Borçlar Kanununun 355. maddesi hükmü uyarınca, eser sözleşmesi öyle bir sözleşmedir ki; onunla yüklenici, iş-eser sahibinin ödemeyi üstlendiği ücret karşılığında bir eser meydana getirmeyi borçlanır. Gerek, hukuk öğretisinde ve gerekse uygulamada eserin kapsamı genişletilerek; insan emeğinin ürünü olmak ve maddi bir varlıkta kendini göstermek kaydıyla, maddi olmayan şeylerin bile eser kavramı içine gireceği kabul edilmektedir. Burada önemli olan, yüklenici sanatçının, eser sözleşmesi konusu olan şeyin “sonuç sorumluluğunu” yani sonucun ortaya çıkmasını üstlenmiş ve sanat gücünü kullanarak, bağımlı olmadan yaptığı işlerin bağımlı işlere oranla üstün olmasıdır. Yüklenicinin sonuç sorumluluğunu üstlenebileceği her şey, ister maddi varlığı bulunsun, ister bulunmasın “eser” olarak kabul edilmelidir....
İş Mahkemesine açılmış, bu mahkemece davacıların murisi ... ile davalı ... arasındaki ilişkinin eser sözleşmesine dayanması nedeniyle görevsizlik kararı verilmiş, davacılar vekilinin süresinde başvurusu üzerine dosya Gaziantep Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmiştir. Davacıların murisleri ...’ın davalı ...’a ait binanın yapımı sırasında inşaatın ikinci katından aşağıya düşerek vefat ettiği anlaşılmaktadır. İlişki eser sözleşmesine dayandığına göre davacıların murisi ... yüklenici, davalı ... ise iş sahibidir. Yüklenici yaptığı işin uzmanı olduğundan gerekli bütün tedbirleri almak zorundadır. İşin uzmanı olan yüklenicinin iş sahibinden daha az kusurlu kabul edilmesi mümkün değildir. İlişkinin eser sözleşmesine dayanması durumunda kusur durumlarının belirlenmesi için oluşturulacak uzman heyetten eser sözleşmesi hükümlerine göre kusur raporu alınması zorunludur....
İş Mahkemesine açılmış, bu mahkemece davacıların murisi ... ile davalı ... arasındaki ilişkinin eser sözleşmesine dayanması nedeniyle görevsizlik kararı verilmiş, davacılar vekilinin süresinde başvurusu üzerine dosya Gaziantep Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmiştir. Davacıların murisleri ...’ın davalı ...’a ait binanın yapımı sırasında inşaatın ikinci katından aşağıya düşerek vefat ettiği anlaşılmaktadır. İlişki eser sözleşmesine dayandığına göre davacıların murisi ... yüklenici, davalı ... ise iş sahibidir. Yüklenici yaptığı işin uzmanı olduğundan gerekli bütün tedbirleri almak zorundadır. İşin uzmanı olan yüklenicinin iş sahibinden daha az kusurlu kabul edilmesi mümkün değildir. İlişkinin eser sözleşmesine dayanması durumunda kusur durumlarının belirlenmesi için oluşturulacak uzman heyetten eser sözleşmesi hükümlerine göre kusur raporu alınması zorunludur....
Eser sözleşmesinden kaynaklanan bu gibi uyuşmazlıklarda, inkarı halinde akti ilişkinin varlığını ve eserin meydana getirilerek teslim edildiğini ispat yükü, bunu iddia eden yükleniciye, eser bedelinin ödendiğini kanıtlama yükü ise iş sahibine düşer. Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında yazılı bir eser sözleşmesi bulunmadığından, olayda istem konusu miktara göre tanık dinlenerek bir sonuca ulaşılamaz. Ne var ki, davacı dava dilekçesinde “her türlü yasal delil” demek suretiyle yemin deliline de dayanmıştır. Davacıya bu hakkı hatırlatılmalı, akti ilişki kanıtlanırsa işin esası incelenmelidir. ./.. 2011/8904 - 2011/9460 -2- Mahkemece değinilen yönün gözardı edilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir....
Dava konusu olayda ise, 5846 Sayılı Yasa da korunan haklardan hiç birisine dayanılmadan; taraflar arasındaki eser sözleşmesi nedeniyle iş bedelinin tahsili istenmiştir. Mülga Borçlar Yasası'nın 355. maddesi hükmünde tanımlandığı üzere; eser sözleşmesinde yüklenici iş sahibinin ödemeyi üstlendiği ücret karşılığında bir eser meydana getirmeyi borçlanır. Eser (istisna) sözleşmesinin konusu, bir sonuç ve herhangi bir biçim altında çalışma ile bütünleşmiş bir üründür. Bu kapsamda, genellikle emek unsuru ağır basan bir çalışma ürünü olup bütünlük arzeden ve ekonomik değeri olan her hukuksal varlık, maddi nitelikte olsun veya olmasın bir eser sayılmaktadır. Eser sözleşmesinin açıklanan tanımı kapsamındaki unsurlarına göre, yanlar arasında gerçekleştiği ileri sürülen hukuksal temel ilişki değerlendirildiğinde, hukuksal niteliğince bir “eser” sözleşmesi olduğu anlaşılmaktadır....
Eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Öncelikle karşılıklı edimleri incelendiğinde; tarafların aralarındaki ilişki bir satış sözleşmesi olmayıp eser sözleşmesi ilişkisidir. Uygulanacak zamanaşımı sürelerinin buna göre tesbiti gerekir. Damper yapımına ilişkin eser sözleşmesinin ayıplı ifasından kaynaklanan davada, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK 126/4 ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 146/6. maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresi geçerlidir....
Hizmet sözleşmesi ile eser sözleşmesi işgörme borcu doğuran sözleşmelerdendir. İşgörme sözleşmelerinin hemen tümünde müşterek olan nokta, taraflardan birinin (işgörenin) diğer tarafa (işsahibine) karşı daima bir iş görme borcu altına girmesi ve onun bu borcunu iş görme olarak nitelendirdiğimiz bir faaliyette bulunmak suretiyle yerine getirmesidir. 4857 sayılı Kanunun 8/1 maddesinde " İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir." hükmü düzenlenmiştir. Maddede öngörülen tanıma göre iş sözleşmesi işgörme, ücret ve bağımlılık unsurlarından oluşmaktadır. Bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici unsurudur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 maddesinde "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." tanımı yapılmıştır....
Borçlar Kanunu’nun 355.maddesindeki tanımlamaya göre eser sözleşmesi ile yüklenici, iş sahibinin ödemeyi taahhüt ettiği bedel karşılığında bir eser meydana getirmeyi üstlenir. Eser (ıstisna) sözleşmesinin konusu bir sonuç ve herhangi bir biçim altında çalışma ile bütünleşmiş bir üründür. Bu kapsamda genellikle emek unsuru ağır basan bir çalışma ürünü olup bütünlük arzeden ve ekonomik değeri olan her hukuksal varlık eser sayılmaktadır. Yanlar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinin açıklanan tanımına göre BK’nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmaktadır....
Davacıların miras bırakanı ...... ile davalılardan iş sahibi kooperatif arasında, 818 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 355. maddesinde tanımı yapılan “eser sözleşmesi” yapılmamıştır. Belirtilen eser sözleşmesi, dava dışı yüklenici ......... ile davalılardan kooperatif arasında kurulmuştur. Kazaya maruz kalarak ölen .........., yüklenici .........'nın çalıştırdığı kimsedir. İş sahibinin kaza nedeni ile sorumluluğu Borçlar Kanunu’nun 41 ve izleyen maddeleri hükümleri gereğince “kusura” dayalı olabileceği gibi; Türk Medeni Kanunu’nun 730. maddesi hükmü uyarınca, “taşınmaz malikinin kusursuz” sorumluluğundan da kaynaklanmış olabilir. Bu sebeplerle, yanlar arasında 818 Sayılı Yasa’nın 355. maddesi hükmünde tanımı yapılan “eser” sözleşmesi bulunmadığından ve dolayısı ile uyuşmazlık da bu sözleşmeden kaynaklanmadığından yerel mahkemece verilen kararın temyiz incelemesi görevi Dairemize ait olmayıp; ... .... Hukuk Dairesi’ne aittir. ... .......
-2- 2009/9706 2009/7891 Hizmet sözleşmesi ve eser sözleşmesi birbirine çok yakın kavramlar olup; hizmette, ücret-bağımlılık ve devamlılık, eser sözleşmesinde ise, bir şeyin ücret karşılığı imali söz konusu olmaktadır. Davacının murisinin davalı ile inşaat yapım sözleşmesi imzalayarak iki adet dubleks yazlık yapılması konusunda anlaştıkları ve davalının inşaatı süresinde bitirmemesi ve yapılan işlerin eksik olduğu iddiasıyla tazminat istendiği somut olayda, hizmetten ziyade eser sözleşmesinin mevcut olduğu ve eser sözleşmesinin de genel hükümler ve Borçlar Yasasının 355. maddesinde düzenlendiği anlaşıldığından, 4077 Sayılı Kanunun 3/d maddesinde düzenlenen hizmet kavramı kapsamında bulunmayan uyuşmazlığın genel mahkemelerde görülerek çözümlenmesi gerekmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nun 25. ve 26. maddeleri gereğince Menderes Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 23.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi. ......
