Sebepsiz zenginleşme hâlinde zenginleşen ve fakirleşen arasında kanun gereği bir borç ilişkisi doğmakta olup, bu borcun konusu mal varlığında meydana gelen fazlalığın geri verilmesidir. Sebepsiz zenginleşmede sadece mal varlığındaki eksilmenin giderilmesinin talep edilmesi söz konusudur. Görüldüğü gibi, sebepsiz zenginleşme, ikincil (talî) niteliktedir ve mal varlığındaki azalmanın başka aslî nitelikteki davalarla önlenmesi mümkün ise, sebepsiz zenginleşme davası gündeme gelemez....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Alacak K A R A R Taraflar arasındaki uyuşmazlık, boşanma dava tarihinden sonra yapılan kredi ödemeleri nedeniyle alacak olduğundan, genel hükümlere dayalı sebepsiz zenginleşme (TBK mad 77 vd.) hukuksal nedenine dayalı alacak isteğine ilişkindir. Yargıtay Başkanlar Kurulunun 11.01.2019 tarihli ve 1 sayılı kararı ile hazırlanan, 30.01.2019 tarihli ve 2019/1 sayılı Yargıtay Büyük Genel Kurulunca kabul edilip, 31.01.2019 tarihli ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (3.) Hukuk Dairesinin görevi cümlesinden bulunmakla, dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 18.12.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi....
Dava, çeke dayalı alacak istemine ilişkindir. Türk Ticaret Kanunu'nun 590. maddesi uyarınca, temsil yetkisi bulunmadığı halde, temsilciymiş gibi hareket ederek bir senedi keşideci veya ciranta olarak imzalayan kimse, o senetten dolayı bizzat sorumlu olur. Bu sorumluluk kambiyo hukukundan doğan ve onun koşullarına tabi bir sorumluluktur. Zamanaşımı def'i, sebepsiz zenginleşme davasının koşulları kambiyo hukuku kurallarına göre değerlendirilir. Ayrıca davacı alacaklının davasının dayanağı çek olmakla, hamilin keşideci dahil tüm müracaat borçlularına; bu anlamda cirantalar ile avalistlere sahip olduğu başvuru hakkı açısından, ibraz müddetinin bitiminden itibaren 6 aylık bir zamanaşımı süresi öngörülmüştür (TTK m. 726). Ayrıca TTK m. 644'de düzenlenen sebepsiz zenginleşme davası ancak keşideciye karşı açılır....
Mahkemece, davanın TTK'nun 644. maddesi uyarınca açılan sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davası olduğunu, TBK'nun 146. maddesi gereğince on yıllık zamanaşıma tabi olup ayrıca sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacaklarda her türlü def’iler 3 kişiye karşı ileri sürülemeyeceğinden davanın kabulüyle davalının takibe itirazının iptaline, 4.000,00 TL asıl alacak tutarı üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, hükmolunan tutarın %40’ı olan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir. Uyuşmazlık zamanaşımına uğramış bonoya dayalı alacağın tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Zamanaşımına uğramış bono nedeniyle kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilir ise de taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde böyle bir bonoya yazılı delil başlangıcı olarak dayanılabilir ve alacağın her türlü delille ispatı mümkün hale gelir....
Mahkemece yapılan yargılama ve toplanan delillere göre,sözleşmesel ilişki nedeniyle davacı lehine tapu kaydında yer alan intifa hakkının dava tarihinde ve halen sürmekte olduğu,intifa hakkının aynı sözleşme nedeniyle davacı lehine bir kazandırım teşkil ettiği ve henüz davacı lehine olan bu durumun ortadan kalkmadığı, intifa ve bayilik sözleşmeleri ayakta iken, sözleşmelerin geçersiz hale geleceğinden bahisle sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı olarak böyle bir alacak davası açılamayacağını, dava tarihinden sonra intifa hakkının terkini gerçekleşmiş olsa dahi davanın açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir....
'dan satın alarak üzerine bina yaptığını, her birisi 2/12 arsa paylı üç adet bağımsız bölüm dışındakileri sattığını, Hazinenin açmış olduğu dava sonunda tapu kaydının iptal edildiğini ileri sürerek, davacı adına olan bağımsız bölümler için arsa payı hariç şimdilik 15.000,00TL'nin tahsilini talep etmiştir.Mahkemece, davanın BK' nın 66. ve devamı maddelerinde gösterilen sebepsiz zenginleşme davası olduğu, davacı hakkında açılan tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair verilen kararın kesinleşmesi ile sebepsiz zenginleşmeyi öğrendiği, bu tarih itibariyle de zamanaşımı süresi dolduğu kabul edilerek davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Davada, tapu kaydı davacı adına iken taşınmaz üzerine yapılan bina bedelinin tahsili, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edilmektedir. Bu gibi hallerde masraf yapan kişinin talep hakkı, yapılan giderlerin taşınmaz malikinin mülkiyetine geçtiği zaman doğar....
A.Ş. tarafından kredi ilişkisine teminat olarak davacı bankaya verildiğini, çekin bankaya ibrazında karşılıksız olduğu şerhinin çeke yazıldığını, sonrasında davalıların çek bedelinin ödeneceği beyanları nedeniyle çekin zamanaşımına uğratıldığını, girişilen icra takibine itiraz edildiğini, ancak çekin zamanaşımına uğramış olmasının davacının alacak hakkını ortadan kaldırmayıp, alacağın dayalı olduğu temel ilişki olan kredi borcu esas alınarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalı borçluların itirazının iptali gerektiğini belirterek itirazın iptali ile sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre takibin devamına, % 40’ dan az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı şirket temsilcisi, davanın reddi gerektiğini savunmuştur....
Aksi takdirde kısmi iade durumu oluşacak, iade dışındaki zenginleşme iade borçlusu yedinde haksız zenginleşme olarak kalacak, iade borçlularının iadede direnmelerine neden olacaktır. Bu durumda; mahkemece bozma ilamına, talebe ve bu ilkelere uygun olarak sonuca gidilmiştir. Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. ...- Dava, nedensiz zenginleşme iddiasına dayalı alacak istemine ilişkin olup, sebebsiz zenginleşmeden kaynaklanan iade borcunda, temerrüt için ayrıca alacaklının ihtarının aranması gereğini düzenleyen bir yasa hükmü bulunmamaktadır. Sorun, sebepsiz zenginleşme ve temerrüt kavramlarının hukuksal yapı ve nitelikleri, hukukun genel ilkeleri ve bilimsel görüşler çerçevesinde çözüme kavuşturulmalıdır....
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi Taraflar arasındaki alacak davası hakkında Asliye Hukuk Mahkemesi ve Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: - K A R A R - Dava, sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayalı alacak istemine ilişkindir. Asliye Hukuk Mahkemesince, dava konusunun senet (bono) olması nedeniyle TTK 4.maddesi gereğince ticari dava olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, davanın konusunun TTK.nin 732 maddesine göre açılmış sebepsiz zenginleşme davası olduğu, uyuşmazlığın esasının bonodan kaynaklanmadığı davanın ticari dava niteliğinde olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir....
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi Taraflar arasındaki alacak davası hakkında Asliye Hukuk Mahkemesi ve Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: - K A R A R - Dava, sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayalı alacak istemine ilişkindir. Asliye Hukuk Mahkemesince, dava konusunun senet (bono) olması nedeniyle TTK 4.maddesi gereğince ticari dava olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, davanın konusunun TTK.nin 732 maddesine göre açılmış sebepsiz zenginleşme davası olduğu, uyuşmazlığın esasının bonodan kaynaklanmadığı davanın ticari dava niteliğinde olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir....
