TMK'nun 179.maddesine göre mal rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı olduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır. Taraflar aralarında başka bir mal rejimi seçildiğini ileri sürmediklerine göre, evlenme tarihinden 4721 sayılı TMK'nun yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı, bu tarihten mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar TMK'nun 202.maddesine göre yasal edinilmiş mallara katılma rejimine tabidirler. Eşler arasındaki mal rejimi TMK'nun 225/2.maddesine göre boşanma davasının açıldığı tarih itibariyle sona ermiştir. Temyiz incelemesine konu dava, boşanma dava dilekçesiyle birlikte ve talep tutarından harcı yatırılmak suretiyle açılmış, ... Aile Mahkemesi'nin 2008/939 Esas sayılı dosyasında 10.11.2010 tarihli yargılama oturumunda mal rejiminin tasfiyesine ilişkin isteğin tefrikine karar verilmiş, boşanmaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden sonra tefrik işlemleri gerçekleştirilerek yeni dosya numarasını almıştır....
Davacı tarafından davalı şirket aleyhine kar payı dağıtılmaması sebebi ile ortaklıktan çıkma ve kar payının hesaplanarak ödenmesi istemi ile dava açılmış, söz konusu dava kapsamında şirketin devri kabil mal varlığı üzerine ihtiyati tedbir konulması talep edilmiştir. Yerel Mahkemenin 29.11.2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekili tarafından, davacıya şimdiye kadar talep etmesine rağmen şirket faaliyetlerine ilişkin bilginin verilmediği, şirket hissedarı olarak görüş ve bilgilerinin alınmadığı, davacının denetim hakkının kısıtlandığı, tarafların kardeş oldukları, yıllardır aralarında anlaşmazlık bulunduğu, babadan kalan mirasın paylaşımı hususunda ortaklığın giderilmesi davası bulunduğu, ihtiyati tedbir kararı verilmemesi sebebi ile şirket mal varlığının devredilme ihtimalinin bulunduğu, verilen kararın hatalı olduğu gerekçesi ile istinaf edilmiştir. 6100 sayılı HMK'NIN 389....
ye katılması yolunda karar alınıp alınmadığının belli olmadığını, usulüne uygun mal paylaşımı yapılmadan davalı Kollektif Şirketin yaptığı her türlü taksim ve dağıtımın yok hükmünde olduğunu, Nuh Çimento A.Ş'nin %10 ortaklığının atıl bırakılması nedeniyle davalı kollektif şirketin tasfiye edilerek anılan payın öncelikle şirkete sonrasında da ortaklarına dağıtılması gerektiğini, her ortağın kâr payı alma hakkı olduğunu ileri sürerek, davalı kollektif şirketin uzun süreden beri gayrı faal bırakılması, yasal mal paylaşımı yapılmaması ve müvekkillerinin de şirkete ortak olarak devam etmeyecekleri yönündeki iradeleri dikkate alınarak davalı kollektif şirketin tasfiyesine, Nuh Çimento A.Ş.'nin %10 kurucu ortağı olan davalı kollektif şirketten intikal etmesi gereken %10'luk hissenin tahsisi ile tüm temettü ve kâr paylarının hesaplanarak müvekillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
Dosya içeriği ve toplanan delillerden, davacının, 13.02.2015 havale tarihli dilekçe ile Aile Mahkemesi sıfatı ile eldeki davayı açtığı, Mahkemenin 2014/423 Esas sayılı dava dosyası ile taraflar arasındaki boşanma davasının derdest olduğu anlaşılmaktadır. Bilindiği ve TMK'nin 214/2. maddesinde yazılı olduğu üzere taraflar arasındaki boşanmaya, evliliğin iptaline veya hakim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi durumunda bu davalarda yetkili olan mahkeme mal rejiminin tasfiyesine yönelik davada da yetkilidir. Somut olayda, taraflar arasında, Mahkemenin 2014/423 Esas sayılı dosyası ile görülen boşanma davasının bulunduğu açıktır. Hal böyle olunca, boşanma davası kesinleştikten sonra işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yetkisizlik kararı verilmesi doğru değildir....
Başka bir anlatımla, şahsi hak niteliğindeki mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak hakkının dava konusu yapılabilmesi için muaccel (istenebilir) hale gelmesi gerekir, bu da mal rejiminin sona ermesi ile gerçekleşir. Mal rejiminin sona ermesi, mal rejiminin tasfiyesiyle katkı payı, değer artış payı ve artık değere katılma alacağı davalarının görülebilirlik ön koşuludur. Mal rejimini sona erdiren boşanma davasının derdest olduğunun anlaşılması durumunda usul ekonomisi gereğince (6100 Sayılı HMK mad.30) bekletici mesele yapılmalıdır. Tasfiye davasında, mal rejiminin sona ermemiş ve sona erdirecek davanın da henüz açılmamış olduğunun anlaşılması durumunda ise davanın görülebilirlik ön koşulu yokluğundan reddine karar verilmesi gerekir. Somut olayda, mahkemece, taşınmazın kişisel mal olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, karar hatalı olmuştur....
