Bu anlamda ayıp, malın sözleşmeye göre taşıması gereken nitelikleri taşımaması hâli veya bu hususta özel bir hüküm olmasa da, sözleşmenin niteliği ve içeriği dikkate alındığında, malda mevcut olması gereken vasıfların eksikliği şeklinde ortaya çıkacaktır. 19. Satılan maldaki ayıp açık veya gizli ayıp şeklinde olabilir. Açık ayıplar, ilk bakışta görülebilen veya basit bir muayene ile anlaşılabilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıplar, ilk bakışta fark edilemeyen, sonradan yapılacak detaylı bir muayene ile anlaşılan ayıplardır. Bu tür ayıplar genelde malın yapısıyla ilgili olan ve kullanılmasıyla anlaşılan ayıplardır. 20. 4077 sayılı TKHK’nin 4/2. maddesinde malın ayıplı olması hâlinde alıcının seçimlik haklarının nelerden ibaret olduğu belirtilmiş olup, tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir....
Hukuk Dairesi’nin 20.02.2012 tarih ve 2011/19864 E. - 2012/3350 K. sayılı kararında; “....4822 sayılı yasa ile değişik 4077 sayılı TKHK’ nin 4/2 maddesi gereğince, tüketici ayıplı malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi, bedel iadesini, ayıp oranında bedel indirimi veya ücretsiz onarım isteme haklarına sahip olduğunu, dava aracın tesliminden yaklaşık 4 yıl 8 ay sonra ve keşif tarihi itibariyle aracın yaklaşık 120.000 km’ de iken açıldığını, aracın bu tarihe kadar hangi koşullarda ve nasıl kullanıldığının bilinmediğini, dolayısıyla satın alınıp iyice eskitilen bir aracın gizli ayıp olduğundan dolayı iadesi ile bedelin tahsiline karar verilmesi taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesini bozar nitelikte olduğunu, TMK 2. maddesinde açıklanan iyiniyet kurallarına aykırılık teşkil edeceğinin kabulü gerektiğini, bu nedenlerle mahkemece yukarıda belirtilen TKHK 4/2 maddesi de göz önüne alınarak ayıp oranında bedel indirimi ve ücretsiz onarım isteme hakkının da değerlendirilmesi gerektiğini,...
GEREKÇE: Dava, tacirler arası satıma konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı misliyle değişim veya bedel iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece aracın gizli ayıplı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin 15/10/2020 tarihli karar davalılarca istinaf edilmiştir....
K. sayılı emsal içtihadına göre, "davacının ayıp hukuki nedenine dayalı olarak misli ile değişim, kabul edilmediği taktirde bedel iadesi istemli terditli dava açtığı anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Kanun'un 111 inci maddesinin ikinci fıkrasında Mahkemenin, davacının asli talebinin esastan reddine karar vermedikçe, fer’î talebini inceleyemeyeceği belirtilerek asli talebe öncelik verildiği, yani davanın asli talebe göre niteleneceği açıktır. Bu durumda Mahkemece davacının asli talebinin para alacağı olmadığı, bu talebin de arabuluculuk dava şartı olmadan incelenebileceği gözetilmeksizin davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır." Davalı-karşı davacının terditli ilk talebi bedel iadesi (alacak) talebi olup, terditli 2. talebi misli ile değişim talebidir. Yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihadından da anlaşılacağı üzere, terditli davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olup olmayacağı terditli ilk (asıl) talebin esas alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir....
HD’nin 15.03.2023 gün ve 2021/5334 E. 2023/1568 K. sayılı emsal içtihadına göre, "davacının ayıp hukuki nedenine dayalı olarak misli ile değişim, kabul edilmediği taktirde bedel iadesi istemli terditli dava açtığı anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Kanun'un 111 inci maddesinin ikinci fıkrasında Mahkemenin, davacının asli talebinin esastan reddine karar vermedikçe, fer’î talebini inceleyemeyeceği belirtilerek asli talebe öncelik verildiği, yani davanın asli talebe göre niteleneceği açıktır. Bu durumda Mahkemece davacının asli talebinin para alacağı olmadığı, bu talebin de arabuluculuk dava şartı olmadan incelenebileceği gözetilmeksizin davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır." Davalı-karşı davacının terditli ilk talebi bedel iadesi (alacak) talebi olup, terditli 2. talebi misli ile değişim talebidir....
GEREKÇE :Dava, tacirler arası satıma konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı misliyle değişim veya bedel iadesi istemine ilişkindir. Davacı, davalı ... ...AŞ'den satın aldığı aracın, egsozt filtresi dolu ikazı vererek çekişten düştüğü ve hızlanamadığı şikayeti ile defalarca davalı şirkete ait serviste kaldığını, her seferinde onarılsa da aracın yeniden aynı arızayı verdiğini, araçtaki ayıba ilişkin kalıcı bir çözüm bulunamadığını belirterek aracın misli ile değiştirilmesini talep etmiştir....
GEREKÇE VE HÜKÜM : Dava, ticari - menkul mal satımından kaynaklanan ayıplı otomobilin misli ile değişimi, mümkün olmadığı taktirde ayıp oranında satış bedelinden indirim yapılması istemine ilişkindir. Davanın hukuki dayanağı, TBK.207 vd.maddeleri ile TTK'nun 23.maddesidir. Harçlandırılan dava değeri; misliyle değiştirme talebine ilişkin olarak ıslahla birlikte araç satış bedeli olan ........ -TL, satış bedeli üzerinden indirim yapılması talebine ilişkin olarak ........ -TL 'dir. Taraflar arasında davaya konu olan aracın ayıplı olup olmadığı, davacı isteminin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davacının misli ile değiştirme olmadığı takdirde bedel indirimi isteminin haklı olup olmadığı yönünde uyuşmazlık bulunduğu tespit edilmiştir. Davacı vekili delil olarak; ...........
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/574 KARAR NO : 2023/80 DAVA : MENFİ TESPİT (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 20/11/2014 KARAR TARİHİ : 14/02/2023 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: (I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: (1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... plakalı dava konusu araç satın aldığını, devamlı olarak bakımlarının yetkili serviste yapıldığını, aracın alındığından beri radyosunda, araç alınırken takılan park sensöründe, radyatör soğutucu fanında arızalar çıktığını, yolda giderken titreme yaptığını, bu konularla ilgili olarak Düzce ve İzmit Volkswagen servisine götürüldüğünü ancak sonuç alınamadığını, aracın ayıpları nedeniyle ... 2....
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, ticari satıma konu aracın ayıplı olduğundan bahisle ayıpsız misliyle değiştirilmesi, bu olmadığı taktirde zararın giderilmesi istemlerine ilişkindir. Dava konusu İsuzu marka, 2018 model, E6C Novo Citi Life 25 M/T ticari isimli, *** şasi numaralı, ... motor numaralı, dizel yakıtlı, CE A tabanlı, tek katlı, 58 ... plaka sayılı otobüsün davalı *** San. Ve Tic. A.Ş. tarafından üretildiği, davalı ... tarafından davacılara satıldığı tarafların kabulündedir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki ürün değişim veya bedel iadesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Davacı vekili, davalı ...’den otomobil aldığını, 14.10.2012 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında hava yastıklarının açılmadığını, araçtaki gizli ayıp nedeniyle ücretsiz misliyle değişim veya dönme talebinin kabulü ile alacağın faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı .... vekili, sistemde ayıp olmadığını, çarpışmanın şiddetine göre emniyet kemeri koruması yeterli gelmezse hava yastığının devreye gireceğini beyan ederek davanın reddini istemiştir....
