YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2022/5147 E.  ,  2023/2691 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/410 E., 2022/1109 K.
KARAR : İstinaf talebinin esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2019/6 E., 2020/16 K.

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Kars ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında 1973 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında, 143 ada 36 parsel ... 76.275,00 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, uzun zamandan beri ... ...'in zilyet ve tasarrufunda bulunduğunu iddia etmesine rağmen, taşınmazın ... Belediyesi adına mukayyet bulunan 22.05.1970 tarih ve 10 sıra nolu 300 hektarlık tapu kaydının hudutlarının ihtiva ettiği saha içerisinde kaldığı, cinsinin tarla olarak tashihinin ve şagilinin de beyanlarda gösterilmek suretiyle ... Belediyesi adına tespit ve tescilinin uygun olacağı yönündeki posta mütalaası ile komisyona sunulmuş, komisyonun 15.02.1974 tarihli kararı ile, posta tespiti gibi taşınmazın ... Belediyesi adına tesciline, şagilinin beyanlarda gösterilmesine karar verilmiş, ... ... tarafından 26.08.1974 tarihli dilekçe ile, taşınmazın 30 yıldır tasarrufunda bulunduğunu, bu yerin adına tescili için açtığı ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1969/179 Esas ... davasında taşınmazın kendisine ait olduğunun anlaşılacağını belirterek, kadastro tespitine itiraz edilmesi üzerine, kadastro komisyonunun 15.11.1974 tarihli kararıyla, taşınmaz hakkında ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1969/179 Esas ... dosyasıyla dava açıldığından bahisle dava neticesine kadar taşınmazın malik sütununun açık bırakılmasına, davanın reddi halinde 15.02.1974 tarihli karara istinaden taşınmazın ... Belediyesi adına tesciline karar verilmiştir.

