Bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye aracı denir.” hükmünü içermekte olup, bu hüküm ile asıl işverenin sorumluluğunun kapsamı belirlenmeye çalışılmıştır. Aracıdan söz edebilmek ve asıl işvereni, aracının borçlarından ötürü sorumlu tutabilmek için, maddenin tanımından ortaya çıkan bir takım zorunlu unsurlar bulunmaktadır....
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, İdari Şartname'nin 18. maddesi gereğince isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenici sözleşmesini idarenin onayına sunması gerektiği, ihaleye ilişkin sözleşmenin 15. maddesinde, alt yüklenici çalıştırılması ve sorumlulukları konusunda Yapım İşleri Genel Şartnamesinin uygulanacağı kuralının yer aldığı, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 18. maddesine göre, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunması gerektiği, ayrıca alt yüklenicilerin yasaklı olmamaları, teknik ve mali yönden yeterli olmaları gerektiği, bu hususlara ilişkin araştırmaların yapılamadığı, yüklenici şirket ve davacı şirket tarafından ihale konusu işte alt yüklenici çalıştırıldığına ilişkin kendilerine bilgi verilmediği, iş tamamlandıktan sonra iş bitirme belgesi talep etmelerinin uygun görülmediği ileri sürülmektedir....
Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir. İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenlerde asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir. Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş yada işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır....
Somut olayda, mirasbırakanın sosyal güvencesi, hayatının idamesi ve sağlının korunmasına yetecek rahat bir gelirinin bulunmadığı, eşi Ali’nin 1961 yılında öldüğü, altı çocuğunu tek başına büyüttüğü, maliki olduğu dava dışı 901 parsel sayılı taşınmazı da ihtiyaçlarına binaen 22.08.1991 tarihinde dava dışı üçüncü kişiye satış suretiyle devrettiği, çekişme konusu taşınmazın davalı ...’e devrediliği 27.09.1994 tarihi itibariyle davalı ...’in sabit bir işte çalıştığı, aynı tarih itibariyle mirasbırakan ile davacı oğlu arasında bir husumetin bulunmadığı, davacı tanıklarının temliklerin muvazaalı olduğu yönünde bir beyanda bulunmadıkları, aksine davanın kabulü halinde mirasçı sıfatı ile hak sahibi olacak tarafların kardeşleri (davalılar tanığı) ... ve Salih’in, mirasbırakanın sağlık ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla çekişme konusu taşınmazı bedeli karşılığında sattığını belirtmiş olup, dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde mirasbırakanın mal kaçırma amacı ile hareket ettiği iddiasının...
Aynı şekilde, işi alan kişinin de işverenlik sıfatını, alınan işte ve o iş nedeniyle sigortalı çalıştırılması sonucunda kazanmış olması aranacaktır. Alınan işte sigortalı çalıştırmayıp, tek başına yada ortakları ile işi yürüten kişi alt işveren olarak nitelendirilemeyecektir. Bu kişinin diğer bir takım işyerlerinde çalıştırdığı sigortalılar nedeniyle kazandığı işverenlik sıfatının sonuca etkisi ise bulunmamaktadır. Yasa, alt işverenlik için, bir işte, bir işin bölüm yada eklentilerinde işverenden iş almayı aramaktadır. 87. madde anlamında aracıdan söz edebilmek için, aracının aldığı iş, işverenin asıl işinin bölüm ve eklentilerindeki işin bir kesimi yada yardımcı işler kapsamında bulunmalıdır. Bir diğer anlatımla, bir işverene ait işyerindeki üretim sürecine, başka bir işverenin dahil olması durumunda "aracıdan" söz edilebilecektir. Bu anlamda bir bağlantının varlığı. için, işyerinde üretilen mal yada hizmetin niteliğine bakılması gerekir....
Aynı şekilde, işi alan kişinin de işverenlik sıfatını, alınan işte ve o iş nedeniyle sigortalı çalıştırılması sonucunda kazanmış olması aranacaktır. Alınan işte sigortalı çalıştırmayıp, tek başına yada ortakları ile işi yürüten kişi alt işveren olarak nitelendirilemeyecektir. Bu kişinin diğer bir takım işyerlerinde çalıştırdığı sigortalılar nedeniyle kazandığı işverenlik sıfatının sonuca etkisi ise bulunmamaktadır. Yasa, alt işverenlik için, bir işte, bir işin bölüm yada eklentilerinde işverenden iş almayı aramaktadır. 87. madde anlamında aracıdan söz edebilmek için, aracının aldığı iş, işverenin asıl işinin bölüm ve eklentilerindeki işin bir kesimi yada yardımcı işler kapsamında bulunmalıdır. Bir diğer anlatımla, bir işverene ait işyerindeki üretim sürecine, başka bir işverenin dahil olması durumunda "aracıdan" söz edilebilecektir. Bu anlamda bir bağlantının varlığı. için, işyerinde üretilen mal yada hizmetin niteliğine bakılması gerekir....