Şöyle ki; kural olarak, boşanma kararı kesinleşmedikçe mal rejiminin tasfiyesi gerçekleştirilemez. Ancak boşanma kararının kesinleşmesinden sonra tasfiye gündeme gelir. Ne var ki, usul ekonomisi gözetilerek henüz mal rejimi davası derdest iken açılan ve devam eden boşanma davasının bulunması halinde boşanma davasının sonucunun beklenmesi bakımından bekletici mesele yapılması öteden beri Dairenin uyguladığı bir ilkedir. Direnme kararı üzerine Hukuk Genel Kuruluna intikal eden bir dava nedeniyle, Hukuk Genel Kurulunun 27.06.2012 tarihli ve 2012/8-268 Esas, 2012/420 sayılı kararında, mal rejimi davasında, boşanma davasının sonucunun beklenmesi gerektiğine karar verilmiştir. Somut olayda, temyiz dilekçesi kapsamındaki bilgiler uyarınca UYAP ortamında yapılan inceleme sonucu, taraflar arasında eldeki davanın karar tarihi olan 18.03.2016 tarihinden önce 14.03.2016 tarihinde açılan boşanma davası bulunduğu anlaşılmıştır....
Şayet mesken edinilmiş mal ise TMK'nun 219/2-5. bendi uyarınca, “edinilmiş malların yerlerine geçen değerler”, de edinilmiş mal sayılmaktadır. Buna ikame değer denildiği gibi kaim değer de denilmektedir. Kural olarak, mal rejimi, boşanma davasının açıldığı durumlarda TMK’nun 225/2. fıkrası gereğince, boşanma davasının açıldığı tarihte sona ermektedir. Edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde mal ister elde bulunsun, ister bulunmasın değerleriyle tasfiyede yer alırlar. Gerek mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde ve gerekse edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli bulunduğu evrede 07.03.1953 tarih, 1953/8 Esas ve 1953/7 Karar sayılı ... kararı gereğince, ayin (mülkiyet) istenemeyeceğinden tasfiyeye konu malın değeri istek bakımından esas alınmaktadır....
Mahkemece, her iki boşanma davasının reddine karar verilerek, davacı-davalı kadının 07.05.2013 tarihli sayman mutemet alındısı belgesinden de anlaşıldığı üzere nispi harcı yatırılan mal rejimi tasfiyesine yönelik davasını tefrik etmiş, ziynet alacağı davası ile ilgili ise bir hüküm kurmamıştır. Mahkemenin 23.01.2014 tarihli işbu kararı tarafların münhasıran boşanma davalarının reddine dair karar yönünden temyiz edilmesi üzerine, temyiz sınırlaması da dikkate alınarak, tarafların itirazları yalnızca boşanma davaları ile ilgili incelenerek, mahkemece verilen hüküm, tarafların boşanma davalarının davacı-davalı kadının az (TMK m. 166/1), davalı-davacı erkeğin ise ağır (TMK m. 166/2) kusurlu olduğu belirtilmek suretiyle her iki boşanma davasının da kabulü gerektiği yönünde, Dairemizin 23.03.2015 gün 2014/1329 esas ve 2015/5155 karar sayılı ilamıyla bozulmuştur....
Taraflar, ilk olarak 1995 yılında evlenmiş olup, 13.07.2001 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün, 13.07.2001 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. 04.03.2008 tarihinde yeniden evlenen taraflar bu kez 03.01.2013 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün; 03.01.2014 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin dava 18.08.2014 tarihinde açılmıştır. Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir (TMK 225/son). Sözleşmeyle başka mal rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilikte mal ayrılığı (743 sayılı TKM 170.m), ikinci evlilikte ise edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (4722 sayılı yasanın 10, TMK 202/1.m). Tasfiyeye konu 8 nolu mesken, eşler arasında mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu 28.03.1997 tarihinde (ilk evlilik sırasında) satın alınarak, davalı eş adına tescil edilmiştir. Mal rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı bulunduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır (TMK 179.m)....
İstinaf Sebepleri Davacı erkek vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, davanın görülmesine engel kesin hüküm söz konusu olmadığı, anlaşmalı boşanma ilamının hüküm kısmında katkı payı alacağı, değer artış payı alacağı, mal rejiminden doğan alacak, ziynet eşyası ve sair hak ve alacak talepleri olmadığından bu hususlarda karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, taraflar arasında mal rejiminin tasfiyesine veya katılma alacağına ilişkin verilen bir karar olmadığı, kesin hüküm nedeniyle davanın reddinin hatalı olduğu, taraflar arasında mal rejiminin tasfiyesine ilişkin bir protokol olmadığı, davacının mal rejimi alacağından feragat etmediği ya da davalı ile sulh olmadığı, boşanma kararında boşanmanın mali sonuçları ve mal rejiminin tasfiyesinin hükme bağlanmadığı, boşanma davasının görülmesinin ve protokolün hazırlanması aşamalarının tamamen davalının kontrol ve tasarrufu altında gerçekleştirildiği, kararda hükmedilen...