2. Davacı ... ve arkadaşları vekili, ... ili Merkez ilçesi ... Mahallesi 143 ada 36 parsel ... taşınmazın belediye adına yapılan tespitine müvekkillerinin ortak murisleri ... ... ve ... ... tarafından itiraz edildiğini, bu nedenle tutanağın halen kesinleşmediğini, taşınmazın 1935 yılından kadastro tespit tarihi olan 1974 yılına kadar ... ... ve eşi ... ...'in malik sıfatı ile zilyetliklerinde olduğunu ileri sürerek, taşınmazın mirasçılar adına payları oranında tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1969/179 Esas ... dosyasında dava açtıklarını, hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, taşınmazın evvelinde 300 hektar büyüklüğünde 143 ada 20 parsel olarak Hazine adına kayıtlı olduğunu ve sonrasında ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1966/1133 Esas ve 1967/166 Karar ... kararı ile küçük parsellere ayrıldığını, ayrılan parsellerden birinin de dava konusu taşınmaz olduğunu ve belediye adına tesciline karar verildiğini, vergi kıymet ve vukuat varakası kaydından da dava konusu taşınmazın belediyenin olduğunun anlaşıldığını, tespit işlemine itiraz edilmesi neticesinde komisyon tarafından malik hanesinin boş bırakılarak ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1969/179 Esas ... dosyasının sonucuna göre işlem yapılmasına karar verildiğini, dolayısıyla dava konusu taşınmaz hakkında kesin hüküm bulunduğunu, tapuda kayıtlı taşınmazın zilyetlikle elde edilemeyeceğini belirterek, davanın reddi ile taşınmazın belediye adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece (... Kadastro) Mahkemesinin 04.12.2017 tarih ve 2016/9 Esas, 2017/32 Karar ... önceki kararıyla, davanın reddine, dava konusu ... ili Merkez ilçesi ... Mahallesi 143 ada 136 parsel ... taşınmazın davalı ... Belediyesi adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hükmün, davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesinin 04.07.2019 tarih ve 2018/460 Esas 2019/558 Karar ... ilamıyla, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan, davanın esasına etkili deliller toplanıp değerlendirilmeksizin karar verildiği gerekçesiyle, dava dosyasının mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin iade kararı sonrası yapılan yargılama sonunda, ... Kadastro Mahkemesince, davacıların, dava dilekçesinde taşınmazın murisleri tarafından 1935 yılından kadastro tespit tarihi olan 1974 yılına kadar murislerinin zilyetliğinde olduğunu ve taşınmazın tarla olarak kullanıldığını beyan ettikleri, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 ve 17 nci maddeleri uyarınca tapuya kayıtlı olmayan bir taşınmazın mülk edinilebilmesi için üzerinde ekonomik amaca uygun 20 yıl süre ile malik sıfatıyla zilyetlik ve taşınmazın imar ve ihya çalışmaları ile tarıma elverişli hale getirilmesi şartlarının birlikte aranması gerektiği, davacıların kök murisi tarafından tescil davasının açıldığı 1969 yılından önceki tarihlerde zilyetlik koşulunun oluşması gerektiği, dinlenen mahalli bilirkişi ve taraf tanıkları 1940 lı yıllardan beri taşınmazı kök murisin tarla olarak kullandığını beyan etmiş olsalar da istinaf mahkemesi kararı uyarınca dosya içerisine alınan hava fotoğraflarının inceleyen bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın 1965 tarihli hava fotoğraflarında toprak yapısında tarım arazisi olarak kullanılıp işlenildiğine dair belirti / doku farklılığı bulunmadığı ve tapuya tescilli tarım arazileri ile benzer özellikte toprak yapısı göstermediği, 1975 tarihli hava fotoğraflarında tarım arazisi olarak kullanıldığının belirtildiği ve böylelikle 1969 yılı öncesinde dava konusu taşınmazın tarım arazisi olarak kullanılmadığının net bir şekilde ortaya konulduğu, dolayısıyla ispat yükü üzerinde olan davacı tarafın zilyetlikle mülk edinme şartlarının lehlerine oluştuğunu ispatlayamadıkları gerekçesiyle davanın reddine, dava konusu ... ili Merkez ilçesi ... Mahallesi 143 ada 136 parsel ... taşınmazın davalı ... Belediyesi adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; zilyetlik olgusunun tanık ve bilirkişi beyanları ile ispatlanabileceğini, 3402 ... Kanun'un 14 ile 17 nci maddelerinin birbirinden farklı olması nedeniyle şartlarının bir arada aranmasının doğru olmadığını, taşınmazın imar ve ihyasına yönelik herhangi bir itiraz veya tespitin söz konusu olmadığını, 01.11.1973 tarihli kadastro tespit tutanağında taşınmazın uzun yıllardan beri ... ...'in zilyetliğinde olduğunun açıkça belirtildiğini, dava konusu taşınmaza komşu parsellerle ilgili 1975 ve 1976 yıllarında yapılan keşiflerde dava konusu taşınmazın ... ...'e ait olduğunun açıkça belirtildiğini, mahallinde yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıkların, taşınmazın davacıların murislerine ve davacılara ait olduğunu beyan ettiklerini, muris ... ...'in dava konusu taşınmazın adına tescili için ... aleyhine ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 1969/197 Esas ... dosya ile dava açtığını, ancak taşınmazın kadastro tespitine tabii tutulması nedeniyle davanın kadastro mahkemesine gönderildiğini, zilyetlik olgusunun resmi delillerle müvekkilleri lehine ispatlandığını, hava fotoğrafları ve bilirkişi raporunun davalı ... çalışanı tarafından sunulmasının ve davacıların tasarrufunda bulunan taşınmazın yalnızca bir yıldaki fotoğraflarının esas alınmasının doğru olmadığını, hüküm kurmaya elverişli ve yeterli bilirkişi raporunun alınması gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ileri sürülen istinaf nedenleri, kamu düzenine ilişkin hususlara, dosyadaki belgelere, taraflarca ileri sürülen ve kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle kaldırma kararı uyarınca araştırma yapılmak suretiyle İlk Derece Mahkemesince ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, dava konusu 143 ada 36 parsel ... taşınmazın 1973 yılında yapılan kadastro tespitinin kesinleşmediği iddiasıyla açılan, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayalı tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 ... Kanun' un 14, 16 ve 17 inci maddeleri,

3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 99,20 TL'nin temyiz edenlerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.