İnceleme konusu olayda; Bakanlar Kurulunun 22.06.2000 tarihli kararına istinaden vatandaşlıktan 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunun 20. maddesine istinaden çıkmasına izin verilen davacının, 24.04.2001 tarihinde çıkma belgesini teslim alarak Türk vatandaşlığını kaybettiği, davacının, Almanya ülkesindeki, çalışılan ve ev kadınlığı sürelerini borçlanma isteminin Kurumca, talep tarihinde Türk vatandaşı olmaması nedeniyle reddedildiği anlaşılmakla birlikte; davacının, Almanya ülkesindeki ikamet tarihlerini ve çalışma dönemi ile sürelerini gösteririr ikamet belgesi ve hizmet cetvelinin ilgili merciilerden yöntemince celbedilip, davacının, Almanya ülkesinde Türk Vatandaşlığında geçen, 3201 sayılı Kanun kapsmında borçlanmaya esas süreler tespit edilmeden, infazda çelişki ve tereddüt oluşturacak biçimde, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma gerekir....
D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2019/12277 Karar No : 2022/3432 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : İSTEMİN_KONUSU : Türk vatandaşlığından çıkma izni verilen davacının askerlik hizmeti nedeniyle aranan kişi konumuna düştüğünden bahisle tarafına Türk vatandaşlığından çıkma belgesinin verilmemesine ilişkin bila tarih ve sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan dava sonucunda; ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 07/06/2016 tarih ve E:2013/6594, K:2016/3084 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle davanın reddi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir....
Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü 12.09.2017 tarih ve 4594307 sayılı yazısıyla davacının 16.07.2014 tarihinde Türk vatandaşlığını kaybettiği, ölen sigortalının hak sahipleri tarafından yapılan borçlanma başvurularında hak sahibinin borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olma şartı arandığından talebe işlem yapılamadığının bildirildiği, izinle Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler yönünden kazanlımmış haklar gözetilmek suretiyle, davacı vekilinin 29.05.2017 tarihli talebi esas alınarak davacıya, talep tarihini takip eden aybaşı olan 01.06.2017 tarihinden başlamak üzere ölüm aylığı bağlanmasının, bağlanan ölüm aylıklarının ödeme tarihlerinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesinin gerektiği, ölüm aylığı talebinin reddedilmesine ilişkin Kurum işleminin yerinde olmadığı gerekçesi ile; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir. V. TEMYİZ A....
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yabancı öğrenci kontenjanından Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne yerleşmek isteyen davacının, Selçuk Üniversitesi Önlisans ve Lisans Düzeyinde Yabancı Uyruklu Öğrenci Kabulü Yönergesi kapsamında istenilen vukuatlı nüfus kayıt örneğini de sunmak suretiyle davalı idareye başvuruda bulunduğu, mevzuatta yabancı uyruklu öğrencilerden istenen gerekli evraklardan olan vukuatlı nüfus kayıt örneğinin, kişilerin Türk vatandaşlığını kazandıkları tarih bilgisini içermesi gerektiğine ilişkin bir zorunluluk bulunmadığı, bu hususta davalı idare tarafından yapılan yabancı uyruklu öğrenci alımı ilanında da herhangi bir açıklamanın da yer almadığı, sadece vukuatlı nüfus kayıt örneğinin istendiği bilgisine yer verildiği, ayrıca davacının nihai sonuçlar açıklanmadan Türk vatandaşlığını kazandığı tarihi içeren vukuatlı nüfus kayıt örneğini de davalı idareye sunduğu görüldüğünden, mevzuatta bulunmayan...
