile, genel kurul kararlarının, yönetim kurulu kararlarının, noter işlemlerinin, ticaret sicil odası, il ve ilçe belediye başkanlıkları nezdindeki tüm işlemlerin muvazaa ve mutlak butlan sebebiyle yok sayılmasını talep etmiş olmakla, davacı ...'ün, davalı ...'ün vekili veya vasisi olmadığı, yine davalı şirketin hissedarı da olmadığı, yönetim kurulu kararlarının, genel kurul kararlarının ve şirketin yaptığı bir takım işlemlerin iptalini de ancak şirket ortağı yada şirket ortağını temsilen onun veli yada vasisinin açabileceği, davalı ...'...
K. sayılı ilamımızla bozma kararının Kanuna, usule ve dosya kapsamına uygun olduğu, mahkemece verilen direnme kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından, dosyanın 6100 sayılı Kanunun Geçici 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca inceleme yapılmak üzere Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.03.2019 tarihli, 2017/14-2216 E., 2019/254 K. sayılı ilamıyla hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir. Dosya ve içerisindeki bütün kâğıtlar incelenerek gereği düşünüldü : K A R A R Dava, önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Davacılar vekili, davacının 1713 parsel sayılı taşınmazda hissedar olduğunu, dava dışı ...’in 3/32 hissesini 23.08.2010’da davalıya bedelde muvazaada bulunarak 40.000 TL’ye sattığını belirterek rayiç değer üzerinden önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuştur....
