. - K A R A R - Davacı vekili, davalıların murisi ile müvekkili arasında 14.05.2007 tarihinde bir araç alım satım sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre ...- plakalı aracın mülkiyetini müvekkili üzerine geçirmeyi üstlenen murisin bu edimini yerine getirmediğini belirterek aracın müvekkili adına tescilini, bunun mümkün olmaması halinde ticari plakanın güncel plaka bedelinin belirlenerek kendilerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili, noter tarafından yapılmayan araç satış sözleşmelerinin geçersiz olduğunu, dava konusu yapılan aracın murislerine ait olmadığını ve bu plakadan haberdar olmadıklarını belirterek, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davacı ile davalıların murisi arasında 14.05.2007 tarihinde harici sözleşme ile ......
D.. aleyhine 17/03/2011 gününde verilen dilekçe ile araç mülkiyetinin tespiti ve tescil istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 29/06/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, araç mülkiyetinin tespiti ve tescili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, oto kiralama işi de yaptığını, kendisi adına kayıtlı aracını araç kiralamak isteyen E.....
Noterliğinin 5309 yevmiye nolu 12 Ağustos 2014 tarihli satış sözleşmesi ile davalı ...'a sahte kimlik ve evraklar kullanmak suretiyle satıldığını, yapılan satış işleminin geçersiz olduğunu, araç maliki olarak böyle bir satış yapmadığını, aracının kardeşi olan ... ve yanında çalışan ... tarafından işletilen araç kiralama işyerinde dava dışı... ve... adlı kişilere kiraladığını,... ve... tarafından aracının kendisine ait sahte kimlik bilgileri oluşturarak ve yerine geçen bir kişiyi de kullanarak ... Noterliğinde davalıya sattığını, ... C. Başsavcılığının 2014/3919 soruşturma sayılı dosyasında yürütülmekte olan soruşturmanın halen devam ettiğini belirterek ... 3. Noterliğinde yapılan 5309 yevmiye nolu 12 Ağustos 2014 tarihli araç satış sözleşmesinin iptaline, satış işleminin geçerli olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı, davanın reddini dilemiştir....
'nın arsa üzerine binalar inşa edip satmak suretiyle kar elde etmeye başladığını, bu nedenle anılan taşınmazın davalı ... adına olan tescilinin geçersiz olduğunun tespiti ile davacı şirket ile davalı ... şirketi arasında kurulan adi ortakılık ilişkisinden kaynaklanan kar payının tespiti ve tahsilini dava ve talep etmiştir. Davalı ..., davanın husumetten aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... inş ve ... cevabında; davaya konu taşınmazın davalı ... adına olan tescil işleminin geçersiz olduğunun tespiti davası yönünden eksik harcın ikmal edilmesi gerektiğini, taraflar arasında adi ortaklık ilişkisinin kurulmadığı gerekçesiyle adi ortaklığa dayanan alacak davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir....
kusur durumu tespit edebilmek için dosyanın ATK'ya devrinin gerekirken raporun kabulünün mümkün olmadığını, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranının kabul anlamına gelmemek üzere kusur dağılımı yapılırken sigorta teamüllerine uyulması gerektiğini, davacı yönünden sunulan raporun tanzim tarihi itibariyle Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekleri uyarınca hazırlanması gerektiğini, müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir....
kusur durumu tespit edebilmek için dosyanın ATK'ya devrinin gerekirken raporun kabulünün mümkün olmadığını, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranının kabul anlamına gelmemek üzere kusur dağılımı yapılırken sigorta teamüllerine uyulması gerektiğini, davacı yönünden sunulan raporun tanzim tarihi itibariyle Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekleri uyarınca hazırlanması gerektiğini, müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir....
Mahkemece toplanan delillere göre, davacı tarafından davalıya .... plakalı araç bedeli olarak toplam 36.000 TL ödeme yapıldığı, taraflar arasında yapılan araç alım-satım sözleşmesinin resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olup ödediği 36.000 TL’yi talep etme hakkının bulunduğu,taraflar arasında imzalanan adi sözleşmelerde bedelin nakit alındığı belirtilmiş olduğundan davalı tarafın ... plaka sayılı araç için yapılan ödemenin peşin yapılan ödemeye sayıldığı yönündeki beyanının nazara alınmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile taraflar arasında yapılan adi araç satış sözleşmesinin geçersiz olduğunun tespitine, sözleşme gereği davalı tarafa yapılan 36.000 TL’nin davalıdan tahsiline, hüküm altına alınan meblağın 26.750 TL’sine sözleşme tarihi olan 05.06.2008 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir....
Dosya kapsamından; Dairemizin 2013/15890 esas ve 2014/15905 karar sayılı bozma ilamında, uyuşmazlık konusu aracın maliki olan davacının elinden rıza ile çıktığı, emin sıfatı ile zilyetten araç iktisap eden davalının, davacıyı zarara uğratmak maksadı ile kötüniyetli hareket ettiğine dair herhangi bir delil bulunmadığından iyiniyetli kabul edilmesi gerektiği ve bu nedenle davacının araç mülkiyetinin tespiti davasını kazanabilmesi için davalının satış bedeli olarak ödediği bedeli, kendisine iade etmesi gerektiği tespitlerine yer verilmiştir....
Diğer bir ifadeyle, mesleki ve teknik yeterliği bulunmayan isteklilerin verdikleri teklifler de geçersiz olduğundan davacının sunduğu teklifin -muhammen bedelin üzerinde olduğu da değerlendirilerek- geçerli ve yeterli olduğunun kabulü yanında daha yüksek verildiği düşünülen iki teklifin ise geçersizlik hâli daha sonra ancak iptal kararının hukuki niteliği gereği tekliflerin verilmesi zamanından geçerli olmak üzere ortaya çıktığından, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin iptal kararı uygulanırken işlemlerin bu safhadan itibaren yürütülmesi gerekmektedir. Bu durumda, davacıdan diğer iki teklifin geçersizlik hâlinin tespiti nedeniyle 6. turdan itibaren yeniden teklif sunulmasının istenmesinde ve % 28,2 enerji payı ile sözleşme imzalanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gibi bir kamu zararı da oluşmadığı ve idarenin işlemleri bütün olarak değerlendirildiğinde kamu yararı ve hizmet gereklerini optimal düzeyde sağladığı sonucuna ulaşılmıştır....
Karayolları Trafik Kanununun 20/d maddesi gereğince trafikte kayıtlı olan aracın haricen satışı geçersiz olup, geçersiz sözleşme ile alıcı ve satıcı aldıklarını aynı anda ve karşılıklı olarak sebebsiz iktisap kurallarına göre birbirlerine iade ile yükümlüdürler. Davacı, ancak sözleşmenin geçerli olması halinde bakiye satış bedelinin ödetilmesini isteyebilir. Ne var ki haricen düzenlenen sözleşmeden sonra taraflar arasında resmi satış sözleşmesinin yapılıp yapılmadığı veya davalıların murisinin talimatı ile araç kaydının üçüncü kişi adına devredilip devredilmediği, dolayısıyla geçersiz olan sözleşmenin sonradan geçerli hale gelip gelmediği mevcut delillerden anlaşılamadığı gibi, mahkemece de bu konuda herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Açıklanan hususlar araştırılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir....