Mahkeme, ...sigortasına giriş tarihi yönünde sigorta başlangıcına esas bir tarih belirlemeksizin,... sigortasına girişin sigorta başlangıcı olarak kabulüne; Yurt dışında Türk Vatandaşı iken geçen çalışma sürelerini, talep tarihi itibarıyla Türk Vatandaşı olma şartı aranmaksızın borçlanabileceğine; borçlanmanın 5510 sayılı Yasanın 4/1-b madde kapsamında yapılması mümkün olduğundan, 4/1-a maddeye yönelik davacı isteminin reddine karar vermiştir. a)Dava dosyası içerisinde, davacının izinle Türk Vatandaşlığını kaybettiğine dair bir kayıt ve belge bulunmadığı gibi, dava öncesi bu sebepten dolayı Kurumca çıkarılmış bir uyuşmazlık da bulunmamaktadır....
D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2022/5293 Karar No : 2022/4685 YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI Davacı ... vekili tarafından, müvekkilinin istisnai yolla Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla 31/10/2017 tarihinde yapmış olduğu başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle na karşı açılan davada, .... İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 27/06/2022 tarih ve E:2022/948, K:2022/770 sayılı karar ile Ankara 8....
İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının evlendikten sonraki bir tarihte fuhuş yaptığının somut olarak ortaya konulması halinde veya bu tarihten sonrası için gerekli şartları taşımadığının somut olarak tespit edilmiş olması halinde vatandaşlığa alınma talebinin reddedilebileceği karşısında, davacının Türk vatandaşıyla evlendiği 27/03/2008 tarihinden sonrasına ilişkin olarak fuhuş yaptığına ilişkin bir tespitin bulunmaması nedeniyle 2001 yılındaki fuhuş olayına dayanılarak davacının Türk vatandaşlığının kazandırılması istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir....
Ne var ki saklı tutulan haklar yine Türk vatandaşı olunan döneme ilişkindir 3201 sayılı Kanun’un 1.maddesine göre talep tarihinde Türk vatandaşı olmayanlar borçlanamazlar. Bu kuralın istisnası 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu‘nun 29.maddesi olup izinle Türk vatandaşlığını kaybedenlere tanınan istisna bu kişilerin Türk vatandaşı oldukları döneme özgüdür. Dolayısıyla Türk vatandaşı olunmayan bir dönemin borçlanılması mümkün değildir. Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda 3201 sayılı Kanun’un 1.maddesine göre izinle Türk vatandaşlığını kaybettiği 22.09.1999 tarihinden sonra Türk vatandaşı olunmayan bir dönemin borçlanılması mümkün olmadığından, davacının borçlanarak bedelini ödediği 3671 günlük hizmetinin izinle Türk vatandaşlığını kaybettiği 22.09.1999 tarihinden başlatarak geriye doğru borçlanabilleceğini gözardı ederek yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir....
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının evliliğini Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla anlaşmalı olarak gerçekleştirdiği hususunun yapılan incelemeler ve Türk vatandaşı eşin ifadelerinden anlaşıldığı belirtilerek ikamet izninin kısaltılarak iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir....
Muhaceret (göç) yoluyla gelen Türk soylu kişilerin iskân Kanunları çerçevesinde Türk Vatandaşlığına alınması işlemleri de telsik niteliğinde olup, aynı hüküm ve sonuçları meydana getirirler. Telsik geçmişe etkili değildir. Türk Vatandaşlığı telsik kararının hüküm ifade ettiği andan itibaren kazanılmış olur. Sonuç olarak bu tarihten önceki zamana ait fiillerinde ve işlemlerinde ilgili (Türk Vatandaşlığını kazanmış kişi) yabancı muamelesi göreceğinden, bunun sonuçlarına katlanma durumundadır. 403 Sayılı Türk Vatandaşlık Kanunu'nun davacının Türk Vatandaşlığını kazanma yoluna göre uygulanması gereken 10. maddesinde de açıkça Türk Vatandaşlığına alınma; yetkili makamın bu konudaki karar tarihinden itibaren hüküm ifade edeceği kuralını içermektedir.Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgulara göre sadece borçlanma tarihinde Türk Vatandaşı olma yeterli olmayıp, borçlanılmak istenilen sürenin geçtiği dönemde de Türk Vatandaşı olunmasının gerekli olduğu kuşkusuzdur....