Aynı şekilde, işi alan kişinin de işverenlik sıfatını, alınan işte ve o iş nedeniyle sigortalı çalıştırılması sonucunda kazanmış olması aranacaktır. Alınan işte sigortalı çalıştırmayıp, tek başına yada ortakları ile işi yürüten kişi alt işveren olarak nitelendirilemeyecektir. Bu kişinin diğer bir takım işyerlerinde çalıştırdığı sigortalılar nedeniyle kazandığı işverenlik sıfatının sonuca etkisi ise bulunmamaktadır. Yasa, alt işverenlik için, bir işte, bir işin bölüm yada eklentilerinde işverenden iş almayı aramaktadır. 87. madde anlamında aracıdan söz edebilmek için, aracının aldığı iş, işverenin asıl işinin bölüm ve eklentilerindeki işin bir kesimi yada yardımcı işler kapsamında bulunmalıdır. Bir diğer anlatımla, bir işverene ait işyerindeki üretim sürecine, başka bir işverenin dahil olması durumunda "aracıdan" söz edilebilecektir. Bu anlamda bir bağlantının varlığı. için, işyerinde üretilen mal yada hizmetin niteliğine bakılması gerekir....
Aynı şekilde, işi alan kişinin de işverenlik sıfatını, alınan işte ve o iş nedeniyle sigortalı çalıştırılması sonucunda kazanmış olması aranacaktır. Alınan işte sigortalı çalıştırmayıp, tek başına yada ortakları ile işi yürüten kişi alt işveren olarak nitelendirilemeyecektir. Bu kişinin diğer bir takım işyerlerinde çalıştırdığı sigortalılar nedeniyle kazandığı işverenlik sıfatının sonuca etkisi ise bulunmamaktadır. Yasa, alt işverenlik için, bir işte, bir işin bölüm yada eklentilerinde işverenden iş almayı aramaktadır. 87. madde anlamında aracıdan söz edebilmek için, aracının aldığı iş, işverenin asıl işinin bölüm ve eklentilerindeki işin bir kesimi yada yardımcı işler kapsamında bulunmalıdır. Bir diğer anlatımla, bir işverene ait işyerindeki üretim sürecine, başka bir işverenin dahil olması durumunda "aracıdan" söz edilebilecektir. Bu anlamda bir bağlantının varlığı. için, işyerinde üretilen mal yada hizmetin niteliğine bakılması gerekir....
, fesih ve işten çıkartmanın en son çare olup, işverenin fesihten kaçınmak için fazla mesailerin kaldırılması, yıllık ücretli izinlerin kullandırılması, çalışma saatlerinin düşürülmesi gibi tasarruf tedbirlerine başvurmadığının anlaşıldığı gibi vasıfsız bir işte çalışan davacının mağazalarda farklı uygun bölüm ve pozisyonlarda çalıştırılması da mümkün olup, bu hususun davalı işveren tarafından yeterince araştırıldığının da kanıtlanamadığı, iş gücü fazlalığı iddiasında bulunan işverenin değişik niteliklerde fesih tarihine yakın tarihlerde değişik niteliklerde bir çok işçiyi işe almasının da fesih gerekçesi ile çeliştiği gerekçeleri ile davanın kabulü ile davacının işe iadesine karar verilmiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen tapu iptali, tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, sahtecilik hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir. Davacı, .... Müdürlüğündeki bir takım tapu memurları ile emlakçılık yapan kişilerin elbirliği ile bilgisi ve iştiraki olmaksızın maliki bulunduğu 502 parsel sayılı taşınmazının sahte imza kullanılmak suretiyle el değiştirdiğini öğrendiğini, son kayıt maliki davalının da kötüniyetli olup hiç bir bedel ödemeksizin taşınmazı edindiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tescilini istemiştir. Davalı, dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen duruşmalara katılmamış, yanıt da vermemiştir....
