Bilindiği üzere, bağıştan dönme (rücu) bağışlayanın tek yanlı, bağışlanana varması gereken beyanıyla geriye yürürlü (makable şamil) olarak hukuki ilişkiye son veren yenilik doğurucu bir haktır. Bağışlayan koşullu veya mükellefiyetli şekilde bağışta bulunmuşsa, bağışlanandan hukuka, ahlaka aykırı veya imkansız olmadığı sürece 818. sayılı Borçlar Kanunu'nun (BK) 241. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 291. maddesi uyarınca koşul veya mükellefiyetin yerine getirilmesini isteyebilir. Haklı bir neden olmaksızın yerine getirilmemesi halinde de BK. nin 244/3. TBK. nin 295. maddesine dayanarak bağıştan dönme hakkını kullanıp verdiğini geri isteyebilir. Hemen belirtmek gerekir ki; bağış sözleşmesindeki koşul veya mükellefiyetin niteliğinin, kapsamının yerine getirilme zamanının tam olarak tespiti büyük önem taşır. Bu itibarla salt kullanılan sözlerin değil, tarafların gerçek iradelerinin ve bağışlayanın asıl amacının ortaya çıkarılması gerekir....
Bağıştan dönme (rücu) bağışlayanın tek yanlı, bağışlanana varması gereken beyanıyla geriye yürüyen (makable şamil) ve hukuki ilişkiye son veren yenilik doğurucu bir haktır. Bağışlayan şartlı (koşullu) veya yüklemeli (mükellefiyetli) şekilde bağışta bulunmuşsa, bağışlanandan hukuka, ahlaka aykırı veya imkansız olmadığı sürece 6098 s. Türk Borçlar Kanunun (TBK) 291/2. maddesi uyarınca yüklemenin yerine getirilmesini isteyebilir. Haklı bir neden olmaksızın yerine getirilmemesi halinde de, TBK'nın 295/3. maddesine dayanarak bağıştan dönme hakkını kullanıp verdiğini geri isteyebilir. Hemen belirtmek gerekir ki; bağış sözleşmesindeki koşul veya mükellefiyetin niteliğinin, kapsamının yerine getirilme zamanının tam olarak tespiti büyük önem taşır. Bu itibarla salt kullanılan sözlerin değil, tarafların gerçek iradelerinin ve bağışlayanın asıl amacının ortaya çıkarılması gerekir....
Mahkemece, dava konusu taşınmazın davalıya beraber yaşanması amacı ile gizli bağış şeklinde devredildiği, usulüne uygun açılmış bağıştan rücu davasının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü. -KARAR- Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 4.00.-TL. bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 12.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 17.12.2013 gün ve 2009/650 Esas-2013/434 sayılı hükmün onanmasına ilişkin olan 11.06.2015 gün ve 8055-8729 sayılı kararın düzeltilmesi süresinde davalılar vekili tarafından istenilmiş olmakla, dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü: -KARAR- Dava, bağıştan rücu hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin olup, hükmüne uyulan bozma ilamı sonrasında mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya kapsamı ile, mahkeme kararının, 11.02.2014 tarihinde davalılar vekilince duruşma istekli temyiz edilmesi üzerine dairece, tayin edilen duruşma günü olan 03.03.2015 tarihinde duruşmanın yapıldığı, dairedeki duruşmaya temyiz edenler vekili Avukat ... ile temyiz edilen vekili Avukat ........'ün katıldığı, anılan duruşma gününde “ taraflar arasında ........
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTAL, TESCİL Taraflar arasında görülen davada; Davacı, dava dışı Milli Gençlik Vakfı aleyhine bağıştan rücu hukuksal nedenine dayalı olarak açmış olduğu davada, 8, 9 ve 11 parsel sayılı taşınmazların adına tesciline karar verildiğini, çekişme konusu taşınmazların başka taşınmazla tevhit edilerek 17 parsel numarasını aldığını, ancak sözü edilen vakfın dağıtılmasına ve malvarlığının davalıya devrine karar verildiğini, bu nedenle iptal ve tescile ilişkin kararın infaz edilemediğini ileri sürerek, öncelikle taşanmazların tevhidine ilişkin işlemin iptali ile eski hale getirilmesine ve davalı adına olan tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Davalı, vakfın dağıtılmasına ilişkin kararın kesinleşmesiyle mülkiyetin vakıflar idaresine geçtiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, toplanan delillere göre iddialar sabit görülerek davanın kabulüne karar verilmiştir....
Dava, katkı payı alacağı istemine ilişkin olmadığı gibi davacının mal rejiminin tasfiyesini amaçlayan bir talebinin de bulunmadığı, davanın bağıştan rücu talebine dayalı tapu iptali ve tescil davası olarak açıldığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, Borçlar Kanunundan kaynaklanan davanın genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 13/10/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi....
-KARAR- Dava, bağıştan rücu hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, tapu iptal ve tescil davasının kabulüne karar verilmiş; davalı vekilinin istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir. Bilindiği üzere; 6100 sayılı HMK'nun 362. maddesinde bölge adliye mahkemelerinin temyiz olunamayan kararları düzenlenmiş, aynı maddenin 1/a bendinde de miktar veya değeri kırkbin Türk Lirasını (bu tutar dahil) geçmeyen davalara ilişkin kararlar" hükmüne yer verilmiş, 2019 yılı itibarıyla HMK.'nun 362/1-a bendinde belirtilen 40.000.00-TL’lik kesinlik sınırı 58.800,00 TL olarak uygulanmaya başlamıştır....
-KARAR- Dava, bağıştan rücu hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş, istinaf başvurusunun reddine ilişkin karar süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Bilindiği üzere; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesinde bölge adliye mahkemelerinin temyiz olunamayan kararları düzenlenmiş aynı maddenin 1/a bendinde de miktar veya değeri kırkbin Türk Lirasını (bu tutar dahil) geçmeyen davalara ilişkin kararlar " hükmüne yerverilmiş, 2017 yılı itibarıyla HMK' nın 362/1-a bendinde belirtilen 40.000.00.TL' lik kesinlik sınırı 41.530.00.TL olarak uygulanmaya başlamıştır. Somut olayda, dava değerinin (10.000-TL) 2017 yılı itibarıyla temyiz kesinlik sınırı olan 41.530,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmaktadır....
Mahkemece, bağıştan rücu koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, dahili davalı Hazine vekili ve dahili davalı ... vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, tetkik hakimi ...'ün raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi.Gereği görüşülüp, düşünüldü. -KARAR- Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; dahili davalı Hazine ve dahili davalı ...'nin temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince temyiz eden dahili davalılardan harç alınmasına yer olmadığına , 01.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
Davalı, bağıştan dönme için 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, bağıştan rücu şartlarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir....
