Somut olayda, arsa sahibi ile yüklenici arasında Kartal 10. Noterliğinin 06.08.1999 tarih 36286 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi akdedilmiştir. Davalı ile yüklenici olan ... arasında ise Beyoğlu 40. Noterliğinin 01.03.2005 tarihli 8322 yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmesi akdedilmiş olup, davalının şahsi hakkı bu satış vaadi sözleşmesine dayanmaktadır. Davacının şahsi hakkı ise arsa sahibinin mirasçıları ile akdedilen Beyoğlu 40. Noterliğinin 12.02.2015 tarihli 7914 yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmesine dayanmaktadır. Şahsi hakların yarışması halinde önceki tarihli olan şahsi hakka öncelik vermek gerekir. Her iki tarafın şahsi haklarını öncelik sırasına göre değerlendirmeden önce davalının şahsi hakkının doğduğu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin halen yürürlükte ve yüklenicinin arsa sahiplerine karşı edimini yerine getirmiş olması gerekmektedir. Yüklenici ile arsa sahipleri arasındaki sözleşmesinin feshi için İstanbul 13....
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldıktan sonra sözleşmeye konu taşınmazın tapuda satılarak yüklenici veya onun gösterdiği kişiye devredilmesi halinde bu satımın gerçek bir satım olmadığı sözleşmenin ifası maksadıyla tapu devri niteliğinde olduğu Dairemizin yerleşmiş içtihatlarındandır. Bu nedenledir ki sözleşmeden sonra tapu devirlerinin yapılmış olması, işbu devirlerin bir satım değil, arsa payı kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ifası amacıyla yapıldığını gösterir. Hâl böyle olunca, mahkemece taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine ve ek sözleşmelere değer verilerek, tarafların sözleşmelerde kaynaklanan ve üzerlerine düşen edimleri ifa edip etmedikleri belirlenip, davacının iddiaları somutlaştırıldıktan sonra yeterli incelemenin yapılması ve hâsıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır....
Kararı, davacı temyiz etmiştir. 1-Dava, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi istemine ilişkindir. Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri eser ve satış vaadi sözleşmelerinden oluşan karma nitelikli akitlerden olup, satış vaadini (arsa payının devrini) de içerdiğinden, tek taraflı irade beyanı ile feshi mümkün değildir. Dairemizin kararlılık gösteren içtihatlarında bu tip sözleşmelerin tarafların iradelerinin birleşmesi halinde ya da haklı sebeplerin bulunması durumunda mahkemenin vereceği fesih kararı ile sona ereceği kabul edilmektedir. Dolayısıyla bu sözleşmelerden dönmek isteyen tarafın, eğer karşı taraf dönmeyi kabul etmiyor ve karşı çıkıyorsa, hakimin kararına ihtiyacı vardır, yani mahkemede açacağı "sözleşmenin feshi" davası sonunda feshi (dönme) kararı ile sözleşmeden dönebilir....
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, bünyesinde gayrimenkul satış vaadi ve eser sözleşmesini barındıran bir sözleşmedir. Bu sözleşmede arsa sahibi, sözleşmeye uygun koşullarda arsasını yükleniciye teslim etmek, yüklenici kendisine karşı edimini yerine getirdiğinde ise yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunu ona devretmek ile yükümlüdür. Sözleşmenin diğer tarafı olan yüklenicinin edim borcu ise sözleşmede kararlaştırılan koşullarda binayı yapıp arsa sahibine teslim etmektir. Aynı zamanda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ani edimli bir sözleşmedir. Ani edimli sözleşmenin kural olarak geriye etkili feshi ve tasfiyesi mümkündür. Geriye etkili fesihte sözleşmenin tarafları verdiklerini sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilirler....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi Taraflar arasındaki tazminat, sözleşmenin feshi ve men'i müdahale davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. -K A R A R- Davacı vekili, davalılardan..., ... ve ...'in kooperatifin eski yönetim kurulu üyeleri, diğer davalı ...'in ise kooperatif ile gayrimenkul satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalayan arsa sahibi olduğunu, sözleşmenin genel kurulun yapılacağı tarih belirlendikten kısa süre önce düzenlendiğini, ...'in ...'in kız kardeşinin kocası olduğunu, ...'...
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Davacılar vekili, davalı ile müvekkilleri arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalı yüklenicinin arsa sahiplerine ait binayı yapmadığını ileri sürerek, sözleşmenin geriye etkili feshi ile menfi zararın tahsilini talep ve dava etmiştir. Mahkemece, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, inşaatların süresinde tamamlanmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. ...) Dava, taraflar arasında imzalanan ....04.2006 günlü arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi istemine ilişkindir....
ın arsası üzerine arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden yapılan yapıda proje hilafına büyümeler olduğu, kaçak kat olduğu, inşaatın mühürlendiği, İmar Kanunu'nun 32. maddesine göre yıkım kararı verildiğinden tapu iptali tescil davası yönünden yüklenici ...'...
"İçtihat Metni"Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Taraflar arasındaki uyuşmazlık 14.11.1996 tarihli düzenleme biçimindeki kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanmıştır. Davacı arsa sahipleri inşaatın 15.11.1998 tarihinde teslim edilmemesi sebebiyle bu tarih ile 19.04.2000 tarihi arasındaki gecikmeden doğan kira alacaklarını daha önce açtıkları dava ile talep ettiklerini ileri sürerek bu davada 19.04.2000 ile 01.08.2002 tarihleri arasında oluşan kira alacaklarının tahsilini istemişler, mahkemece daha önce açılan davada akdin feshine karar verildiği, akdîn feshi halinde müspet zarardan sayılan kira alacağına hükmedilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir....
-K A R A R- Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalı arasında düzenleme şeklinde arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi düzenlendiğini, 5 yıl önce sözleşme yapılmasına rağmen davalı yüklenici tarafından yapı ruhsatının alınmadığını ileri sürerek, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın bütün arsa malikleri tarafından açılması gerektiğini, arsanın müvekkiline boş olarak teslim edilmediğini, arsa sahiplerinden dava dışı ... ile aralarında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin ....'un talebi ile feshedildiğini, inşaata başlanmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin inşaatı yapabilmesi için öncelikle davacıların arsasının tapu kayıtları üzerindeki engelleri kaldırmaları gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir....
Hukuk Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye dönük feshi istemine ilişkindir. ... ... Hukuk Mahkemesince 6502 sayılı Kanunun 73. maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri'nin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş. ... .... Tüketici Mahkemesince de, dava arsa sahibi olan davacı ve diğer arsa sahipleriyle davalı yüklenici arasında noterde yapılan "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin" geriye dönük feshine ilişkin olup, uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olabilmesi için 6502 sayılı Kanununun 3/k maddesine göre taraflardan birinin tüketici olması gerekir....
