intifa hakkının tesisi daima bir sözleşmeye dayanır. Taraflarına hak ve borçlar yükleyen bu sözleşmeyle intifa hakkı sahibi ile malik hakkın konusu olan şeydeki yararlanmanın nasıl sürdürüleceği kararlaştırılabilir. Şayet intifa hakkının tesisine neden olan sözleşmedeki edimler yerine getirilmemiş, intifa hakkının devamı malike yüklediği külfete göre çok az yarar sağlar hale gelmişse malik bozulan yararlar dengesini ileri sürerek hakimden sözleşmeye müdahale edilmesini, intifa hakkının sona erdirilmesini isteyebilir. Kaldı ki, bu gibi durumlarda intifa hakkı sahibinin hakkın sürdürülmesini istemesi hakkın kötüye kullanılmasıdır. Her ne kadar intifa hakkının sona ermesi sebeplerini sayan Türk Medeni Kanununun 796. vd. maddelerinde eşyaya bağlı irtifak haklarında olduğu gibi şahsi bir irtifak hakkı olan intifa hakkının sona erdirilmesini malikin talep edebileceğine ilişkin bir hüküm yoksa da burada Türk Medeni Kanununun 785. maddesinin kıyasen uygulanması gerekir....
Kadastro Mahkemesinin 1994/16 E. sayılı dosyası ile arsa niteliğiyle yapılan tespitinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verildiği, taşınmazın tapu kaydında ... adına yer alan kullanım ve Türkiye Taş Kömürleri Kurumu lehine yer alan irtifak şerhlerinin kaldırılması istemiyle dava açmıştır. Mahkemece davanın kabulüne, ... ada ... parsel tapu kaydının beyanlar hanesindeki "1981 yılından beri ... kullanımındadır" şerhinin ve 07/04/1989 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle Türkiye Taş Kömürleri Kurumu lehine tesis edilen irtifak hakkının kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm davalı .... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, tapunun beyanlar hanesinde yer alan şerhin terkini istemine yöneliktir. İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 13/10/2014 gününde oy birliği ile karar verildi....
Türk Medeni Kanununun 794. maddesindeki tanıma göre intifa hakkı taşınırlar, taşınmazlar hatta haklar veya bir mal varlığı üzerinde tesisi mümkün olan ve hak sahibine konusu olan şeyden yararlanma hakkı veren bir irtifak türüdür. Bilindiği gibi, HUMK.nun 13/2 maddesi uyarınca taşınmaza ilişkin davaların dava sebebi ne olursa olsun taşınmazın aynına veya taşınmaz üzerindeki bir hakka veya geçici olsa bile onun zilyetliğine veyahut hapis hakkına ilişkin davalar olduğu belirtilmiş ve anılan maddenin 1. fıkrasında da bu davaların taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görüleceği hükmü getirilmiştir. Ayrıca irtifak haklarına dair iddialara ilişkin davalarda da irtifak hakkının üzerinde bulunduğu taşınmaz malın mahal mahkemesinin yetkili olduğu 13/2. maddenin son cümlesinde düzenlenmiştir....
Genel Müdürlüğü lehine kurulan daimi irtifak hakkının orman sayılan alan üzerinde kalan 1.340 m2 lik kısmının) irtifak hakkından terkin edilmiş olarak orman niteliğinde hazine adına tesciline, (B) ile gösterilen ve orman dışında kalan 16.850 m2 yüzölçümündeki bölümün, ... genel müdürlüğü lehine kurulan daimi irtifak hakkının orman sayılmayan alan üzerinde kalan 1.660 m2 yüzölçümü ile sınırlı ve ... genel müdürlüğü lehine irtifak ... ile yükümlü olarak davalı ... üzerine bırakılmasına, karar verilmiş,hüküm,davalı... GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından temyiz edilmiştir. Dava,kesinleşen orman kadastrosuna dayalı tapu iptali, tescil ile şerhin iptali ve el atmanın önlenmesi niteliğindedir. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden sonra 16/4/2003 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 3.12.2003 gününde verilen dilekçe ile intifa hakkının kaldırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 10.2.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava, ... 17, aynı ada 21 ve 40219 ada 17 parsellerde ... ve ...’a ... ’den intikal edecek hisselerde ... yararına konulan intifa hakkının kaldırılması istemiyle açılmıştır. Mahkemece her üç parseli de davacının intifa yükümlülüğü ile satın aldığı ve intifanın danışıklı tesis edilmediği nedeniyle dava red edilmiş, hükmü davacı temyiz etmiştir....
DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Gaziantep ili, ... ilçesi, ... köyü 104 ada 1 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırmaya konu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve irtifak hakkının davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa ödenmesine, dava konusu irtifak hakkının davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B....
İstinaf Sebepleri Davacı idare; hükme esas alınan bilirkişi raporunda kapitalizasyon faizi oranı, objektif değer artışı oranı ve irtifak hakkı nedeniyle belirlenen değer düşüklüğü oranının yüksek olduğu ve faiz başlangıç tarihinin ve oranının hatalı alındığını, müvekkili idare lehine vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur. C....
Şayet intifa hakkının tesisine neden olan sözleşmedeki edimler yerine getirilmemiş, intifa hakkının devamı malike yüklediği külfete göre çok az yarar sağlar hale gelmişse malik bozulan yararlar dengesini ileri sürerek hakimden sözleşmeye müdahale edilmesini, intifa hakkının sona erdirilmesini isteyebilir. Kaldı ki, bu gibi durumlarda intifa hakkı sahibinin hakkın sürdürülmesini istemesi hakkın kötüye kullanılmasıdır. Her ne kadar intifa hakkının sona ermesi sebeplerini sayan Türk Medeni Kanununun 796. v.d. maddelerinde eşyaya bağlı irtifak haklarında olduğu gibi şahsi bir irtifak hakkı olan intifa hakkının sona erdirilmesini malikin talep edebileceğine ilişkin bir hüküm yoksa da burada Türk Medeni Kanununun 785. maddesinin kıyasen uygulanması gerekir....
Maddesine göre irtifak hakkının mahkeme kararı ile kaldırılabilmesi için, bu hakkın sağladığı hiç bir yararın kalmamış olması gerekmektedir. Davaya konu 261 no'lu bağımsız bölüm, ...,... no'lu parsel üzerinde yer almaktadır. İrtifak hakkı şerhinde, taşınmaz üzerinde bina yapılamayacağı belirtildiğinden, 12 no'lu parsel irtifak yükümlüsü taşınmazdır. İrtifak lehdarı ise, sadece davalılar değil, başta 12 no'lu parsele komşu diğer parseller olmak üzere, irtifak yükümlüsü parsele bina yapılmasından etkilenen ilgili tüm parsellerdir. Dolayısı ile; davalılardan İstanbul Büyükşehir Başkanlığı vekilinin cevap dilekçesinde ileri sürdüğü, irtifak hakkının konulmasındaki kamusal menfaatin devam ettiği yönündeki savunmasının tartışılarak değerlendirilmesi ve ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir....
.- 181 K. sayılı dosyası ile arsa niteliği ile yapılan tespitinin iptaline orman vasfı ile ...... adına tesciline karar verildiğini ileri sürerek, taşınmazın tapu kaydında ... adına yer alan kullanım ve .......... lehine yer alan irtifak şerhlerinin kaldırılması istemiyle dava açmıştır. Mahkemece, davanın kabulüne; 122 ada 8 parsel sayılı tapu kaydının beyanlar hanesindeki "1979 yılından beri Sadık oğlu ...'in kullanımındadır" şerhinin ve 07/04/1989 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle Türkiye Taş Kömürleri Kurumu lehine tesis edilen irtifak hakkının kaldırılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, tapunun beyanlar hanesinde yer alan şerhin terkini istemine yöneliktir....
